ବିଶ୍ୱ ଏବେ ଏକ ଭୟାନକ ଛକ ଜାଗାରେ ଛିଡ଼ା ହୋଇଛି। ଗୋଟିଏ ପଟେ ୟୁକ୍ରେନ-ଋଷିଆ ଯୁଦ୍ଧ, ଅନ୍ୟପଟେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ହାମାସ-ହିଜବୁଲ୍ଲାର ସଂଘର୍ଷ ଭିତରେ ଏବେ ଦୁନିଆ ଆଗରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବିପଦର କଳା ବାଦଲ ମାଡ଼ି ଆସୁଛି। ସେହି ବିପଦ ହେଉଛି— ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସିଧାସଳଖ ମହାଯୁଦ୍ଧର ଆଶଙ୍କା।
ଯଦି ଏହି ଦୁଇଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ହୁଏ, ତେବେ ତାର ପରିଣାମ କେବଳ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ କିମ୍ବା ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ରହିବ ନାହିଁ, ବରଂ ଏହା ସାରା ବିଶ୍ୱର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଚୁରମାର୍ କରିଦେବ। କିନ୍ତୁ ଆଜି ଆମେ ଆଲୋଚନା କରିବା ଏକ ସାଙ୍ଘାତିକ ତଥ୍ୟ ଉପରେ। ଆମେରିକାର ପୂର୍ବତନ ତଥା ସାମ୍ପ୍ରତିକ ପ୍ରଶାସନିକ ରଣନୀତିକୁ ଦେଖିଲେ, ଏହି ଯୁଦ୍ଧର ଆର୍ଥିକ ମୂଲ୍ୟ କେତେ ହେବ ଏବଂ ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ନୀତି ଯୋଗୁଁ ଆମେରିକାକୁ କେଉଁ କ୍ଷତିପୂରଣ ବିଲ୍ (Compensation Bill) ର ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ, ତାହାକୁ ନେଇ ଏକ ବଡ଼ ଚିଠା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି।
ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଶତ୍ରୁତା ଦଶନ୍ଧି ଦଶନ୍ଧି ପୁରୁଣା। କିନ୍ତୁ ଏହି ଶତ୍ରୁତାର ନିଆଁରେ ଘିଅ ଢାଳିବାର କାମ କରିଥିଲେ ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ। ନିଜର ପ୍ରଥମ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ସମୟରେ ଟ୍ରମ୍ପ ୨୦୧୫ ମସିହାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ‘ଇରାନ ଆଟୋମିକ୍ ଡିଲ୍’ ବା ପରମାଣୁ ଚୁକ୍ତିରୁ ଆମେରିକାକୁ ଏକତରଫା ଭାବେ ବାହାର କରି ଆଣିଥିଲେ। କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ସେ ଇରାନ ଉପରେ ଏଭଳି କଠୋର ଆର୍ଥିକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ବା ସାଙ୍କସନ୍ସ ଲଗାଇଥିଲେ, ଯାହା ଇରାନର ଅର୍ଥନୀତିର ଅଣ୍ଟା ଭାଙ୍ଗି ଦେଇଥିଲା। ଇରାନର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସେନା କମାଣ୍ଡର ଜେନେରାଲ କାସିମ ସୁଲେମାନୀଙ୍କୁ ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣ କରି ହତ୍ୟା କରିବା ପଛରେ ମଧ୍ୟ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ସିଧାସଳଖ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଥିଲା।
ଏବେ ଯେତେବେଳେ ପୁଣିଥରେ ବିଶ୍ୱ ରାଜନୀତିରେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ନୀତି ଏବଂ ଆମେରିକାର ଆଭିମୁଖ୍ୟକୁ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି, ସେତେବେଳେ ୱାଶିଂଟନର ପାୱାର କରିଡରରୁ ଏକ ବଡ଼ ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସୁଛି। ଆମେରିକାର କିଛି ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ସମୀକ୍ଷକମାନେ ଏକ ଗୁପ୍ତ ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛନ୍ତି। ଯଦି ଆମେରିକା ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଇରାନ ସହିତ କୌଣସି ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ଯୁଦ୍ଧ ଭିତରକୁ ଡେଇଁପଡ଼େ, ତେବେ ତାର କ୍ଷତିପୂରଣ ଆମେରିକାର ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କୁ ହିଁ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଆମେରିକାର କଂଗ୍ରେସରେ ଏକ ନୂଆ ‘ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷତିପୂରଣ ବିଲ୍’ (War Compensation Bill) ର ଚିଠାକୁ ନେଇ ଆଲୋଚନା ହେଉଛି, ଯାହା ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ କେବଳ ଗୁଳି-ଗୋଳାରେ ଶେଷ ହେବନାହିଁ, ବରଂ ଏହା ଆମେରିକାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେବାଳିଆ କରିଦେବାର ସାମର୍ଥ୍ୟ ରଖୁଛି।
ଏହି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିବା ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ ଆମେରିକା-ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରକୃତ ଆର୍ଥିକ ମୂଲ୍ୟ କେତେ ହେବ? ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଇରାନ କୌଣସି ଇରାକ କିମ୍ବା ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ନୁହେଁ। ଇରାନ ପାଖରେ ଏକ ବିଶାଳ ସେନା ବାହିନୀ, ହଜାର ହଜାର କିଲୋମିଟର ଦୂରତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାଡ଼ କରିପାରୁଥିବା ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ ମିସାଇଲ୍ ଏବଂ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଡ୍ରୋନ୍ ବାହିନୀ ରହିଛି। ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କଥା ହେଉଛି, ଇରାନର ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି ଏମିତି ଯେ ସେଠାରେ ସେନା ପଶାଇ ଯୁଦ୍ଧ ଜିତିବା ସହଜ ନୁହେଁ।
ଏହି ସାଙ୍ଘାତିକ ଆର୍ଥିକ ହିସାବକୁ ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତୁ:
• ଦୈନିକ ଯୁଦ୍ଧ ଖର୍ଚ୍ଚ: ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଅନୁମାନ ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦି ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ତେବେ ଆମେରିକାକୁ ପ୍ରତିଦିନ କେବଳ ମିସାଇଲ, ଗୋଳାବାରୁଦ ଏବଂ ଫାଇଟର ଜେଟ୍ର ତେଲ ପାଇଁ ଅତି କମରେ ୨ ରୁ ୩ ବିଲିୟନ ଡଲାର (ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରାୟ ୧୬,୦୦୦ ରୁ ୨୫,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା) ପ୍ରତିଦିନ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
• ସାମଗ୍ରିକ ଯୁଦ୍ଧର ମୂଲ୍ୟ: ଯଦି ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ମାତ୍ର କିଛି ମାସ ଚାଲେ, ତେବେ ଏହାର ମୋଟ ଖର୍ଚ୍ଚ ୧.୨ ଟ୍ରିଲିୟନ ଡଲାର (ପ୍ରାୟ ୧୦୦ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ) ଟପିଯିବ।
• କ୍ଷତିପୂରଣ ବିଲ୍ର ଆବଶ୍ୟକତା: ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରାଣ ହରାଉଥିବା ସୈନିକଙ୍କ ପରିବାର, ପଙ୍ଗୁ ହେଉଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ବୀରଙ୍କ ପେନସନ୍ ଏବଂ ନଷ୍ଟ ହେଉଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଜାହାଜର ଭରଣପୋଷଣ ପାଇଁ ଯେଉଁ ‘ଟ୍ରମ୍ପ କମ୍ପେନସେସନ ବିଲ୍’ ର କଳ୍ପନା କରାଯାଉଛି, ତାହା ଆମେରିକାର ଆଗାମୀ ୩୦ ବର୍ଷର ବଜେଟକୁ ବୁଡ଼ାଇ ଦେବ।
ଇତିହାସ ସାକ୍ଷୀ ଅଛି, ଆମେରିକା ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଓ ଇରାକ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରାୟ ୮ ଟ୍ରିଲିୟନ ଡଲାର ଖର୍ଚ୍ଚ କରି ସାରିଛି। ସେହି ଯୁଦ୍ଧରୁ ଆମେରିକାକୁ କିଛି ମିଳିଲା ନାହିଁ, ଓଲଟା ଆମେରିକା ଉପରେ ଋଣର ବୋଝ ବଢ଼ିଗଲା। ଏବେ ଯଦି ଇରାନ ସହ ଯୁଦ୍ଧ ହୁଏ, ତେବେ ସେହି ଋଣ ବୋଝ ଆମେରିକାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବ।
ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ଭିତରେ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲେ ଆମର କ’ଣ ଯାଏ ଆସେ? ଆମ ଓଡ଼ିଶା କିମ୍ବା ଭାରତ ଉପରେ ଏହାର କ’ଣ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ? ଏହାର ଉତ୍ତର ଲୁଚି ରହିଛି ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମୁଦ୍ରିକ ରାସ୍ତା— ‘ହରମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ’ (Strait of Hormuz) ଭିତରେ। ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଯେତିକି ଅଶୋଧିତ ତେଲ ବା ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ରପ୍ତାନି ହୁଏ, ତାର ପ୍ରାୟ ୨୦ ରୁ ୨୫ ପ୍ରତିଶତ କେବଳ ଏହି ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ସାମୁଦ୍ରିକ ରାସ୍ତା ଦେଇ ଗତି କରିଥାଏ। ଆଉ ଏହି ରାସ୍ତା ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରହିଛି ଇରାନର।
ଯଦି ଆମେରିକା ଇରାନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରେ, ତେବେ ଇରାନ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ହରମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ବନ୍ଦ କରିଦେବ। ସେହି ରାସ୍ତାରେ ଯାଉଥିବା ସମସ୍ତ ତେଲ ଜାହାଜକୁ ଇରାନ ନିଜ ମିସାଇଲ୍ ଦ୍ୱାରା ବୁଡ଼ାଇଦେବ। ଯଦି ଏମିତି ହୁଏ, ତେବେ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ତେଲର ହାହାକାର ପଡ଼ିଯିବ।
ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ:
• କଞ୍ଚା ତେଲ ବା କ୍ରୁଡ୍ ଅଏଲ୍ ର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରତି ବ୍ୟାରେଲ୍ ୧୫୦ ରୁ ୨୦୦ ଡଲାର ଟପିଯାଇପାରେ।
• ଏହାର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ଭାରତ ଉପରେ ପଡ଼ିବ। ଭାରତରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲର ଦାମ୍ ଆକାଶଛୁଆଁ ହେବ।
• ପେଟ୍ରୋଲ-ଡିଜେଲ ମହଙ୍ଗା ହେଲେ ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିବ, ଯାହାଫଳରେ ସାଧାରଣ ପରିବାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପ୍ରତିଟି ଜରୁରୀ ସାମଗ୍ରୀର ଦର ବଢ଼ିଯିବ ଏବଂ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ବା ମହଙ୍ଗା ମାଡ଼ରେ ସାଧାରଣ ଜନତା ପେଷି ହୋଇଯିବେ।
ଅର୍ଥାତ୍, ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଗୋଟିଏ ଭୁଲ୍ ନିଷ୍ପତ୍ତି ସାରା ବିଶ୍ୱକୁ ଏକ ଭୟାନକ ଆର୍ଥିକ ମାନ୍ଦାବସ୍ଥା (Global Recession) ଭିତରକୁ ଠେଲିଦେବ।
ତେବେ, ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୀକ୍ଷାରୁ ଏକଥା ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ ଯୁଦ୍ଧ କେବେ ହେଲେ କୌଣସି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ହୋଇନପାରେ। ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ‘ଆମେରିକା ଫାର୍ଷ୍ଟ’ (America First) ନୀତି ଏବଂ ତାଙ୍କର ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ହୁଏତ ଆମେରିକାର କିଛି କଟ୍ଟରପନ୍ଥୀଙ୍କୁ ଭଲ ଲାଗିପାରେ, କିନ୍ତୁ ବାସ୍ତବତାରେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧର କ୍ଷତିପୂରଣ ବିଲ୍ ଏତେ ବଡ଼ ଯେ ତାହାକୁ ଭରଣା କରିବା ଆମେରିକା ପକ୍ଷେ ଅସମ୍ଭବ। ରାଜନୈତିକ ଜିଦ୍ ଯୋଗୁଁ ସାଧାରଣ ସୈନିକଙ୍କ ଜୀବନ ଯାଏ ଏବଂ ଦେଶର ଗରିବ ଜନସାଧାରଣ ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟର ଶିକାର ହୁଅନ୍ତି। ଆଜିର ସମୟରେ ବିଶ୍ୱକୁ ଯୁଦ୍ଧ ନୁହେଁ, ବରଂ ଶାନ୍ତି ଓ ଆଲୋଚନାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ଭିତରେ ଯଦି କୂଟନୈତିକ ସ୍ତରରେ କଥାବାର୍ତ୍ତା ନହୁଏ, ତେବେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହି ଆର୍ଥିକ ମହାବିନାଶକୁ କେହି ରୋକିପାରିବେ ନାହିଁ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/textbooks-are-a-distraction-a-distraction/
ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ବିଭ୍ରାଟ, ଅସ୍ମିତାକୁ ଛାଟ! || Textbooks are a distraction!
