ଗୋଟିଏ ପଟେ ଦେବାଳିଆ ହୋଇଯାଇଥିବା ପାକିସ୍ତାନର ଅର୍ଥନୀତି ଆଇସିୟୁରେ ପଡ଼ିଛି, ଆଉ ଅନ୍ୟପଟେ ୱାଶିଂଟନ୍ର ହ୍ୱାଇଟ୍ ହାଉସ୍ରେ ପାକିସ୍ତାନର ସେନା ମୁଖ୍ୟ ଆସିମ ମୁନୀର ଏବଂ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶାହବାଜ ସରିଫ୍ଙ୍କର ଏକ ଅଜବ ଛବି ଏବେ ବିଶ୍ୱ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି । ଆସିମ ମୁନୀର ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଆଗରେ ଏପରି ଭାବରେ ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ, ଯେମିତି ଜଣେ ଚାକର କିମ୍ବା ବଟ୍ଲର ନିଜ ମାଲିକ ଆଗରେ ନିଜର ସବୁକିଛି ବାଢ଼ି ଦେଉଛି।
କାହିଁକି ଆମେରିକାର ଆଖି ପାକିସ୍ତାନର ମାଟି ତଳେ ଲୁଚି ରହିଥିବା ‘ରେୟାର୍ଥ ମିନେରାଲ୍ସ’ ବା ଦୁର୍ଲଭ ଖଣି ସମ୍ପଦ ଉପରେ ପଡ଼ିଛି? କାହିଁକି ୭ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଡଲାରର ଏହି ମୂଲ୍ୟବାନ ସମ୍ପଦକୁ ହାତେଇବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ପାକିସ୍ତାନକୁ ବ୍ୟବହାର କରୁଛି? ଏବଂ ସବୁଠୁ ବଡ଼ କଥା ହେଲା, ଯେଉଁ ଜମିରେ ଏହି ସମ୍ପଦ ରହିଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରକୃତରେ ପାକିସ୍ତାନର ନୁହେଁ ବରଂ ବାଲୁଚିସ୍ତାନ ଏବଂ ଖୈବର ପଖତୁନଖ୍ୱାର ଅଧିକାରୀକ ଅଞ୍ଚଳ—ଯାହାକୁ ପାକିସ୍ତାନ ଜୋରଜବରଦସ୍ତି ଦଖଲ କରି ରଖିଛି। ଆଜି ଆମେ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ଷଡ଼ନ୍ତ୍ରର ପରଦାଫାଶ କରିବୁ।
ପାକିସ୍ତାନରେ କରାଯାଇଥିବା ଏକ ପ୍ରଚାର ଅନୁଯାୟୀ, ସେଠାକାର ମାଟି ତଳେ ପ୍ରାୟ ୭ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଡଲାରର ମୂଲ୍ୟବାନ କ୍ରିଟିକାଲ୍ ମିନେରାଲ୍ସ ଏବଂ ରେୟାର୍ଥ ମ୍ୟାଗ୍ନେଟ୍ସ ରହିଛି। ଏହି ଦାବିଟି ଆଉ କେହି କରି ନାହାନ୍ତି, ପାକିସ୍ତାନରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ଆମେରିକୀୟ କୂଟନୀତିଜ୍ଞ ନେଟଲି ଏ. ବେକର୍ ଏକ ପୋଡକାଷ୍ଟରେ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଏହାର ଇତିହାସ କ’ଣ କହେ? ୧୯୬୦ ର ଦଶକରେ ଆମେରିକାର ଭୂ-ତତ୍ତ୍ୱ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ସଂସ୍ଥା ପ୍ରଥମେ ପାକିସ୍ତାନରେ ଏହି ଖଣି ସମ୍ପଦର ସନ୍ଧାନ କରିଥିଲା। ଆମେରିକା ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଖଣି ସମ୍ପଦକୁ ନେଇ ସହଯୋଗ ଆଜିର ନୁହେଁ, ବରଂ ଦଶନ୍ଧି ଦଶନ୍ଧି ପୁରୁଣା। ଆଜି ଯେତେବେଳେ ପାକିସ୍ତାନର ଆର୍ଥିକ ଅବସ୍ଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଛି, ସେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କର ମୁହଁରୁ ଲାଳ ଗଡ଼ୁଛି ଯେ ଯେକୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଏହି ମାଟି ତଳୁ ଖଣି ବାହାର କରି ଆମେରିକାକୁ ବିକ୍ରି କରାଯାଉ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଦେବାଳିଆ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ବଞ୍ଚାଯାଉ। କିନ୍ତୁ ଗୋଟିଏ କାଗଜରେ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଡଲାର ଲେଖିଦେବା ଏବଂ ଜମି ତଳୁ ବାହାର କରି ବଜାରରେ ବିକ୍ରି କରିବା ଭିତରେ ଆକାଶ ପାତାଳ ଫରକ ରହିଛି।
ସବୁଠୁ ବଡ଼ ବିଡ଼ମ୍ବନାର କଥା ହେଲା—ଯେଉଁ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ଏହି ବିପୁଳ ପରିମାଣର ରେୟାର୍ଥ ମିନେରାଲ୍ସ ରହିଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ପାକିସ୍ତାନର ମୂଳ ଭୂଖଣ୍ଡ ନୁହେଁ।
୧. ବାଲୁଚିସ୍ତାନ: ବାଲୁଚିସ୍ତାନର ଜନସାଧାରଣ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ନେତାମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ କୁହନ୍ତି ଯେ ବାଲୁଚିସ୍ତାନ ହେଉଛି ଏକ ବଳପୂର୍ବକ ଅଧିକୃତ ଅଞ୍ଚଳ। ସେଠାରେ ପାକିସ୍ତାନ ବିରୋଧରେ ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ଚାଲିଛି।
୨. ଖୈବର ପଖତୁନଖ୍ୱାର (KP) ଏବଂ ଗିଲଗିତ୍-ବାଲୁଚିସ୍ତାନ: ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଅବସ୍ଥା। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ପାକିସ୍ତାନ ଅଧିକୃତ କାଶ୍ମୀର (PoJK) ରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ରେଡିଓଆକ୍ଟିଭ୍ ଏବଂ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖଣି ରହିଛି, ଯାହାକୁ ପାକିସ୍ତାନ ବେଆଇନ ଭାବରେ ଦଖଲ କରି ରହିଛି।
ବାଲୁଚିସ୍ତାନରେ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କାହାବତ ଅଛି—”ବାଲୁଚି ପିଲାଟିଏ ଜନ୍ମ ହେଲାବେଳେ ନଙ୍ଗା ପାଦରେ ଜନ୍ମ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ସେ ବଡ଼ ହୁଏ, ସେ ସୁନା ଉପରେ ଚାଲେ।” ପାକିସ୍ତାନର ସବୁଠାରୁ ଗରୀବ ପ୍ରଦେଶ ହେଉଛି ବାଲୁଚିସ୍ତାନ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତରେ ଏହା ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ ଧନୀ ପ୍ରଦେଶ। ପାକିସ୍ତାନ ସରକାର ନିଜର ଦେଶୀ ତଥା ବିଦେଶୀ କମ୍ପାନିଗୁଡ଼ିକୁ ଲଗାଇ ଏହି ସମ୍ପଦଗୁଡ଼ିକୁ ଶୋଷଣ କରୁଛନ୍ତି, ଯାହାକୁ ବାଲୁଚ୍ ଓ ପାଖ୍ତୁନ୍ ଜନସାଧାରଣ ‘ସିଦ୍ଧ ଚୋରି’ ବୋଲି କହୁଛନ୍ତି।
ବର୍ତ୍ତମାନ ଖୈବର ପଖତୁନଖ୍ୱାରେ ଯେତେବେଳେ ନୂତନ ମାଇନ୍ସ ଆଣ୍ଡ ମିନେରାଲ୍ସ ଆକ୍ଟ ଆସିଲା, ସେତେବେଳେ ହଜାର ହଜାର ଲୋକ ରାସ୍ତାକୁ ଓହ୍ଲାଇ ଆସିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ଗୋଟିଏ କଥା—”ଆମ ଜମି, ଆମର ଅଧିକାର! ବାହାରର ଲୋକ ଆସି ଆମ ସମ୍ପଦ କାହିଁକି ଲୁଟିବେ?”
ଆମେରିକା ଯେତେବେଳେ କୁହେ ଯେ ସେମାନେ ମାଇନିଂ, ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଏବଂ ଇନଫ୍ରାଷ୍ଟ୍ରକଚର ବିକଶିତ କରିବାରେ ପାକିସ୍ତାନର ସହଯୋଗୀ ହେବେ, ସେତେବେଳେ ଇତିହାସକୁ ମନେ ପକାଇବାକୁ ପଡିବ। ଆମେରିକା ଆଫ୍ଗାନିସ୍ତାନରେ ୨୦ ବର୍ଷ ଧରି ଯୁଦ୍ଧ କଲା ଏବଂ ପ୍ରାୟ ୨ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଡଲାର ଖର୍ଚ୍ଚ କଲା। ଯଦି ସେହି ଟଙ୍କା ଠିକ୍ ଭାବରେ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଥାନ୍ତା, ତେବେ ଆଫ୍ଗାନିସ୍ତାନ ଆଜି ଦୁବାଇ ପରି ହୋଇଯାଇଥାନ୍ତା। କିନ୍ତୁ ଆମେରିକା ଯେତେବେଳେ ୨୦ ବର୍ଷ ପରେ ଆଫ୍ଗାନିସ୍ତାନ ଛାଡ଼ିଲା, ସେତେବେଳେ ସେଠିକାର ଅବସ୍ଥା ଆଗରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଭୟଙ୍କର ଥିଲା। ୧୯୭୯ ରୁ ୧୯୮୯ ମଧ୍ୟରେ ସୋଭିଏତ୍ ସଂଘ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଜିହାଦ୍ ନାମରେ ଆମେରିକା ପାକିସ୍ତାନକୁ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲା। ସେତେବେଳେ ପାକିସ୍ତାନର ଜେନେରାଲ୍ ଜିଆ-ଉଲ୍-ହକ୍ ଜାଣିଥିଲେ ଯେ ଆମେରିକା ମିଛ କହୁଛି, କିନ୍ତୁ ନିଜ ପକେଟ୍ ଗରମ ହେଉଥିବାରୁ ସେ ଆଫ୍ଗାନିସ୍ତାନରେ ନିଆଁ ଜାଳି ଦେଇଥିଲେ। ଶେଷରେ ପାକିସ୍ତାନକୁ କ’ଣ ମିଳିଲା? ହଜାର ହଜାର ନାଗରିକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଏବଂ ୧୫୦ ବିଲିୟନ ଡଲାରର ଭିତ୍ତିଭୂମି କ୍ଷତି! ଆମେରିକା ସବୁବେଳେ ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ହାସଲ କରିବା ପରେ ସାଙ୍ଗକୁ ଧୋକା ଦେଇଥାଏ, ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ଏହାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଉଦାହରଣ।
ବୋଧହୁଏ ଆପଣମାନେ ଜାଣି ନଥିବେ—କେବଳ ମାଟି ତଳୁ ଖଣି ବାହାର କରିଦେଲେ ସବୁ ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ ହୋଇଯାଏ ନାହିଁ। ‘ରେୟାର୍ଥ ମିନେରାଲ୍ସ’ ଉତ୍ତୋଳନ କରିବା ସମୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଷାକ୍ତ ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ବାହାରିଥାଏ, ଯାହା ମାନବ ସମାଜ ଏବଂ ପ୍ରକୃତି ପାଇଁ ମରଣାନ୍ତକ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୁଏ।
ବ୍ରିଟିଶ୍ ଗଣମାଧ୍ୟମର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଚୀନ୍ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆରେ ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ଖଣି ଉତ୍ତୋଳନ ହୋଇଛି, ସେଠାରେ ନଦୀଗୁଡ଼ିକର ପାଣି ବିଷାକ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି। ପାନୀୟ ଜଳ ଏବଂ କୃଷି ଜମି ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି। ମାଛ ଏବଂ ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀମାନେ ମରିଯାଇଛନ୍ତି। ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ଶରୀରରେ ମରଣାନ୍ତକ ରୋଗ ଦେଖାଯାଉଛି।
ଚୀନ୍ କିମ୍ବା ଆମେରିକା ପରି ଶକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ଏହି ବିଷାକ୍ତ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଗରିବ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଲଗାଇ ନିଜ ପରିବେଶକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି। ପାକିସ୍ତାନର ଶାସକମାନେ ନିଜର ଦେଶର ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଜୀବନ ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ବନ୍ଧକ ରଖି କେବଳ କିଛି ଡଲାର ରୋଜଗାର କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ପାକିସ୍ତାନର ନେତାମାନଙ୍କର ବୌଦ୍ଧିକ କ୍ଷମତା ଏତିକିରେ ହିଁ ସୀମିତ—“ମାଟି ତଳୁ କାଢ଼, ବାହାରକୁ ବିକ୍ରି କର, ଏବଂ ଆମେ ମଧ୍ୟ ଆରବର ଶେଖମାନଙ୍କ ପରି ଏସ୍ ରେ ରହିବା।” ସେମାନଙ୍କର ଦେଶର ଶିକ୍ଷା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କିମ୍ବା ଶିଳ୍ପାୟନ ସହ କୌଣସି ସମ୍ପର୍କ ନାହିଁ।
ଏହି ଖଣି ସମ୍ପଦକୁ ବାହାର କରି ନେବାର ରାସ୍ତା କ’ଣ?
• ପାକିସ୍ତାନର ଗ୍ୱାଦର ବନ୍ଦରକୁ ପୂର୍ବରୁ ଚୀନକୁ ଦିଆଯାଇଛି। ଚୀନ୍ ସେଠାରେ ନିଜର ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ବିସ୍ତାର କରିଛି।
• କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଆମେରିକାକୁ ଖଣି ବାହାର କରିବା ପାଇଁ ସମୁଦ୍ର ପଥ ଦରକାର। ଗ୍ୱାଦର ଠାରୁ ମାତ୍ର ୭୦-୮୦ ମାଇଲ୍ ଦୂରରେ ଥିବା ‘ପସ୍ନି’ ଯାହା ପାକିସ୍ତାନୀ ନୌସେନାର ଏକ ବେସ୍ ଏବଂ ଯେଉଁଠାରେ ୩ କିଲୋମିଟର ଲମ୍ବା ଏୟାର୍ ଷ୍ଟ୍ରିପ୍ ଅଛି—ତାକୁ ପାକିସ୍ତାନ ସେନା ଆମେରିକାକୁ ଅଫର୍ କରିଛି।
• ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକା ଏଠାରେ ୧.୨ ବିଲିୟନ ଡଲାର୍ ଖର୍ଚ୍ଚ କରି ଏକ ବାଣିଜ୍ୟିକ ବନ୍ଦର ନିର୍ମାଣ କରିବ ଏବଂ ବାଲୁଚିସ୍ତାନରୁ ଲୁଟ୍ ହୋଇଥିବା ଖଣି ସମ୍ପଦକୁ ଏହି ପଥ ଦେଇ ଆମେରିକାକୁ ଚାଲାଣ କରାଯିବ।
ଏହି କାରଣରୁ ହିଁ ଖୈବର ପାଖ୍ତୁନଖ୍ୱାର ସରକାରକୁ ଭଙ୍ଗ କରାଯାଇଛି, ସେଠାକାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଗାଏବ କରାଯାଇଛି, ଏବଂ ବାଲୁଚିସ୍ତାନରେ ସାମରିକ ଅଭିଯାନ ଜୋରଦାର କରାଯାଇଛି। ଆସିମ ମୁନୀର ହ୍ୱାଇଟ୍ ହାଉସରେ ଯେଉଁ ଭୋଜନ କରିଥିଲେ, ତାର ବିଲ୍ ପରିଶୋଧ କରିବାର ସମୟ ଆସିଯାଇଛି। ଆମେରିକାକୁ ଖୁସି କରିବା ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନ ନିଜର ଦେଶକୁ ଆଉ ଏକ ମହାବିପ୍ଳବ ଆଡ଼କୁ ଠେଲି ଦେଉଛି।
ସଂକ୍ଷେପରେ କହିବାକୁ ଗଲେ—ପାକିସ୍ତାନର ସେନା ମୁଖ୍ୟ ଆସିମ ମୁନୀର ଏବଂ ସେଠାକାର ଶାସକ ବର୍ଗ ନିଜର କ୍ଷମତା ଏବଂ ଚୌକି ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ଆଗରେ ଦେଶର ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦକୁ ବାଣ୍ଟି ଦେଉଛନ୍ତି। ଯେଉଁ ବାଲୁଚ୍ ଏବଂ ପାଖ୍ତୁନ୍ ଜନସାଧାରଣ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଦାନ୍ତ୍ରିକ ଶୋଷଣର ଶିକାର ହୋଇଆସୁଛନ୍ତି, ଆମେରିକା ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନୀ ସେନାର ଏହି ମିଳିତ ଷଡ଼ନ୍ତ୍ର ସେମାନଙ୍କର ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାକୁ ଆହୁରି ବଢ଼ାଇଦେବ।
ଆଜିର ଏହି ଭିଡିଓରେ ଆମେ ଦେଖିଲେ କିପରି ଭାବରେ ୭ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଡଲାରର ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖାଇ ଆମେରିକା ପାକିସ୍ତାନର ବାଲୁଚିସ୍ତାନ ଏବଂ ଖୈବରକୁ ନିଜ କବ୍ଜାକୁ ନେବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ଇତିହାସ ସାକ୍ଷୀ ଅଛି—ଆମେରିକା ଯେଉଁଠାକୁ ଯାଇଛି, ସେଠାରେ କେବଳ ଧ୍ୱଂସ ଏବଂ ରକ୍ତପାତ ହୋଇଛି। ଆଉ ପାକିସ୍ତାନର ନେତାମାନେ ନିଜର ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ ଏହି ବିନାଶକୁ ନିଜ ହାତରେ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି ଆଣୁଛନ୍ତି।
also read
https://purvapaksa.com/modi-and-president-murmu-may-visit-odisha-administrative-preparations-begin/
