ଭାରତରୁ ‘ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସୀ’ ମୁସଲିମ ମହିଳାମାନେ ଏବେ ହଜ୍ ଯାତ୍ରା କରିବାକୁ ସାଉଦି ଆରବ ଯାତ୍ରା କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ଯାତ୍ରା ମେ ମାସ ଶେଷ ଆଡ଼କୁ ସାଉଦି ଆରବରେ ଆରମ୍ଭ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ସୋମବାର, ୪୪ ଜଣ ମୁସଲିମ ମହିଳା ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀଙ୍କ ଏକ ଦଳ ଦିଲ୍ଲୀରୁ ମଦିନା ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା କରିଛନ୍ତି, ‘ବିନା ମେହରମ’ (ପୁରୁଷ ଅଭିଭାବକ) ଯାତ୍ରା କରୁଛନ୍ତି। ହଜ୍ ଯାତ୍ରା ସାଉଦି ଆରବର ମକ୍କା ସହରରେ ଅବସ୍ଥିତ ପବିତ୍ର ‘କାବା’ (ମସ୍ଜିଦ ଅଲ-ହରମ) କୁ ନିଆଯାଏ। ଏହି ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାରେ ମଦିନାର ମଧ୍ୟ ଯାତ୍ରା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହା ଇସଲାମିକ ବିଶ୍ୱାସର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତୀର୍ଥସ୍ଥଳ। ଆସନ୍ତୁ ବୁଝିବା ଯେ ଇସଲାମ ଭିତରେ ‘ମେହରମ’ କ’ଣ।
ମହିଳାମାନେ ମେହରମ ବିନା ହଜ୍ ପାଇଁ ବାହାରିଛନ୍ତି
- ଦିଲ୍ଲୀ ହଜ୍ କମିଟି ଏକ ବିବୃତ୍ତି ଜାରି କରି ଘୋଷଣା କରିଛି ଯେ ୪୪ ଜଣ ମହିଳା ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନବନ୍ଦରରୁ ସାଉଦି ଏୟାରଲାଇନ୍ସ ମାଧ୍ୟମରେ ହଜ୍ ରୀତି ପାଳନ କରିବାକୁ ବାହାରିଛନ୍ତି, ‘ବିନା ମେହରମ’ ଯାତ୍ରା କରୁଛନ୍ତି। ଦିଲ୍ଲୀ ହଜ୍ କମିଟିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ କୌସର ଜାହାନଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, “୪୪ ଜଣ ହଜ୍ ଯାତ୍ରୀ ଏଠାରୁ ମେହରମ ବିନା ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିଛନ୍ତି। ଏବଂ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ।”
- “ମୁଁ ଅଲ୍ଲାହଙ୍କ ନିକଟରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛି ଯେ ସେମାନଙ୍କର ଯାତ୍ରା ନିରାପଦ ଏବଂ ସୁଗମ ହେଉ। ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ଧରି, ଆମେ ମହରମ ବିନା ହଜ୍ ଯାତ୍ରାରେ ଯୋଗ ଦେଉଥିବା ମହିଳାଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାରେ ବୃଦ୍ଧି ଦେଖିଛୁ। ଏହା ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ଆମର ମହିଳାମାନେ ‘ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସୀ’ ହେଉଛନ୍ତି। ସରକାର ସେମାନଙ୍କ ଯାତ୍ରାର ସୁରକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରତିବଦ୍ଧ।” ସେ ଏହି ବିକାଶକୁ ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉଦାହରଣ ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି।
#WATCH | Delhi: Chairperson of Delhi Hajj Committee, Kausar Jahan, says, “44 Hajj pilgrims are leaving from here without their Mahrams. I congratulate them. I pray to God that their journey is safe and easy… For the last few years, we have seen that the number of women going… https://t.co/yqQfx0WH69 pic.twitter.com/olOsX67ini
— ANI (@ANI) April 21, 2026
ଇସଲାମରେ ‘ମେହରମ’ର ଅର୍ଥ
- ବରିଷ୍ଠ ସାମ୍ବାଦିକ ଏବଂ ସାହିତ୍ୟିକ ମଜକୁର ଆଲମ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛନ୍ତି ଯେ ମେହରମ ଦୁଇଟି ବର୍ଗରେ ଅଛି: ସ୍ଥାୟୀ ଏବଂ ଅସ୍ଥାୟୀ। ‘ମେହରମ ବିନା’ ଯାତ୍ରା କରିବା ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯେ ଏହି ମହିଳାମାନେ କୌଣସି ପୁରୁଷ ସାଥୀ ବିନା ହଜ୍ ଯାତ୍ରା କରୁଛନ୍ତି। ଇସଲାମରେ, ‘ମେହରମ’ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ବୁଝାଏ – ବିଶେଷକରି ଜଣେ ନିକଟ ରକ୍ତ ସମ୍ପର୍କୀୟ, ଜଣେ ପାଳିତ ଭାଇଭଉଣୀ (ଯେଉଁମାନେ ସମାନ ମାଆର କ୍ଷୀର ସେୟାର କରିଛନ୍ତି), କିମ୍ବା ବିବାହ ମାଧ୍ୟମରେ ଜଣେ ସମ୍ପର୍କୀୟ – ଯାହାଙ୍କ ସହିତ ବିବାହ ହୋଇଛି।
- ‘ମେହରମ’ ଶବ୍ଦଟି ଆରବି ଶବ୍ଦ *ହାରାମ* ରୁ ଆସିଛି, ଯାହାର ଅର୍ଥ ‘ନିଷିଦ୍ଧ’। ମୂଳତଃ, ଜଣେ ମେହରମ ହେଉଛନ୍ତି ପରିବାରର ଜଣେ ପୁରୁଷ ସଦସ୍ୟ ଯିଏ ମହିଳାଙ୍କ ଅଭିଭାବକ ଭାବରେ ସେବା କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ରକ୍ତ ସମ୍ପର୍କ କିମ୍ବା ପାଳିତ ସମ୍ପର୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ମେହରମ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ ଯେକୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ‘ସ୍ଥାୟୀ ମେହରମ’ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ।
- ବିପରୀତରେ, ଜଣେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଜଣେ *ଅସ୍ଥାୟୀ* ମହରମ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ – ବିଶେଷକରି, ସବୁଠାରୁ ନିକଟତମ ପ୍ରକାରର ମେହରମ। ଏହା ବୁଝାଏ ଯେ ସେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଯାହାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କୁ *ପରଦା* ପାଳନ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଜଣେ ମହିଳା ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ କୌଣସି *ପରଦା* ପାଳନ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ଜଣେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ *ଅସ୍ଥାୟୀ* ମେହରମ ଭାବରେ ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ କରାଯାଏ କାରଣ ସେ ବିବାହ ପୂର୍ବରୁ ଜଣେ *ଅଣ-ମେହରମ* ଥିଲେ, ଏବଂ ବିବାହ ଭାଙ୍ଗିଯିବା ପରେ ସେ *ଅଣ-ମେହରମ* ହୋଇଯାଆନ୍ତି। ଅନ୍ୟ ଶବ୍ଦରେ, ସେ କେବଳ ବିବାହ ଅକ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ ରହିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କ ମେହରମ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି।
*ମେହରମ* ଶବ୍ଦଟି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ନିକଟତମ ପରିବାର କିମ୍ବା ପରିବାର ମଣ୍ଡଳର ନିକଟତମ ପୁରୁଷ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ବୁଝାଏ। ଜଣେ ସ୍ୱାମୀ ଜଣେ *ଅସ୍ଥାୟୀ* ମହରମ କାରଣ ତାଙ୍କର ମେହରମ ସ୍ଥିତି ବିବାହର ନିରନ୍ତର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ; ସେ ବିବାହ ପୂର୍ବରୁ କିମ୍ବା ଏହା ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ *ଅଣ-ମେହରମ* ହୋଇଯାଆନ୍ତି। — ମଜକୁର ଆଲମ, ସାମ୍ବାଦିକ ଏବଂ ସାହିତ୍ୟିକ
ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ, ମହରମର ତିନୋଟି ଭିନ୍ନ ବର୍ଗ ଅଛି:
- ରକ୍ତ ସମ୍ପର୍କ ମାଧ୍ୟମରେ: ମଜକୁର ଆଲମଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ବର୍ଗରେ ରକ୍ତ ସମ୍ପର୍କିତ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଯେପରିକି ଜଣଙ୍କର ପିତା, ଜେଜେବାପା, ପୁଅ, ନାତି, ଭାଇ, ପୁତୁରା (ଭାଇର ପୁଅ), ଭଣଜା (ଭଉଣୀର ପୁଅ), ଏବଂ ମାମୁଁ।
- ପାଳନ ସମ୍ପର୍କ (ଦୁଗ୍ଧ ସମ୍ପର୍କ) ମାଧ୍ୟମରେ: ଏହି ବର୍ଗରେ ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଯିଏ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସ୍ତନ୍ୟପାନ କରାଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ତାଙ୍କ ସମ୍ପର୍କୀୟମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟଥା ରକ୍ତ ସମ୍ପର୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ମହରମ ଭାବରେ ଯୋଗ୍ୟ ହେବେ।
- ବିବାହ ମାଧ୍ୟମରେ: ଏହି ବର୍ଗରେ ବିବାହ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରାପ୍ତ ସମ୍ପର୍କୀୟମାନେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଯେପରିକି ଜଣଙ୍କର ଶ୍ୱଶୁର, ଜ୍ୱାଇଁ, ସାବତ ପୁଅ, ସାବତ ବାପା ଏବଂ ସମାନ ସମ୍ପର୍କ।
#WATCH | Delhi: Women Hajj pilgrims depart from IGI Airport for the Hajj pilgrimage without a Mahram (male guardian). pic.twitter.com/5rJ0YMWNw8
— ANI (@ANI) April 21, 2026
ସର୍ବାଧିକ ମହିଳା ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀ ୟୁପି ଏବଂ ଦିଲ୍ଲୀର
ଦିଲ୍ଲୀ ହଜ୍ କମିଟି ଦ୍ୱାରା ଜାରି ଏକ ବିବୃତ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ହଜ୍ ପାଇଁ ଦିଲ୍ଲୀରୁ ଯାଉଥିବା ୪୪ ଜଣ ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୧୨ ଜଣ ଦିଲ୍ଲୀର, ୨୧ ଜଣ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର, ତିନି ଜଣ ବିହାରର, ଚାରି ଜଣ ଜମ୍ମୁ ଏବଂ କାଶ୍ମୀରର, ଦୁଇ ଜଣ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ଏବଂ ଦୁଇ ଜଣ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର। କମିଟିର ଜଣେ ଅଧିକାରୀ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଗୋଷ୍ଠୀ – ଯେଉଁଥିରେ ମେହରମ ବିନା ହଜ୍ ପାଇଁ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ମହିଳାମାନେ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି – ଏହା ପ୍ରଥମ ଏବଂ ପ୍ରକୃତରେ ଏହି ଋତୁ ପାଇଁ ସ୍ଥିର ହୋଇଥିବା ଶେଷ ବ୍ୟାଚ୍ ଥିଲା।
“ମହିଳାମାନେ ମେହରମ ବିନା ହଜ୍ ଯାତ୍ରାରେ ବାହାରିଛନ୍ତି। ଏହା ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉଦାହରଣ ଭାବରେ ଠିଆ ହୋଇଛି; ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଜସ୍ୱ ଭାବରେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଉଛନ୍ତି।” — କୌସର ଜାହାନ, ଅଧ୍ୟକ୍ଷା, ଦିଲ୍ଲୀ ହଜ୍ କମିଟି
ହଜ୍ ପାଇଁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାତଟି ବିମାନ ଯାତ୍ରା କରିଛି
ବିବୃତ୍ତିରେ ଆହୁରି ସୂଚିତ କରାଯାଇଛି ଯେ ସୋମବାର ଦିନ ଛାଡିଥିବା ବିମାନ ୧୮ ଏପ୍ରିଲରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ହଜ୍ ବିମାନ ସିରିଜର ସପ୍ତମ ବିମାନ ଥିଲା। ଏଥିରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋଟ ୨,୭୨୧ ଜଣ ହଜ୍ ଯାତ୍ରୀ ହଜ୍ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ସାଉଦି ଆରବକୁ ଯାତ୍ରା କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ୧,୪୨୩ ପୁରୁଷ ଏବଂ ୧,୨୯୮ ମହିଳା ଅଛନ୍ତି।
ଭାରତରୁ ମୋଟ ୨୧,୦୦୦ ହଜ୍ ଯାତ୍ରୀ ଯିବେ
ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦ ମଇ ସୁଦ୍ଧା, ଦିଲ୍ଲୀ ରାଜ୍ୟ ହଜ୍ କମିଟି ଅଧୀନରେ ଥିବା ଉତ୍ତର ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରୁ ୨୧,୧୦୦ ରୁ ଅଧିକ ହଜ୍ ଯାତ୍ରୀ – ସାଉଦି ଏୟାରଲାଇନ୍ସ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ୫୪ ଟି ବିମାନରେ ପବିତ୍ର ହଜ୍ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ସାଉଦି ଆରବ ଯାତ୍ରା କରିବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରହିଛି।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/in-just-a-few-seconds-india-averted-a-major-danger/
କେବଳ କିଛି ସେକେଣ୍ଡରେ… ଭାରତ ଟଳାଇଦେଲା ବଡ଼ ବିପଦ! || In just a few seconds… India averted a major danger!
