ବଲିଉଡ୍ର ଜଣାଶୁଣା ହାସ୍ୟ ଅଭିନେତା ରାଜପାଲ୍ ଯାଦବଙ୍କୁ ନିକଟରେ ଦିଲ୍ଲୀ ହାଇକୋର୍ଟ ଚେକ୍ ବାଉନ୍ସ ମାମଲାରେ ୩ ମାସର ଜେଲ୍ ଦଣ୍ଡାଦେଶ ଶୁଣାଇଛନ୍ତି। ପ୍ରାୟ ୯ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଏହି ପୁରୁଣା ଆର୍ଥିକ ବିବାଦ ଓ ଚେକ୍ ବାଉନ୍ସ ମାମଲା ଦୀର୍ଘ ବର୍ଷ ଧରି ଅଦାଲତରେ ଚାଲିଥିଲା। ରାଜପାଲ୍ଙ୍କ ଏହି ମାମଲା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବା ପରେ ପୁଣି ଥରେ ଦେଶରେ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ଯେ, ଭାରତୀୟ ନ୍ୟାୟିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଚେକ୍ ବାଉନ୍ସ ଭଳି ମାମଲାର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଆସିବା ପାଇଁ କାହିଁକି ବର୍ଷ ବର୍ଷ ସମୟ ଲାଗିଯାଏ?
ରାଜପାଲ୍ ଯାଦବ କେସ୍ ଏବଂ ଆଇନଗତ ବିବାଦ
ଏହି ମାମଲାର ସୂତ୍ରପାତ ୨୦୧୦ ମସିହାରୁ ହୋଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ରାଜପାଲ୍ ଯାଦବ ନିଜର ଏକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଦିଲ୍ଲୀର ‘ମୁରଲୀ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟସ ପ୍ରାଇଭେଟ୍ ଲିମିଟେଡ୍’ ନାମକ କମ୍ପାନୀଠାରୁ ୫ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଋଣ ନେଇଥିଲେ। ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ବକ୍ସ ଅଫିସରେ ଫ୍ଲପ୍ ହେବା ପରେ ସେ ଋଣ ପରିଶୋଧ କରିପାରିନଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଚେକ୍ଗୁଡ଼ିକ ବାଉନ୍ସ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ପରେ ୨୦୧୮ରେ ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ କୋର୍ଟ ତାଙ୍କୁ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରି ୬ ମାସର ଜେଲ୍ ଦଣ୍ଡ ଶୁଣାଇଥିଲେ। ସେବେଠାରୁ ଏହି ମାମଲା ବିଭିନ୍ନ ଅଦାଲତରେ ଘୂରି ବୁଲୁଥିଲା। ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ କୋର୍ଟଙ୍କୁ ଟଙ୍କା ଫେରସ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇ ମଧ୍ୟ ସେ ତାହା ପୂରଣ କରିନଥିଲେ। ଶେଷରେ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୬ରେ ଦିଲ୍ଲୀ ହାଇକୋର୍ଟ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପିଟିସନକୁ ଖାରଜ କରି ୩ ମାସର କାରାଦଣ୍ଡ ସହ ବାକି ଅର୍ଥରାଶି ଜରିମାନା ଆକାରରେ ଭରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି।
କାହିଁକି ବିଳମ୍ବ ହୁଏ ଚେକ୍ ବାଉନ୍ସ ମାମଲାର ବିଚାର?
ଭାରତରେ ‘ନେଗୋସିଏବଲ୍ ଇନଷ୍ଟ୍ରୁମେଣ୍ଟ ଆକ୍ଟ’ର ଧାରା ୧୩୮ ଅଧୀନରେ ଚେକ୍ ବାଉନ୍ସ ମାମଲା ଦାୟର କରାଯାଏ। ଆଇନଗତ ଭାବେ ଏହି ମାମଲାଗୁଡ଼ିକର ବିଚାର ୬ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଶେଷ ହେବା କଥା, କିନ୍ତୁ ବାସ୍ତବରେ ଏହା ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଚାଲିଥାଏ। ଏହାର କେତେକ ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଉଛି:
- ଅଦାଲତରେ ମାମଲାର ବୋଝ : ଭାରତୀୟ କୋର୍ଟଗୁଡ଼ିକରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଚେକ୍ ବାଉନ୍ସ ମାମଲା ବିଚାରାଧୀନ ରହିଛି। ସେହି ତୁଳନାରେ ବିଚାରପତି ଓ ସ୍ପେଶାଲ କୋର୍ଟର ସଂଖ୍ୟା ଯଥେଷ୍ଟ କମ୍।
- ଆପୋଷ ବୁଝାମଣାର ଦୀର୍ଘ ପ୍ରକ୍ରିୟା : ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ କୋର୍ଟ ଉଭୟ ପକ୍ଷଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆପୋଷ ବୁଝାମଣା କିମ୍ବା ମଧ୍ୟସ୍ଥତା ପାଇଁ ସୁଯୋଗ ଦେଇଥାନ୍ତି। ରାଜପାଲ୍ ଯାଦବଙ୍କ ମାମଲାରେ ମଧ୍ୟ ବାରମ୍ବାର ବୁଝାମଣା ପାଇଁ ତାରିଖ ପରେ ତାରିଖ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଯାହା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଦୀର୍ଘ କରିଥାଏ।
- ଉପର ଅଦାଲତରେ ଆପିଲ୍ : ନିମ୍ନ ଅଦାଲତରେ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେବା ପରେ ଅଭିଯୁକ୍ତମାନେ ସେସନ୍ସ କୋର୍ଟ ଏବଂ ପରେ ହାଇକୋର୍ଟରେ ପିଟିସନ୍ ଦାୟର କରିଥାନ୍ତି, ଯାହା ଫଳରେ ଆଇନଗତ ଲଢ଼େଇ ଦଶନ୍ଧି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟାଣି ହୋଇଯାଏ।
ରାଜପାଲ୍ ଯାଦବଙ୍କ କେସ୍ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରୁଛି ଯେ ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଥିବା ଲୁପ୍ହୋଲ୍ସ ଏବଂ ବାରମ୍ବାର ମିଳୁଥିବା ମହଲତ ଯୋଗୁଁ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କୁ ନିଜର ପ୍ରାପ୍ୟ ପାଇବା ପାଇଁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଛି।
