ଦେଶର ୧୦ଟି ରାଜ୍ୟର ମୋଟ ୩୭ଟି ରାଜ୍ୟସଭା ଆସନ ପାଇଁ ଆସନ୍ତା ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୬ ତାରିଖରେ ନିର୍ବାଚନ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଏନେଇ ଗତ ସପ୍ତାହରେ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ପ୍ରକାଶ ପାଇବା ସହିତ ରାଜ୍ୟରେ ରାଜନୀତିକ ଚଞ୍ଚଳତା ଜୋର୍ ଧରିଛି। ଓଡ଼ିଶାରୁ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ଯାଇଥିବା ମମତା ମହାନ୍ତ, ସୁଜିତ୍ କୁମାର, ମୁଜିବୁଲ୍ଲା ଖାନ୍ ଓ ନିରଞ୍ଜନ ବିଶିଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଏପ୍ରିଲ ୨ରେ ଶେଷ ହେଉଛି। ଏହି ଚାରିଟି ଆସନ ପାଇଁ ହେବାକୁ ଯାଉଥିବା ନିର୍ବାଚନ କେବଳ ସଂସଦୀୟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ନୁହେଁ—ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ବର୍ତ୍ତମାନ ରାଜନୀତିକ ଦିଗନିର୍ଦ୍ଦେଶର ଏକ ପରୀକ୍ଷାପଥ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।
ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନସଭାର ସଂଖ୍ୟା ଗଣିତକୁ ଯଦି ଶାନ୍ତ ମସ୍ତିଷ୍କରେ ଦେଖାଯାଏ, ତେବେ ଦୁଇଟି ଆସନ ଶାସକ ଦଳ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି ଖାତାକୁ ସହଜରେ ଯିବା ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଏ। ଗୋଟିଏ ଆସନ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷିତ କୁହାଯାଉଛି। କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତ ରାଜନୀତିକ ଚାପର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ହେଉଛି ଚତୁର୍ଥ ଆସନ। ଏହି ଚତୁର୍ଥ ଆସନକୁ ନେଇ ଯେଉଁ ରଣନୀତି ଗଢ଼ାଯାଉଛି, ସେହିଠାରୁ ଆଗାମୀ ଦିନର ରାଜ୍ୟ ରାଜନୀତିର ଦିଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।

ବର୍ତ୍ତମାନ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନସଭାରେ ବିଜେପିଙ୍କ ୭୯ ଜଣ ବିଧାୟକ ଅଛନ୍ତି। ସେଥିପାଇଁ ୩ ଜଣ ସ୍ଵାଧୀନ ବିଧାୟକଙ୍କ ସମର୍ଥନ ରହିଛି—ମୋଟ ୮୨ ଜଣ। ବିଜେଡିଙ୍କ ପାଖରେ ୪୮, କଂଗ୍ରେସଙ୍କ ୧୪, ସିପିଆଇ(ଏମ୍)ର ୧ ଓ ୨ ଜଣ ସ୍ଵାଧୀନ ଅଛନ୍ତି। ଗୋଟିଏ ରାଜ୍ୟସଭା ଆସନ ପାଇଁ ୩୦ ଭୋଟ୍ ଆବଶ୍ୟକ।
ଏହି ଗଣିତ ଦେଖାଉଛି—ବିଜେପି ଦୁଇଟି ଆସନ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିପାରିବ। ତୃତୀୟ ଆସନ ପାଇଁ ଦଳକୁ ଅଧିକ ଭୋଟର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡ଼ିବ, ଯାହା ସମ୍ଭବତଃ ବିରୋଧୀ ଶିବିରରେ ଭିନ୍ନମତ କିମ୍ବା ରଣନୀତିକ ମୌନତାରୁ ଆସିପାରେ। ଏହି ଜାଗାରେ ଚତୁର୍ଥ ଆସନ ରାଜନୀତିର ମୁଖ୍ୟ ନାଟକୀୟ ପର୍ବ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି।
ଶାସକ ଦଳର ବରିଷ୍ଠ ନେତା ପୃଥ୍ୱୀରାଜ ହରିଚନ୍ଦନ ସାର୍ବଜନିକ ମଞ୍ଚରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବିଜେପି ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ୩ଟି ଆସନ ଦଖଲ କରିବ। ସମାନଭାବେ ଦଳର ପ୍ରଭାରୀ ବିଜୟପାଲ ସିଂ ତୋମାର ମଧ୍ୟ ଏହି ଦାବିକୁ ପୁନରୁଚ୍ଚାରଣ କରିଛନ୍ତି। ଏହା କେବଳ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସର ଭାଷା କି ଏକ ଗଭୀର ରାଜନୀତିକ ଗଣିତର ଫଳ?

ରାଜନୀତିକ ମହଲରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି—ବିଜେଡିର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଅବସ୍ଥାନ ଓ କେତେକ ନେତାଙ୍କ ନୂତନ ରାଜନୀତିକ ଗତିପଥକୁ ଦେଖିଲେ, ବିଜେପି ପାଇଁ ତୃତୀୟ ଆସନ ଅସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ଯଦି ବିରୋଧୀ ଶିବିରରୁ କ୍ରସ୍-ଭୋଟିଂ ହୁଏ କିମ୍ବା କେହି ନିଷ୍ପକ୍ଷ ରହନ୍ତି, ତେବେ ସଂଖ୍ୟା ଗଣିତ ହଠାତ୍ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇପାରେ।
ବିଜେଡିର ବିଧାୟକ ଅରୁଣ କୁମାର ସାହୁ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବେ କହିଛନ୍ତି—ବିଜେପିକୁ ୩ଟି ଆସନ ମିଳିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ଏବଂ ସେହିପରି ହେବ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ଏହି ଉକ୍ତି ବିଜେଡି ଶିବିରରେ ଏକ ଦୃଢ଼ ସଂକେତ ଦେଉଛି—ଦଳ ଚତୁର୍ଥ ଆସନ ଛାଡ଼ିବା ପାଇଁ ସଜା ନୁହେଁ।

କିନ୍ତୁ ଦଳର ଅନେକ ପୂର୍ବତନ ନେତା ବିଜେପିରେ ଯୋଗଦେବାର ପରିପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟରେ, ବିଜେଡିର ଏକତା କେତେ ଦୃଢ଼ ରହିବ—ଏହା ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ।
ରାଜ୍ୟ ସଭାପତି ମନମୋହନ ସାମଲଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ହୋଇଥିବା କୋର୍ କମିଟି ବୈଠକରେ ପ୍ରାର୍ଥୀ ନାମ ନେଇ ଆଲୋଚନା ହୋଇଛି। ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। କିନ୍ତୁ କେଉଁମାନଙ୍କ ନାମ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ହେଲା—ତାହା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୁପ୍ତ।
/odishatv/media/post_attachments/uploadimage/library/16_9/16_9_0/recent_photo_1752943679.jpg)
୨୦୨୪ ନିର୍ବାଚନରେ ଦଳକୁ ସଫଳତା ଦେଇଥିବାର ଶ୍ରେୟ ଅନେକେ ସାମଲଙ୍କୁ ଦେଉଛନ୍ତି। ସେ ନିଜେ ଚାନ୍ଦବାଲିରୁ ପରାଜିତ ହେବାରୁ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳରେ ନ ଥାଇପାରିଲେ। ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ପଠାଇବା ଦଳ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱାଭାବିକ ପଦକ୍ଷେପ ହୋଇପାରେ।
ନୂଆପଡ଼ା ଉପନିର୍ବାଚନ ସମୟରେ ଅଭିନନ୍ଦନ ପଣ୍ଡାଙ୍କୁ ଦଳ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଥିବା ଚର୍ଚ୍ଚା ଥିଲା—ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟସଭା ପଠାଯିବ। ଯଦି ଏହା ସତ୍ୟ ଥାଏ, ଦଳ ଏହା ପାଳନ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେବ କି? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଦଳୀୟ ନୈତିକତା ସହିତ ସଂପୃକ୍ତ।
ସମୀର ମହାନ୍ତି, ଗୋଲକ ମହାପାତ୍ର, ଯତୀନ ମହାନ୍ତି, ସାରଦା ଶତପଥୀ ଭଳି ନେତାମାନଙ୍କ ନାମ ମଧ୍ୟ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ରହିଛି। ଏମାନେ ଦଳ ପାଇଁ କାମ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଟିକେଟ ପାଇନଥିଲେ।
ବିଜେପି ସର୍ବଦା କୁହିଥାଏ—ଦଳରେ ସେବା ମୂଳମନ୍ତ୍ର, ପଦ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନୁହେଁ। ତଥାପି ପୂର୍ବରୁ ଦେଖାଯାଇଛି—ଦଳ ଅଶ୍ୱିନୀ ବୈଷ୍ଣବଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟସଭା ପଠାଇଥିଲା, ଯିଏ ପୂର୍ବତନ ଆଇଏଏସ୍ ଅଧିକାରୀ ଥିଲେ। ଏହା ଦଳର ପ୍ରାଗ୍ମାଟିକ ଭାବନାକୁ ଦେଖାଏ।

ସେହିପରି, ବିଜେଡିରୁ ଆସିଥିବା ମମତା ମହାନ୍ତ, ସୁଜିତ୍ କୁମାର ଓ ଅମର ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ରାଜ୍ୟସଭା ସୁଯୋଗ ଦେବା ଦଳ ପାଇଁ ଏକ ରାଜନୀତିକ ବାର୍ତ୍ତା ହୋଇପାରେ—ଯେଉଁମାନେ ଯୋଗଦେବେ, ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ମିଳିବ।
ସୁନୀଲ ବଂଶଲ ଓ ବିଜୟପାଲ ସିଂ ତୋମାରଙ୍କ ଭୂମିକା ଓଡ଼ିଶାରେ ଦଳକୁ ସରକାର ଗଠନ କରାଇବାରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ତେଣୁ ରାଜ୍ୟସଭା ପାଇଁ ଜାତୀୟ ସ୍ତରର ନେତାଙ୍କୁ ପଠାଇବା ସମ୍ଭାବନାକୁ ମଧ୍ୟ ଅସ୍ୱୀକାର କରାଯାଇନପାରେ।
ଏହି ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନ କେବଳ ୪ଟି ଆସନର ପ୍ରଶ୍ନ ନୁହେଁ। ଏହା ଓଡ଼ିଶାରେ ନୂତନ ଶକ୍ତି ସମୀକରଣର ପରୀକ୍ଷା। ବିଜେପି କି ୩ଟି ଆସନ ଦଖଲ କରି ନୂତନ ରାଜନୀତିକ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ କରିବ? ବିଜେଡି କି ଚତୁର୍ଥ ଆସନ ରକ୍ଷା କରି ସଂଗଠନର ଦୃଢତା ପ୍ରମାଣ କରିବ?
ସଂଖ୍ୟା ଗଣିତ, ଦଳୀୟ ନିଷ୍ଠା, ରଣନୀତିକ ମୌନତା ଓ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଚୟନ—ସବୁକିଛି ଏହି ଚତୁର୍ଥ ଆସନକୁ ନେଇ ଏକ ବଡ଼ ରାଜନୀତିକ ନାଟକର ମଞ୍ଚ ସଜାଇଛି।
ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଯେତେବେଳେ ଘୋଷିତ ହେବ, ସେତେବେଳେ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ—ଏହି ନିର୍ବାଚନ କେବଳ ସଂସଦୀୟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଥିଲା କି ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିର ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟର ଆରମ୍ଭ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/ratna-bhandara-to-reopen-know-the-new-rules/
ପୁଣି ଖୋଲାଯିବ ରତ୍ନ ଭଣ୍ଡାର; ଜାଣନ୍ତୁ ନୂଆ ନିୟମ || Ratna Bhandara to reopen; know the new rules


