“ଚେନାବ ନଦୀରେ ଜଳସ୍ତର ବୃଦ୍ଧି ଓ ବନ୍ୟା ପରିସ୍ଥିତିକୁ ନେଇ ପାକିସ୍ତାନର ମିଥ୍ୟା ଅଭିଯୋଗକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କଲା ଭାରତ। ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ଓ ପ୍ରାକୃତିକ କାରଣରୁ ଜଳସ୍ତର ବଢ଼ିଥିବା ସ୍ପଷ୍ଟ କଲେ ଭାରତୀୟ ଜଳସମ୍ପଦ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଓ କୂଟନୈତିକ ଅଧିକାରୀ।”
ଜାମ୍ମୁ-କାଶ୍ମୀର ସମେତ ଉତ୍ତର ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଚାଲିଥିବା ଲଗାଣ ଓ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ଯୋଗୁଁ ଚେନାବ ନଦୀରେ ଭୟଙ୍କର ବନ୍ୟା ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଏହି ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟକୁ ନେଇ ପାକିସ୍ତାନ ସରକାର ଭାରତ ଉପରେ ଦୋଷ ଲଦିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିବା ବେଳେ, ଭାରତ ପକ୍ଷରୁ ଏହାର କଡ଼ା ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ଜବାବ ଦିଆଯାଇଛି। ଭାରତ ଇଚ୍ଛାକୃତ ଭାବେ ପାକିସ୍ତାନ ଆଡ଼କୁ ଅଧିକ ପାଣି ଛାଡ଼ି ନାହିଁ, ବରଂ ନଦୀର ଅପରମୁଣ୍ଡରେ ହୋଇଥିବା ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ଓ ସାଲାଲ ଏବଂ ଦୁଲହସ୍ତୀ ଡ୍ୟାମ୍ କ୍ୟାଚମେଣ୍ଟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଆସିଥିବା ଅତ୍ୟଧିକ ଜଳ ପ୍ରବାହ ହିଁ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ବୋଲି ଭାରତୀୟ ସୂତ୍ରରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି।
ପାକିସ୍ତାନର ଅଭିଯୋଗ ଓ ଭାରତର କଡ଼ା ଜବାବ
ପାକିସ୍ତାନର ଜଳସମ୍ପଦ ପ୍ରାଧିକରଣ ଏବଂ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ ଯେ ଭାରତ ବିନା କୌଣସି ପୂର୍ବ ସୂଚନାରେ ଚେନାବ ନଦୀରେ ବିପୁଳ ପରିମାଣର ପାଣି ଛାଡ଼ିବା ଦ୍ୱାରା ପାକିସ୍ତାନର ପଞ୍ଜାବ ପ୍ରଦେଶରେ ସୀମାନ୍ତ ଗାଁଗୁଡ଼ିକ ଜଳମଗ୍ନ ହୋଇପଡ଼ିଛି।
ଏହି ଦାବିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଧାରହୀନ ଓ ଗ୍ରହଣଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ ବୋଲି କହି ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ଏବଂ ଜଳସମ୍ପଦ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଦର୍ଶାଇଛି ଯେ:
ପ୍ରାକୃତିକ ପ୍ରବାହ : ଚେନାବ ନଦୀର ଅପରମୁଣ୍ଡରେ ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ଜାମ୍ମୁ-କାଶ୍ମୀରରେ ଅତିପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ଯୋଗୁଁ ବ୍ରେକ୍-ଫ୍ରି ଜଳପ୍ରବାହ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।
ସୁରକ୍ଷା ନିୟମାବଳୀ : ଜଳଭଣ୍ଡାରଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଅତିରିକ୍ତ ପାଣି ସ୍ୱାଭାବିକ ଗେଟ୍ ଦ୍ୱାରା ନିଷ୍କାସିତ ହୋଇଥାଏ, ଯାହାକି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୈଷୟିକ ଏବଂ ସ୍ୱାଭାବିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା।
ଇଣ୍ଡସ୍ ୱାଟର ଟ୍ରିଟି (IWT) : ୧୯୬୦ ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତ ସଦାସର୍ବଦା ନିୟମାନୁସାରେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ତଥ୍ୟ ଓ ଜଳସ୍ତର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସୂଚନା ସୀମାପାର କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କୁ ଯୋଗାଇ ଆସିଛି।
ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ବର୍ଷାର ତାଣ୍ଡବ ଓ ଜଳସେଚନ କ୍ଷତି
ଗତ କିଛି ଦିନ ହେବ ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ଓ ଭୂସ୍ଖଳନ ଯୋଗୁଁ ଚେନାବ, ସତଲେଜ, ଏବଂ ରବି ନଦୀର ଜଳସ୍ତର ବିପଦ ସଙ୍କେତ ଉପରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି। ଜାମ୍ମୁର ରିଆସି, ରାମବନ ଏବଂ କିଶ୍ୱାଡ ଜିଲ୍ଲାରେ ବନ୍ୟା ସଦୃଶ ପରିସ୍ଥିତି ଦେଖାଦେଇଛି।
ଡ୍ୟାମ୍ଗୁଡ଼ିକରେ କ୍ଷମତାଠାରୁ ଅଧିକ ଜଳ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବାରୁ ଜଳଭଣ୍ଡାରର କବାଟଗୁଡ଼ିକୁ ଖୋଲିବାକୁ ପଡ଼ିଛି। ଭାରତୀୟ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ନିଜ ଦେଶର ତଳିଆ ଅଞ୍ଚଳ ଓ ସୀମାନ୍ତବର୍ତ୍ତୀ ଗାଁଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରାଥମିକତା, ଏଥିରେ କୌଣସି ରାଜନୈତିକ କିମ୍ବା କୂଟନୈତିକ ଅଭିସନ୍ଧି ନାହିଁ।
ସୀମାପାର କୂଟନୀତି ଓ ପ୍ରସଙ୍ଗର ଆବଶ୍ୟକତା
ପାକିସ୍ତାନ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଷ ବର୍ଷା ଋତୁରେ ନିଜର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ପ୍ରଶାସନିକ ବିଫଳତା ଓ ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ସମସ୍ୟାକୁ ଲୁଚାଇବା ପାଇଁ ଭାରତ ଉପରେ ଦୋଷ ଲଦିବା କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ। ତେବେ ଭାରତ ସରକାର ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଆୟୋଗର ନିୟମାନୁସାରେ ସମସ୍ତ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିଥିବା ବେଳେ ପାକିସ୍ତାନର ଏହି ଅଭିଯୋଗ କେବଳ ଏକ କୂଟନୈତିକ ଗୁଜବ ବୋଲି ବିଶ୍ଲେଷକମାନେ ମତ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।
ସମ୍ପ୍ରତି, ସୀମାର ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ସୁରକ୍ଷା ଓ ବନ୍ୟା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଶାସନ ସଜାଗ ରହିବା ସହ ତଳିଆ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଲୋକଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯାଉଛି।
