ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବଜାର ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ରାଜନୀତିରେ ଏବେ ଏକ ଏଭଳି ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି, ଯାହା ଆମେରିକା ସମେତ ସମସ୍ତ ପଶ୍ଚିମ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ନିଦ ହଜାଇ ଦେଇଛି। ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଦ୍ରୁତଗାମୀ ସୁପରସୋନିକ୍ କ୍ରୁଜ୍ ମିସାଇଲ୍—’ବ୍ରହ୍ମୋସ’, ଯାହାର ନାଁ ଶୁଣିଲେ ଶତ୍ରୁ ଦେଶର ଛାତି ଥରିଉଠେ, ତାହା ଏବେ ରୁଷର ସେନା ବାହିନୀରେ ସାମିଲ ହେବାକୁ ଯାଉଛି!
ସେଣ୍ଟ ପିଟର୍ସବର୍ଗରେ ଚାଲିଥିବା ‘ଫ୍ଲିଟ୍ ୨୦୨୬ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ୍ ମାରିଟାଇମ୍ ଡିଫେନ୍ସ ଶୋ’ ଅବସରରେ ବ୍ରହ୍ମୋସ ଏରୋସ୍ପେସ୍ର କୋ-ଡିରେକ୍ଟର ଆଲେକ୍ସଜାଣ୍ଡାର୍ ମକ୍ସିଚେଭ୍ ଏକ ବଡ଼ ଏବଂ ଆଧିକାରିକ ବୟାନ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ବ୍ରହ୍ମୋସ ଏରୋସ୍ପେସ୍ ପାଖରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷମତା ରହିଛି ଏବଂ ଯଦି ରୁଷ ସରକାର କିମ୍ବା ରୁଷ ସେନା ଦାବି କରେ, ତେବେ ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ ରୁଷୀୟ ସୈନିକମାନଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମୋସ ମିସାଇଲ୍ ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛନ୍ତି।
‘ବ୍ରହ୍ମୋସ’ କ’ଣ ଏବଂ କାହିଁକି ଏହା ଏତେ ମାରାତ୍ମକ?
ବ୍ରହ୍ମୋସ ମିସାଇଲ୍ ପ୍ରକୃତରେ କ’ଣ ଏବଂ ଏହାକୁ ନେଇ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଏତେ ହଲଚଲ୍ କାହିଁକି? ବ୍ରହ୍ମୋସ ହେଉଛି ଭାରତ ଏବଂ ରୁଷର ଏକ ଯୁଗ୍ମ ଉଦ୍ୟୋଗ ବା Joint Venture, ଯାହାକୁ ଭାରତର DRDO ଏବଂ ରୁଷର NPO ମାସିନୋଷ୍ଟ୍ରୋୟେନିଆ ମିଳିତ ଭାବେ ବିକଶିତ କରିଛନ୍ତି। ଏହାର ନାମ ଭାରତର ପବିତ୍ର ‘ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର’ ଏବଂ ରୁଷର ‘ମସ୍କୋଭା’ ନଦୀର ନାମକୁ ମିଶାଇ ରଖାଯାଇଛି।
ଏହି ମିସାଇଲ୍ର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ହେଉଛି ଏହାର ଅବିଶ୍ୱସନୀୟ ଗତି। ଏହା ଶବ୍ଦର ବେଗଠାରୁ ପ୍ରାୟ ତିନି ଗୁଣା ଅଧିକ ଅର୍ଥାତ୍ ‘ମାକ୍ ୩’ (Mach 3) ଗତିରେ ଗତି କରିଥାଏ। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି, ଶତ୍ରୁ ପକ୍ଷର କୌଣସି ବି ଏୟାର୍ ଡିଫେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମ୍ ବା ରାଡାର୍ ଏହାକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା କିମ୍ବା ଆକାଶରେ ଧ୍ୱଂସ କରିବା ପ୍ରାୟ ଅସମ୍ଭବ। ଏହା ସ୍ଥଳଭାଗ, ଯୁଦ୍ଧ ଜାହାଜ, ବୁଡ଼ାଜାହାଜ ଏବଂ ସୁଖୋଇ ଭଳି ଯୁଦ୍ଧବିମାନରୁ ମଧ୍ୟ ଅତି ସହଜରେ ଫାୟାର୍ କରାଯାଇପାରିବ। ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ଏହି ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା କେବଳ ଭାରତୀୟ ସେନା ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲା ଏବଂ ଭାରତ ଏହାକୁ ଅନ୍ୟ ଦେଶକୁ ରପ୍ତାନି କରୁଥିଲା। କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଯେତେବେଳେ ବ୍ରହ୍ମୋସ ଏରୋସ୍ପେସ୍ ରୁଷକୁ ଏହି ସୁପରସୋନିକ୍ ମିସାଇଲ୍ ସପ୍ଲାଇ କରିବାକୁ ଅଫର୍ ଦେଇଛି, ସେତେବେଳେ ପଶ୍ଚିମ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଭୟଭୀତ ହେବା ସ୍ୱାଭାବିକ।
ରୁଷକୁ ବ୍ରହ୍ମୋସର ଆବଶ୍ୟକତା କାହିଁକି?
ବର୍ତ୍ତମାନର ଆଧୁନିକ ଯୁଦ୍ଧ କୌଶଳ ବିଗତ କିଛି ବର୍ଷ ଧରି ଚାଲିଥିବା ରୁଷ-ୟୁକ୍ରେନ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ନାଟୋ (NATO) ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ୟୁକ୍ରେନକୁ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଆଧୁନିକ ଏୟାର୍ ଡିଫେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମ୍ ଏବଂ ଦୂରଗାମୀ ମିସାଇଲ୍ ଯୋଗାଇ ଚାଲିଛନ୍ତି। ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ରୁଷକୁ ଏକ ଏଭଳି ମିସାଇଲ୍ ଦରକାର, ଯାହା ପଶ୍ଚିମ ଦେଶର ସମସ୍ତ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଭେଦ କରି ସିଧାସଳଖ ଟାର୍ଗେଟ୍କୁ ଧ୍ୱଂସ କରିପାରିବ।
ବ୍ରହ୍ମୋସ ଏରୋସ୍ପେସ୍ର ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ସେମାନେ ରୁଷ ସେନାର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଭଲ ଭାବେ ବୁଝନ୍ତି। ଯଦି ମସ୍କୋ କିମ୍ବା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପୁଟିନ୍ଙ୍କ ତରଫରୁ ଏହି ଅର୍ଡର ମିଳେ, ତେବେ ରୁଷୀୟ ନୌସେନା (Navy) କିମ୍ବା ସ୍ଥଳସେନା (Land forces) ପାଇଁ ଏହି ମିସାଇଲ୍ ତୁରନ୍ତ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇ ପଠାଯିବ। ଏହା ରୁଷ ସେନାର ଘାତକ କ୍ଷମତାକୁ ଆହୁରି ଦଶ ଗୁଣ ବଢ଼ାଇଦେବ।
ଆମେରିକା ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ଦେଶକୁ ବଡ଼ ଝଟକା
ଏହି ଡିଲ୍ କେବଳ ଏକ ବ୍ୟବସାୟିକ କାରବାର ନୁହେଁ, ଏହା ହେଉଛି ଆମେରିକା ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ କୂଟନୈତିକ ଏବଂ ରଣନୈତିକ ପରାଜୟ। ଆମେରିକା ସବୁବେଳେ ଚେଷ୍ଟା କରିଆସିଛି ଯେପରି ରୁଷକୁ ସାରା ବିଶ୍ୱରୁ ଅଲଗା କରାଯାଇପାରିବ ଏବଂ ତା’ ଉପରେ ଆର୍ଥିକ ତଥା ସାମରିକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ବା Sanctions ଲଗାଯାଇପାରିବ। ଆମେରିକା ଭାରତ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ସମୟରେ ଚାପ ପକାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଛି ଯେପରି ଭାରତ ରୁଷଠାରୁ ଦୂରେଇ ରହୁ।
କିନ୍ତୁ ଭାରତ ଏବଂ ରୁଷର ଏହି ଯୁଗ୍ମ କମ୍ପାନୀ ଯେତେବେଳେ ରୁଷ ସେନାକୁ ସିଧାସଳଖ ସୁପରସୋନିକ୍ ମିସାଇଲ୍ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରେ, ସେତେବେଳେ ଆମେରିକାର ସମସ୍ତ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ନୀତି ଫେଲ୍ ମାରିଯାଏ। ଏହା ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ଭାରତ ନିଜର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ରଣନୀତି ଏବଂ ବନ୍ଧୁତ୍ୱ କ୍ଷେତ୍ରରେ କୌଣସି ପଶ୍ଚିମ ଦେଶର ଧମକ କିମ୍ବା ଚାପ ଆଗରେ ମୁଣ୍ଡ ନୁଆଇଁବ ନାହିଁ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି ଯେ ଭାରତ-ରୁଷ ମିଳିତ ଭାବେ ଏହାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ସଂସ୍କରଣ ‘ବ୍ରହ୍ମୋସ ଏନ୍ଜି’ (BrahMos-NG) ଏବଂ ହାଇପରସୋନିକ୍ ‘ବ୍ରହ୍ମୋସ-୨’ ଉପରେ ମଧ୍ୟ କାମ କରୁଛନ୍ତି, ଯାହା ସେନା ବାହିନୀ ପାଇଁ ଏକ ଗେମ୍ ଚେଞ୍ଜର ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେବ।
ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ବ୍ରହ୍ମୋସର ଦବଦବା
ବ୍ରହ୍ମୋସର ଚାହିଦା କେବଳ ରୁଷ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନାହିଁ। ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଶ୍ୱ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବଜାରରେ ଭାରତୀୟ ବ୍ରହ୍ମୋସ କମାଲ୍ କରୁଛି। ଫିଲିପାଇନ୍ସ ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମୋସ ମିସାଇଲ୍ର ପ୍ରଥମ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଗ୍ରାହକ। ୩୭୫ ମିଲିୟନ ଡଲାରର ଏହି ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ଫିଲିପାଇନ୍ସକୁ ଏହାର ପ୍ରଥମ ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ ସେଟ୍ ମିସାଇଲ୍ ମିଳିସାରିଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନ୍ ସାଗରରେ ଚୀନ୍ର ଦାଦାଗିରିକୁ ରୋକାଯାଇପାରିବ।
କେବଳ ଫିଲିପାଇନ୍ସ ନୁହେଁ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଭିଏତନାମ ଏବଂ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ଭଳି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ମଧ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମୋସ ମିସାଇଲ୍ କିଣିବା ପାଇଁ ଆଲୋଚନା ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଅର୍ଥାତ୍ ଏକ ସମୟରେ ଭାରତ ଯେଉଁଠି ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ପାଇଁ କେବଳ ଅନ୍ୟ ଦେଶ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିଲା, ଆଜି ‘ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ’ (Make in India) ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳତା ଯୋଗୁଁ ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ବଡ଼ ବଡ଼ ସୁପରପାୱାର୍ ଦେଶକୁ ମିସାଇଲ୍ ଯୋଗାଇବା ସ୍ଥିତିରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ଗର୍ବର କଥା ହେଉଛି, ଭାରତ ଏହି ମିସାଇଲ୍ରେ ପ୍ରାୟ ୮୫ରୁ ୯୫ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱଦେଶୀ ସାମଗ୍ରୀ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଏହାର ନିର୍ମାଣ ଖର୍ଚ୍ଚ କମ୍ ହେବ ଏବଂ ରପ୍ତାନି ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ।
ବ୍ରହ୍ମୋସ ଏରୋସ୍ପେସ୍ର ଏହି ଗୋଟିଏ ବୟାନ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଦେଇଛି ଯେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ବିଶ୍ୱର ସାମରିକ ସମୀକରଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଦଳିବାକୁ ଯାଉଛି। ଭାରତ ଏବଂ ରୁଷର ଏହି ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବନ୍ଧୁତ୍ୱ କେବଳ କାଗଜପତ୍ରରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ସ୍ତରରେ ଆମେରିକା ଭଳି ଦେଶକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଦେବା ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ। ଯଦି ରୁଷ ସେନା ବ୍ରହ୍ମୋସ ବ୍ୟବହାର କରେ, ତେବେ ତାହା ବିଶ୍ୱ ଯୁଦ୍ଧ ଇତିହାସରେ ଏକ ନୂଆ ମୋଡ଼ ଆଣିବ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/an-unprecedented-anti-drone-wall-will-be-built-on-the-pakistan-border/
