ଚୀନ ସୀମାରେ ଭାରତ ପଛଘୁଞ୍ଚା ଦେଉଛି କି? ପାକିସ୍ତାନ ସହିତ କଥାବାର୍ତ୍ତା ହେବା ଉଚିତ କି ନୁହେଁ? ଏବଂ ଦେଶର ସବୁଠାରୁ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ‘ଅଗ୍ନିବୀର ଯୋଜନା’କୁ ନେଇ ପ୍ରକୃତରେ ସେନାର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଭାବନା କ’ଣ?
ଏଭଳି ଅନେକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ପ୍ରଶ୍ନ ଉପରେ ସାଧାରଣତଃ ସେନାର ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀମାନେ ଖୋଲାଖୋଲି କହିବାକୁ କୁଣ୍ଠାବୋଧ କରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଭାରତର ପୂର୍ବତନ ସେନା ମୁଖ୍ୟ ଜେନେରାଲ ଏମ୍. ଏମ୍. ନରଭାଣେ (Gen. M. M. Naravane) ଏହି ସବୁ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଏଭଳି କିଛି କହିଛନ୍ତି, ଯାହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକ ଜାଣିବା ନିହାତି ଜରୁରୀ।
ଆଜିର ଏହି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବିଶ୍ଳେଷଣରେ ଆମେ ଜାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଜେନେରାଲ ନରଭାଣେ ଭାରତର ସୁରକ୍ଷା ନୀତି, ଚୀନର ଚାଲାକି ଏବଂ ଅଗ୍ନିପଥ ଯୋଜନାର ଭବିଷ୍ୟତକୁ ନେଇ କ’ଣ କହିଛନ୍ତି।
ଚୀନ ସୀମା ଓ ‘Buffer Zone’ ର ପ୍ରକୃତ ସତ୍ୟ
ସର୍ବପ୍ରଥମେ ଆଲୋଚନା କରିବା ଚୀନ ସୀମା ବିଷୟରେ। ବିଗତ କିଛି ବର୍ଷ ଧରି ବିରୋଧୀ ଦଳ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ବାରମ୍ବାର ଗୋଟିଏ କଥା ଉଠାଉଛନ୍ତି— ଭାରତ କୁଆଡ଼େ ନିଜ ଜମି ହରାଇଛି ଏବଂ ସୀମାରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ‘ବଫର୍ ଜୋନ୍’ (Buffer Zone) କାରଣରୁ ଭାରତୀୟ ସେନା ନିଜର ପାଟ୍ରୋଲିଂ ପଏଣ୍ଟକୁ ଯାଇପାରୁ ନାହିଁ।
କିନ୍ତୁ ଜେନେରାଲ ନରଭାଣେ ଏହି ଧାରଣାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଖାରଜ କରିଛନ୍ତି। ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ବୁଝାଇଛନ୍ତି ଯେ ‘ବଫର୍ ଜୋନ୍’ କୌଣସି ସ୍ଥାୟୀ ସମାଧାନ ନୁହେଁ। ଏହା କେବଳ ଉତ୍ତେଜନା କମାଇବା ପାଇଁ ଏକ ଅସ୍ଥାୟୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବା ‘ମୋରଟୋରିୟମ୍’ (Moratorium)।
ଜେନେରାଲ ନରଭାଣେ କହିଛନ୍ତି— ଯେତେବେଳେ ଦୁଇଟି ସେନା ପରସ୍ପରର ମୁହାଁମୁହିଁ ଠିଆ ହୁଅନ୍ତି, ସେତେବେଳେ କୌଣସି ଛୋଟ ଝଗଡ଼ା ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧର ରୂପ ନେଇପାରେ। ସେଥିପାଇଁ ଉଭୟ ପକ୍ଷ କିଛି ପାଦ ପଛକୁ ହଟି ଏକ ଅସ୍ଥାୟୀ ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାନ୍ତି, ଯାହାଫଳରେ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଲୋଚନା ହୋଇପାରିବ। ଏହାର ଅର୍ଥ ନୁହେଁ ଯେ ଭାରତ ସେହି ଜମି ଉପରୁ ନିଜର ଦାବି ଛାଡ଼ିଦେଇଛି।
ସେ ଆହୁରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଚୀନ ମଧ୍ୟ ନିଜ ପଟୁ ସମାନ ଦୂରତା ପଛକୁ ହଟିଛି। ଯେଉଁମାନେ ଭାବୁଛନ୍ତି କେବଳ ଭାରତ ପଛକୁ ହଟିଛି, ସେମାନେ ସୀମାର ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି ଏବଂ ସେନା ରଣନୀତି ବିଷୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଜ୍ଞ।
ଅଗ୍ନିବୀର ଯୋଜନା (Agnipath Scheme) – କେଉଁଠି ରହିଲା ତ୍ରୁଟି?
ଏବେ ଆସିବା ଦ୍ୱିତୀୟ ତଥା ସବୁଠାରୁ ବିବାଦୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ— ଯାହା ହେଉଛି ‘ଅଗ୍ନିପଥ ଯୋଜନା’।
ଆମେ ସମସ୍ତେ ଜାଣୁ ଯେ ଅଗ୍ନିବୀର ଯୋଜନା ଘୋଷଣା ହେବା ପରଠାରୁ ଦେଶରେ ଅନେକ ବିରୋଧ ପ୍ରଦର୍ଶନ ହୋଇଥିଲା। ରାଜନୈତିକ ମହଲରେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ନେଇ ଅନେକ କଥା କୁହାଗଲା। କିନ୍ତୁ ଜେନେରାଲ ନରଭାଣେଙ୍କ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଏଠାରେ ବେଶ୍ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ସେ ଯେତେବେଳେ ସେନା ମୁଖ୍ୟ ଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ଏହି ଯୋଜନାର ରୂପରେଖ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।
ନରଭାଣେଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଏହି ଯୋଜନାର ନାମ ଥିଲା ‘ଟୁର୍ ଅଫ୍ ଡ୍ୟୁଟି’ (Tour of Duty)। ଏହା କେବଳ ଏକ ସ୍ୱଳ୍ପକାଳୀନ ପରୀକ୍ଷାମୂଳକ ଯୋଜନା ଭାବେ ଆରମ୍ଭ କରିବାର ପ୍ରସ୍ତାବ ଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ସୀମିତ ସଂଖ୍ୟକ ଯୁବକଙ୍କୁ ୩ ବର୍ଷ ପାଇଁ ସେନାରେ ସାମିଲ କରି ସେମାନଙ୍କ ଅନୁଭୂତି ପରଖାଯିବାର ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହାକୁ ସମଗ୍ର ସେନାରେ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଭାବେ ‘ଅଗ୍ନିପଥ ଯୋଜନା’ ନାମରେ ଲାଗୁ କରିଦିଆଗଲା।
ଜେନେରାଲ ନରଭାଣେ ଏକ ବଡ଼ କଥା ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି ଯେ— ଯେକୌଣସି ନୂଆ ନୀତି ଲାଗୁ ହେବା ପରେ ତାର ମୂଲ୍ୟାୟନ ହେବା ଉଚିତ। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ୪ ବର୍ଷର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଏବଂ କେବଳ ୨୫ ପ୍ରତିଶତ ଯବାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାୟୀ କରିବାର ନିୟମରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିବା ଦରକାର। ସେନାର ଅନୁଭବୀ ଯବାନଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ସର୍ବଦା ରହିଥାଏ। ତେଣୁ ସ୍ଥାୟୀ କରାଯାଉଥିବା ସଂଖ୍ୟାକୁ ୨୫% ରୁ ବୃଦ୍ଧି କରି ୫୦% କିମ୍ବା ୭୫% କରାଯିବା ନେଇ ସରକାର ବିଚାର କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହା ଜେନେରାଲ ନରଭାଣେଙ୍କ ସେହି ସ୍ପଷ୍ଟବାଦୀ ମନୋଭାବକୁ ଦର୍ଶାଉଛି, ଯାହା ଦେଶର ଯୁବପିଢ଼ି ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ।
ପାକିସ୍ତାନ ସହିତ କୂଟନୀତି ଓ ଆଲୋଚନାର ଆବଶ୍ୟକତା
ସାଧାରଣତଃ ଆମେ ସେନା ଅଧିକାରୀଙ୍କଠାରୁ ପାକିସ୍ତାନ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ କଠୋର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଶୁଣିବାକୁ ପାଉ। କିନ୍ତୁ ଜେନେରାଲ ନରଭାଣେ ଏଠାରେ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପରିପକ୍ୱ ଏବଂ ଦୂରଦୃଷ୍ଟିସମ୍ପନ୍ନ ମତ ରଖିଛନ୍ତି।
ସେ କହିଛନ୍ତି— “ଯୁଦ୍ଧ କୌଣସି ସମସ୍ୟାର ସ୍ଥାୟୀ ସମାଧାନ ନୁହେଁ।” ଇତିହାସ ସାକ୍ଷୀ ଅଛି, ପୃଥିବୀର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ଶେଷରେ ଟେବୁଲ୍ ଉପରେ ଆଲୋଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ହିଁ ସମାପ୍ତ ହୋଇଛି।
ପାକିସ୍ତାନ ସହିତ ଆଲୋଚନା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଷ୍ଟ୍ର। ଆମେ ଯଦି କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିବା, ତେବେ ତାହା ଦୁର୍ବଳତାର ସଙ୍କେତ ନୁହେଁ, ବରଂ ଜଣେ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସୀ ବଡ଼ ଭାଇର ପରିପକ୍ୱତା। ତେବେ ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଆତଙ୍କବାଦ ଏବଂ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଏକାଠି ଚାଲିପାରିବ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ କୂଟନୈତିକ ଚ୍ୟାନେଲ୍ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ ହେବା ମଧ୍ୟ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ। ସୀମାରେ ଯବାନଙ୍କ ରକ୍ତ ବହିବା ଅପେକ୍ଷା କୂଟନୈତିକ ସ୍ତରରେ ସମାଧାନ ଖୋଜିବା ସର୍ବଦା ଉତ୍ତମ ପନ୍ଥା।
ସେନାର ଆଧୁନିକୀକରଣ ଓ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବଜେଟ୍
ତୃତୀୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଗଟି ହେଉଛି— ଭାରତୀୟ ସେନାର ବଜେଟ୍ ଏବଂ ‘ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତ’।
ଜେନେରାଲ ନରଭାଣେ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି ଯେ ଆଜିର ଯୁଦ୍ଧ କେବଳ ସୈନ୍ୟଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ନାହିଁ। ବର୍ତ୍ତମାନର ଯୁଦ୍ଧ ହେଉଛି ଟେକ୍ନୋଲୋଜି, ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ୍ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ, ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ ସାଇବର ସିକ୍ୟୁରିଟିର ଯୁଦ୍ଧ। ଋଷ-ୟୁକ୍ରେନ ଯୁଦ୍ଧ ଏହାର ବଡ଼ ଉଦାହରଣ।
ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତ ନିଜର ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ପାଇଁ ବିଦେଶ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା କମାଇବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ। ସେ ସରକାରଙ୍କ ‘ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ’ ଏବଂ ସ୍ୱଦେଶୀକରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବା ସହ ଏକ ସତର୍କବାଣୀ ମଧ୍ୟ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ— ଗବେଷଣା ଏବଂ ବିକାଶ (R&D) ପାଇଁ ଆହୁରି ଅଧିକ ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଇଦେବା ଆବଶ୍ୟକ। କାରଣ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ବିଦେଶରୁ ଯୋଗାଣ ବନ୍ଦ ହେଲେ ଦେଶ ସଙ୍କଟରେ ପଡ଼ିପାରେ।
ପୂର୍ବତନ ସେନା ମୁଖ୍ୟ ଜେନେରାଲ ଏମ୍. ଏମ୍. ନରଭାଣେଙ୍କ ଏହି ସମସ୍ତ ବୟାନରୁ ଗୋଟିଏ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ— ଭାରତୀୟ ସେନା ଦେଶର ସୀମା ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ, କିନ୍ତୁ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ନୀତି, ଯେପରିକି ଅଗ୍ନିବୀର ଯୋଜନାରେ ସମୟୋପଯୋଗୀ ସଂଶୋଧନ ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିରନ୍ତର ସଂସ୍କାର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ।
Also read : https://purvapaksa.com/pakistan-turkeys-new-plot-against-india-paf-video-reveals-deadly-weapons/
