ପବିତ୍ର ଶ୍ରାବଣ ଶୁକ୍ଳ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ତଥା ଗହ୍ମା ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଏବଂ ରାକ୍ଷୀ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଅବସରରେ ପୁରୀ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ଓ ତାଙ୍କ ଭ୍ରାତା-ଭଗିନୀଙ୍କର ଏକ ଅନନ୍ୟ ତଥା ଭାବପୂର୍ଣ୍ଣ ନୀତି ସମ୍ପାଦିତ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଭାଇ-ଭଉଣୀର ପବିତ୍ର ସ୍ନେହ-ବନ୍ଧନର ପ୍ରତୀକ ସ୍ୱରୂପ ଦେବୀ ସୁଭଦ୍ରା ନିଜର ଦୁଇ ବଡ଼ ଭାଇ ଶ୍ରୀବଳଭଦ୍ର ଓ ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଶ୍ରୀହସ୍ତରେ ପାରମ୍ପରିକ ବିଶାଳ ପାଟ ରାଖୀ ବାନ୍ଧିବେ। ଏହା ସହିତ ଏହି ଦିନ ବଡ଼ଭାଇ ପ୍ରଭୁ ବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ଶୁଭ ଜନ୍ମୋତ୍ସବ (ଗହ୍ମା ଜନ୍ମ ନୀତି) ମଧ୍ୟ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ପାରମ୍ପରିକ ବିଧିବିଧାନ ଅନୁସାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସାହ ଓ ଆନନ୍ଦର ସହ ପାଳିତ ହେବ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଉତ୍ସବ ପାଇଁ ସମଗ୍ର ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ଚଳଚଞ୍ଚଳ ହୋଇଉଠିଛି।

କିପରି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ ଚତୁର୍ଦ୍ଧାମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କ ବିଶାଳ ରାଖୀ ?
ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ, ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା ରାଖୀ ବଜାରର ସାଧାରଣ ରାଖୀଠାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ଓ ଆକାରରେ ବେଶ୍ ବିଶାଳ।
- ପାଟରା ବିଶୋୟୀ ସେବକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମାଣ : ପାରମ୍ପରିକ ପାଟରା ବିଶୋୟୀ ସେବକମାନେ ନିଷ୍ଠା ଓ ପବିତ୍ରତାର ସହ ଶୁଦ୍ଧ ପାଟସୂତା ବ୍ୟବହାର କରି ଏହି ଆକର୍ଷଣୀୟ ରାଖୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥାନ୍ତି।
- ଚାରି ରଙ୍ଗର ପାଟ ରାଖୀ : ଚତୁର୍ଦ୍ଧାମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ଲାଲ୍, ହଳଦିଆ, ସବୁଜ ଏବଂ ବାଇଗଣୀ ବା ନୀଳ ରଙ୍ଗର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପାଟ ରାଖୀ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ।
- ଗୁଆମାଳ : ପାଟ ରାଖୀ ସହିତ ୫୪ଟି ଲେଖାଏଁ ଗୁଆରେ ଗୁନ୍ଥା ଯାଇଥିବା ଚାରିଗୋଟି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଗୁଆମାଳ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ, ଯାହା ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରାଯିବାର ପରମ୍ପରା ରହିଛି।
ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ଗହ୍ମା ପୂର୍ଣ୍ଣିମାର ନୀତିକାନ୍ତି ଓ ସମୟସୂଚୀ
ଗହ୍ମା ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନୀତି ନିର୍ଘଣ୍ଟ ଅନୁସାରେ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ:
1. ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଧୂପ ପରେ ରାଖୀ ଲାଗି : ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଧୂପ ସରିବା ପରେ ପୂଜାପଣ୍ଡା ସେବକମାନେ ସଂସ୍କାର କରିଥିବା ପାଟ ରାଖୀ ଓ ଗୁଆମାଳଗୁଡ଼ିକୁ ରତ୍ନସିଂହାସନରେ ବିରାଜମାନ ଶ୍ରୀବଳଭଦ୍ର, ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ, ଦେବୀ ସୁଭଦ୍ରା ଏବଂ ସୁଦର୍ଶନ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଲାଗି କରାନ୍ତି।
2. ଭଉଣୀ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ତରଫରୁ ବନ୍ଧନ : ଦେବୀ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଦୁଇ ଭାଇ ଶ୍ରୀବଳଭଦ୍ର ଓ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଶ୍ରୀହସ୍ତରେ ଏହି ରାକ୍ଷୀ ବନ୍ଧାଯାଏ, ଯାହା ଭକ୍ତଙ୍କ ଭାବପ୍ରବଣତାକୁ ଆହୁରି ଗଭୀର କରିଥାଏ।
3. ସୁଦର୍ଶନଙ୍କ ବେଢ଼ା ପରିକ୍ରମା : ରାଖୀ ଲାଗି ନୀତି ପରେ ଚକ୍ରରାଜ ସୁଦର୍ଶନ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଚଉଦୋଳରେ ବିଜେ ହୋଇ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ଶ୍ରୀବେଢ଼ା ପରିକ୍ରମା କରିଥାନ୍ତି।
ପ୍ରଭୁ ବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ଜନ୍ମୋତ୍ସବ ଓ ‘ଗହ୍ମା ଡିଆଁ’ ପରମ୍ପରା
ଶ୍ରାବଣ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ହେଉଛି ଭଗବାନ ଶ୍ରୀବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ଶୁଭ ଜନ୍ମତିଥି, ଯାହାକୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ‘ଗହ୍ମା ପର୍ବ’ ବା କୃଷି ପର୍ବ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଏ।
- ଗହ୍ମା ଜନ୍ମ ନୀତି : ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ମାଟି ଏବଂ ଚାଉଳ ଗୁଣ୍ଡରେ ମାଟିର ବଳଭଦ୍ର ପ୍ରତିମା (ଗହ୍ମା ପ୍ରତିମା) ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଜନ୍ମ ନୀତି ସମ୍ପାଦନ କରାଯାଏ।
- ଗୋ-ସମ୍ପଦ ପୂଜା : କୃଷିର ଦେବତା ହଳଧର ବଳରାମଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହି ଦିନ ଗାଈଗୋରୁ ଓ କୃଷି ଉପକରଣକୁ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରାଯାଏ।
- ଗହ୍ମା ଡିଆଁ : ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଓ ସାହିଗୁଡ଼ିକରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ତୋରଣ ବନ୍ଧାଯାଇ ‘ଗହ୍ମା ଡିଆଁ’ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥାଏ, ଯାହା ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଲୋକକ୍ରୀଡ଼ା।
ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁଙ୍କ ପ୍ରବଳ ଭିଡ଼ ଓ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା
ଗହ୍ମା ପୂର୍ଣ୍ଣିମାର ଏହି ଅପୂର୍ବ ନୀତି ଏବଂ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ରାଖୀଲାଗି ବେଶ ଦର୍ଶନ କରିବା ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ତଥା ଦେଶର କୋଣଅନୁକୋଣରୁ ହଜାର ହଜାର ଭକ୍ତ ପୁରୀରେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି।
- ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପ୍ରଶାସନର ପ୍ରସ୍ତୁତି : ଦର୍ଶନାର୍ଥୀଙ୍କ ଶୃଙ୍ଖଳିତ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ବ୍ୟାରିକେଡ୍, ପାନୀୟ ଜଳ ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା କେନ୍ଦ୍ର ଖୋଲାଯାଇଛି।
- ପୋଲିସ ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ କଡ଼ା ପହରା : ସିଂହଦ୍ୱାର ଓ ବଡ଼ଦାଣ୍ଡରେ ଟ୍ରାଫିକ୍ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ବ୍ୟାପକ ପୋଲିସ ଫୋର୍ସ ମୁତୟନ କରାଯାଇଛି।
ଏହି ଦିବ୍ୟ ପର୍ବ ଭାଇ-ଭଉଣୀର ସ୍ନେହ, ପାରିବାରିକ ସଦ୍ଭାବ ଏବଂ କୃଷି ସଂସ୍କୃତିର ମହାନତାର ବାର୍ତ୍ତା ସମଗ୍ର ମାନବ ସମାଜକୁ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ।


