ଦେଶରେ ଗୁଣାତ୍ମକ ଶିକ୍ଷାର ପ୍ରସାର ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ସଂସ୍କାରକୁ ନେଇ ବଡ଼ ବଡ଼ ଦାବି କରାଯାଉଥିବା ବେଳେ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ଜିରୋରୁ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି ଏକ ଗୁରୁତର ଏବଂ ଚିନ୍ତାଜନକ ଚିତ୍ର। ଭାରତରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରାୟ ୧ ଲକ୍ଷରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ପ୍ରାଥମିକ ଓ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକ ସରକାରୀ ବିଦ୍ୟାଳୟ କେବଳ ଜଣେ ଲେଖାଏଁ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଭରସାରେ ଚାଲିଛି। କେନ୍ଦ୍ର ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ସଂସଦରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା ସରକାରୀ ତଥ୍ୟରୁ ଏହି ଚାଞ୍ଚଲ୍ୟକର ସୂଚନା ପଦାକୁ ଆସିଛି।
ଏହି ‘ସିଙ୍ଗଲ୍-ଟୀଚର୍ ସ୍କୁଲ୍’ (Single-Teacher Schools) ତାଲିକାରେ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ଶୀର୍ଷରେ ରହିଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟ କେତେକ ପ୍ରମୁଖ ରାଜ୍ୟର ସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିରାଶାଜନକ ରହିଛି।
ସଂସଦରେ ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ସୂଚନା
ଗୃହରେ ସାଂସଦମାନଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ପଚରାଯାଇଥିବା ଏକ ପ୍ରଶ୍ନର ଲିଖିତ ଉତ୍ତର ଦେଇ କେନ୍ଦ୍ର ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ସମଗ୍ର ଶିକ୍ଷା ଓ UDISE+ (ୟୁନିଫାଇଡ୍ ଡିଷ୍ଟ୍ରିକ୍ଟ ଇନଫରମେସନ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ଫର୍ ଏଜୁକେସନ୍) ର ସଦ୍ୟତମ ଆକଳନ ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି।
ସରକାରୀ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଦେଶରେ ସମୁଦାୟ ୧,୦୯,୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ସରକାରୀ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରଥମରୁ ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ବିଷୟ ପଢ଼ାଇବା, ପରୀକ୍ଷା ପରିଚାଳନା କରିବା, ମାଗଣା ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଭୋଜନ (PM POSHAN) ତଦାରଖ କରିବା ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ କାମ ବୁଝିବା ପାଇଁ ମାତ୍ର ଜଣେ ହିଁ ଶିକ୍ଷକ ନିଯୁକ୍ତ ଅଛନ୍ତି।
ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ଶୀର୍ଷରେ, ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟର ସ୍ଥିତି
ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଜଣେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଭରସାରେ ଚାଲୁଥିବା ସ୍କୁଲ୍ଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ସାରା ଦେଶରେ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି।
- ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ : ରାଜ୍ୟର ପ୍ରାୟ ୧୪,୦୦୦ ରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ସ୍କୁଲ୍ରେ ମାତ୍ର ଜଣେ ଲେଖାଏଁ ଶିକ୍ଷକ ଅଛନ୍ତି।
- ତେଲେଙ୍ଗାନା ଓ କର୍ଣ୍ଣାଟକ : ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ଏହି ଦୁଇ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା-ସମୃଦ୍ଧ ରାଜ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ହଜାର ହଜାର ସ୍କୁଲ୍ ସିଙ୍ଗଲ୍-ଟୀଚର୍ ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ।
- ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ, ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ଓ ବିହାର : ଉତ୍ତର ଭାରତର ଏହି ବୃହତ୍ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ ଶିକ୍ଷକ ଅଭାବ ଯୋଗୁଁ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଓ ଦୁର୍ଗମ ସ୍କୁଲ୍ଗୁଡ଼ିକରେ ଶିକ୍ଷାଦାନ ଗୁରୁତର ଭାବେ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଛି।
ଗୁଣାତ୍ମକ ଶିକ୍ଷା ଉପରେ ଗୁରୁତର ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ
ଶିକ୍ଷାବିତ୍ମାନଙ୍କ ମତରେ, ଜଣେ ଶିକ୍ଷକ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ୫ ରୁ ୮ଟି ଶ୍ରେଣୀର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ପଢ଼ାଇବା ସହଜ କାମ ନୁହେଁ। ଯଦି ସମ୍ପୃକ୍ତ ଶିକ୍ଷକ ଜଣକ ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟ, ତାଲିମ କିମ୍ବା ଛୁଟିରେ ରହନ୍ତି, ତେବେ ସେହି ଦିନ ବିଦ୍ୟାଳୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ ରହେ କିମ୍ବା ପାଠପଢ଼ା ଠପ୍ ହୋଇଯାଏ।
ଏହାଦ୍ୱାରା ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଓ ଗରିବ ପରିବାରର କୋମଳମତି ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀମାନେ ନିୟମିତ ଗୁଣାତ୍ମକ ଶିକ୍ଷାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେଉଛନ୍ତି। ଏହାସହ ଶିକ୍ଷାର ଅଧିକାର ଆଇନ ଅଧୀନରେ ଥିବା ‘ଛାତ୍ର-ଶିକ୍ଷକ ଅନୁପାତ’ ନିୟମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉଲ୍ଲଂଘନ ହେଉଛି।
କେନ୍ଦ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଓ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଦାୟିତ୍ୱ
କେନ୍ଦ୍ର ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ସଂସଦରେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି ଯେ, ବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକରେ ଶିକ୍ଷକ ନିଯୁକ୍ତି, ପଦବୀ ପୂରଣ ଏବଂ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କର ସୁଷମ ବଣ୍ଟନ କରିବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକର ଏକତିଆରଭୁକ୍ତ।
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ‘ସମଗ୍ର ଶିକ୍ଷା’ ଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଯୋଗାଇ ଦେଉଛନ୍ତି। ସିଙ୍ଗଲ୍-ଟୀଚର୍ ସ୍କୁଲ୍ଗୁଡ଼ିକରେ ତୁରନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଶିକ୍ଷକ ନିଯୁକ୍ତ କରିବାକୁ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ପଡ଼ିଲେ ନିକଟସ୍ଥ ଅପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ସ୍କୁଲ୍ଗୁଡ଼ିକର ସଂମିଶ୍ରଣ କରି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରିବାକୁ କେନ୍ଦ୍ର ପକ୍ଷରୁ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନର୍ବାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି।
