ରଙ୍ଗର ପର୍ବ ହୋଲି କେବଳ ପରସ୍ପରକୁ ରଙ୍ଗ ଲଗାଇବାର ଉତ୍ସବ ନୁହେଁ, ଏହା ପଛରେ ରହିଛି ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷର ଇତିହାସ, ଗଭୀର ପୌରାଣିକ ରହସ୍ୟ ଏବଂ ଆମ ସମାଜର ପରିବର୍ତ୍ତିତ ଚିନ୍ତାଧାରା। କିନ୍ତୁ ଆପଣ ଜାଣିଛନ୍ତି କି, ହୋଲି ପର୍ବ କିପରି ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା? କିପରି ଏହି ପର୍ବ ମାଧ୍ୟମରେ ସାମାଜିକ ପ୍ରଭେଦକୁ ଦୂର କରାଯାଉଥିଲା? ଆଜିର ଏହି ଭିଡିଓରେ ଆମେ ହୋଲିର ପୌରାଣିକ ପକ୍ଷ, ଏହାର ବିଭିନ୍ନ ରୀତିନୀତି ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟତା ସହ ଏହାର ସମ୍ପର୍କ ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଆଲୋଚନା କରିବା। ହୋଲିର ଆରମ୍ଭ ବସନ୍ତ ଋତୁର ଆଗମନ ସହ ଜଡ଼ିତ। ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ ଦିନ ଏବଂ ରାତି ସମାନ ହେବା ସମୟରେ ବିଭିନ୍ନ ସଭ୍ୟତା ନୂତନ ବର୍ଷ ପାଳନ କରନ୍ତି।
ପାରସ୍ୟ ଦେଶରେ ‘ନୌରୋଜ୍’ ଏବଂ ଇଜିପ୍ଟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦିଗକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ନିର୍ମିତ ପିରାମିଡ୍ର ରହସ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଏହି ସମୟ ସହ ଜଡ଼ିତ। ଭାରତୀୟ ସାହିତ୍ୟରେ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ହୋଲିକୁ ‘ବସନ୍ତୋତ୍ସବ’, ‘ମଦନୋତ୍ସବ’ ବା ‘କାମ ମହୋତ୍ସବ’ କୁହାଯାଉଥିଲା। ଏହା ପ୍ରେମ, କାମନା ଏବଂ ପ୍ରଜନନ ଶକ୍ତିର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ପରିଚିତ।
ହୋଲି ସହ ମୁଖ୍ୟତଃ ଦୁଇଟି ପ୍ରମୁଖ ପୌରାଣିକ କଥା ଜଡ଼ିତ। ହୋଲିକା ଦହନ ଓ ପ୍ରହ୍ଲାଦ। ସବୁଠାରୁ ଲୋକପ୍ରିୟ କଥା ହେଉଛି ରାକ୍ଷସ ରାଜା ହିରଣ୍ୟକଶିପୁର ଭଉଣୀ ହୋଲିକା। ହୋଲିକାଙ୍କ ପାଖରେ ନିଆଁରେ ନ ଜଳିବାର ବରଦାନ ଥିଲା। ସେ ଭକ୍ତ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ନିଆଁରେ ବସିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଭଗବାନଙ୍କ କୃପାରୁ ହୋଲିକା ଜଳିଗଲେ ଏବଂ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ବଞ୍ଚିଗଲେ। ଏହା ଅଧର୍ମ ଉପରେ ଧର୍ମର ବିଜୟର ପ୍ରତୀକ।
ଭଗବାନ ଶିବ ଏବଂ କାମଦେବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କାହାଣୀ ରହିଛି। ଅନ୍ୟ ଏକ କଥା ଅନୁସାରେ, ଏହି ଦିନ ଶିବ ନିଜର ତୃତୀୟ ନୟନ ଖୋଲି କାମଦେବଙ୍କୁ ଭସ୍ମ କରିଥିଲେ। ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ‘ଲାଭାନୀ’ ପରି ଲୋକକଳାରେ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଏହି ବିଷୟରେ ଗୀତ ଓ ନୃତ୍ୟର ଚର୍ଚ୍ଚା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ-ରାଜସ୍ଥାନ ଓ ହରିଆନାରେ ଥିବା ବ୍ରଜ ମଣ୍ଡଳ, ମଥୁରା ଏବଂ ବୃନ୍ଦାବନରେ ହୋଲି ହେଉଛି ରାଧା ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅମର ପ୍ରେମର ଉତ୍ସବ।
ହୋଲିର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବିଶେଷତ୍ୱ ହେଉଛି ‘ସାମାଜିକ ସୋପାନ’ର ବିଲୟ। ମ୍ୟାରିଅଟ୍ଙ୍କ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଅନୁସାରେ ନୃତତ୍ତ୍ୱବିତ୍ ମ୍ୟାକିମ୍ ମ୍ୟାରିଅଟ୍ ଉତ୍ତର ଭାରତର କିଷନ ଗଡ଼ି ଗାଁର ହୋଲି ଦେଖି କହିଥିଲେ ଯେ, ଏହି ଦିନ ସବୁ ପ୍ରଭେଦ ଦୂର ହୁଏ। ସ୍ତ୍ରୀ ସ୍ୱାମୀ ଉପରେ ଶାସନ କରେ, ଚାକର ମାଲିକକୁ ରଙ୍ଗ ଲଗାଏ ଏବଂ ଗରିବ ଲୋକଟିଏ ଧନୀ ସହ ମିଶି ଖୁସି ମନାଏ।
ମଥୁରାରେ ଥିବା ବର୍ଷାଣାର ‘ଲଠ୍ମାର୍ ହୋଲି’ରେ ମହିଳାମାନେ ରାଧାଙ୍କ ରୂପରେ ନିଜର ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରନ୍ତି। ଏହା ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣର ଏକ ପାରମ୍ପରିକ ରୂପ। ଆପଣ ଜାଣି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେବେ ଯେ, ହୋଲି ପର୍ବକୁ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ବିରୋଧରେ ଏକ ମାଧ୍ୟମ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା।
ଲିବରେସନ୍ ମେଟାଫୋର୍: ୧୯୨୦ ଏବଂ ୩୦ ଦଶକରେ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ (ଅତ୍ୟାଚାରୀ ଶାସକ)ଙ୍କ ବଧ ଏବଂ ନୃସିଂହ ଭଗବାନଙ୍କ ଆବିର୍ଭାବକୁ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନରୁ ମୁକ୍ତିର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ଚିତ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ହୋଲି ମାଧ୍ୟମରେ କାନପୁରର ଲୋକମାନେ ଏକଜୁଟ ହେଉଥିଲେ ଏବଂ ଶୋଭାଯାତ୍ରା ବାହାର କରୁଥିଲେ। ବ୍ରିଟିଶ ପୋଲିସ୍ ଏହି ଉତ୍ସବକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଅନେକ ନିୟମ ଲାଗୁ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ହୋଲିର ଉତ୍ସାହ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜାତୀୟତା ଜାଗ୍ରତ କରିଥିଲା।
ଆଜିର ସମୟରେ ହୋଲି ଏକ ବାଣିଜ୍ୟିକ ପର୍ବରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି। ସହରାଞ୍ଚଳରେ ଥିମ୍ ପାର୍କ ଏବଂ ଟିକେଟ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ହୋଲି ପାଳନ କରାଯାଉଛି। କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ‘ଧୁଣ୍ଢି’ ନାମ୍ନୀ ରାକ୍ଷସୀର ପୌରାଣିକ କଥାକୁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି। ହୋଲିର ପ୍ରକୃତ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ଏହାର ସମାନତା। ରଙ୍ଗ ମାଧ୍ୟମରେ ଆମେ କେବଳ ମୁହଁ ନୁହେଁ ବରଂ ମନର କଳୁଷତାକୁ ମଧ୍ୟ ଧୋଇଦେବା ଉଚିତ। ହୋଲି କେବଳ ଏକ ପର୍ବ ନୁହେଁ, ଏହା ଭାରତର ପରମ୍ପରା, ସଂଗ୍ରାମ ଏବଂ ଏକତାର ଏକ ରଙ୍ଗୀନ ଦଲିଲ। ଆପଣଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳରେ ହୋଲି କିପରି ପାଳନ କରାଯାଏ, ଆମକୁ କମେଣ୍ଟ କରି ନିଶ୍ଚୟ ଜଣାନ୍ତୁ। ଯଦି ଭିଡିଓଟି ଭଲ ଲାଗିଥାଏ, ତେବେ ଲାଇକ୍ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଆମ ଚ୍ୟାନେଲକୁ ସବସ୍କ୍ରାଇବ୍ କରନ୍ତୁ।
also read https://purvapaksa.com/skin-care-2/
