ଆଜି ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ଘୂରି ବୁଲୁଛି – କଣ ଲାଲ୍ ପତାକା ବା ‘ଲାଲ୍ ସଲାମ’ କେବଳ ଇତିହାସ ବହି ଏବଂ ପୁରୁଣା ଫଟୋରେ ସୀମିତ ହୋଇ ରହିଯିବ? ୨୦୨୬ ନିର୍ବାଚନର ଫଳାଫଳ ପୁରା ଦେଶକୁ ଚକିତ କରିଦେଇଛି। ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଏବେ ଆହୁରି ଶାଣିତ ହୋଇଛି ଯେ, ଭାରତରୁ କଣ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ଶାସନର ପ୍ୟାକଅପ୍ ହୋଇସାରିଛି?
ଏହି କାହାଣୀ କେବଳ କେରଳର ନୁହେଁ, ଏହାର ଚେର ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଏବଂ ତ୍ରିପୁରା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲମ୍ବିଛି। ଯେଉଁଠାରେ ଦିନେ ବାମପନ୍ଥୀଙ୍କ ଶାସନ ଅତୁଟ ଥିଲା, ଆଜି ସେଠାରେ ସେମାନେ ଶୂନ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି। ୧୯୬୭ ମସିହା ପରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଭାରତର କୌଣସି ବି ରାଜ୍ୟରେ ଆଜି ବାମପନ୍ଥୀ ସରକାର ନାହିଁ। କେବେ ଇନକିଲାବର ସ୍ୱର ଥିବା ‘ଲାଲ୍ ସଲାମ’ ଆଜି କେବଳ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଏକ ‘ହ୍ୟାସଟ୍ୟାଗ’ (Hashtag) ହୋଇ ରହିଯାଇଛି।
୨. ବେଙ୍ଗଲ ଓ ତ୍ରିପୁରାର ପତନ
ଜ୍ୟୋତି ବସୁଙ୍କ ୩୪ ବର୍ଷର ଶାସନ କାଳରେ ସେଠାରେ ବାମପନ୍ଥୀଙ୍କ କ୍ୟାଡର୍ ଶାସନ ଏତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲା ଯେ ବିରୋଧୀଙ୍କୁ ପାଦ ରଖିବାକୁ ଜାଗା ମିଳୁନଥିଲା। କିନ୍ତୁ ୨୦୧୧ ରୁ ଯେଉଁ ପତନ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ତାହା ଆଜି ବି ଅଟକୁ ନାହିଁ। ୨୦୨୪ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନରେ CPM ପାଖରେ ମାତ୍ର ୪ ଜଣ ସାଂସଦ ବଞ୍ଚିଥିଲେ ଏବଂ ୨୦୨୬ ଆସୁ ଆସୁ ବେଙ୍ଗଲ ଓ ତ୍ରିପୁରାରେ ସେମାନଙ୍କ ସ୍ଥିତି ଆହୁରି ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଗଲା।
ଭୂସଂସ୍କାର ପରି ଐତିହାସିକ କାମ କରିଥିବା ଏହି ଦଳ ସିଙ୍ଗୁର ଏବଂ ନନ୍ଦୀଗ୍ରାମ ଘଟଣା ପରେ ଜନତାଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ହରାଇଲା। ବିକାଶ ଏବଂ ଚାଷୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତୁଳନ ରଖିବାରେ ଏମାନେ ବିଫଳ ହେଲେ। ସେହିପରି ତ୍ରିପୁରାରେ ବିଜେପିର ବିଜୟ ପ୍ରମାଣ କଲା ଯେ, କେବଳ ପୁରୁଣା କର୍ମକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଭରସାରେ ଶାସନ କରିହେବ ନାହିଁ; ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ ନୂଆ ବିଜନ ଏବଂ ଯୁବ ଶକ୍ତି ନାହିଁ, ତେବେ ଲୋକେ ମୁହଁ ମୋଡ଼ିବେ।
୩. କେରଳର ସଂକଟ ଓ ଆର୍ଥିକ ବିଫଳତା
କେରଳରେ ୨୦୨୬ ନିର୍ବାଚନରେ UDF ୧୦୨ଟି ଆସନ ସହ ବିଶାଳ ବିଜୟ ହାସଲ କରିଥିବା ବେଳେ LDF ମାତ୍ର ୩୫ଟି ଆସନରେ ସୀମିତ ରହିଛି। ପିନାରାୟୀ ବିଜୟନଙ୍କ ସରକାର ଉପରେ ଥିବା ଦୁର୍ନୀତିର ଅଭିଯୋଗ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ।
କିନ୍ତୁ ସବୁଠୁ ବଡ଼ ସମସ୍ୟା ହେଉଛି କେରଳର ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି। ରାଜ୍ୟର ଋଣ ବୋଝ ୪ ଲକ୍ଷ କୋଟି ପାର୍ କରିସାରିଛି। ସରକାର ନିଜ ଆୟର ପ୍ରାୟ ୨୦% କେବଳ ସୁଧ ପରିଶୋଧରେ ଖର୍ଚ୍ଚ କରୁଛନ୍ତି। ପାଠପଢ଼ା ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା ଭଲ ଥିଲେ ବି ନୂଆ ନିଯୁକ୍ତି ନାହିଁ, ଯେଉଁଥିପାଇଁ ଯୁବପିଢ଼ି ଆରବ ଦେଶକୁ ଯିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି। ମାଗଣା ସୁବିଧା ଦେବାର ମଡେଲ ଏବେ କେରଳ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ଭାରି ପଡ଼ୁଛି। ସାଙ୍ଗକୁ ଶବରୀମାଳା ବିବାଦ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଘରୋଇକରଣର ଅଭାବ ଲୋକଙ୍କୁ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଛି।
୪. କ୍ୟାଡର୍ର ମୃତ୍ୟୁ ଓ ପୁରୁଣା ବିଚାରଧାରା
ବାମପନ୍ଥୀଙ୍କ ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ଥିଲା ସେମାନଙ୍କ ଅନୁଶାସିତ କର୍ମକର୍ତ୍ତା ବା କ୍ୟାଡର୍। କିନ୍ତୁ ଆଜି ସେହି କର୍ମକର୍ତ୍ତାମାନେ ବୁଢ଼ା ହୋଇଗଲେଣି। ପାର୍ଟି ଭିତରେ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଶେଷ ହୋଇ ପରିବାରବାଦ ପଶିଛି। ଆଜିର ଡିଜିଟାଲ୍ ଯୁଗ ଏବଂ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପିଢ଼ି ସହ ବାମପନ୍ଥୀ ନେତାଙ୍କ କୌଣସି ସମ୍ପର୍କ ନାହିଁ।
୧୯୭୦ ଦଶକର ସେହି ପୁରୁଣା ନାରା ଆଜିର ଯୁବପିଢ଼ିକୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରୁନାହିଁ। କନ୍ହୈୟା କୁମାରଙ୍କ ପରି ଯୁବ ନେତା ଦଳ ଛାଡ଼ିବା ପ୍ରମାଣ କରୁଛି ଯେ ପାର୍ଟି ଭିତରେ ନୂଆ ଚିନ୍ତାଧାରା ପାଇଁ ଜାଗା ନାହିଁ। ଯେତେବେଳେ ଦୁନିଆ AI ଏବଂ ଅଟୋମେସନ କଥା କହୁଛି, ସେତେବେଳେ ବାମପନ୍ଥୀମାନେ ଏବେ ବି ସେହି ପୁରୁଣା ମିଲ୍ ଧର୍ମଘଟ ଏବଂ ଆନ୍ଦୋଳନର କଥା କହୁଛନ୍ତି। ଏହି ‘ଆଉଟଡେଟେଡ୍’ (Outdated) ଚିନ୍ତାଧାରା ହିଁ ସେମାନଙ୍କ ପତନର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ।
୫. ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ଭାରତୀୟ ବାମପନ୍ଥୀ
କେବଳ ଭାରତ ନୁହେଁ, ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ପୁରୁଣା ଢାଞ୍ଚାର ବାମପନ୍ଥୀ ଦଳ ନିଜର ଭିତ୍ତି ହରାଉଛନ୍ତି। ଫ୍ରାନ୍ସର ସୋସିଆଲିଷ୍ଟ ପାର୍ଟି ହେଉ ବା ବ୍ରିଟେନର ଲେବର ପାର୍ଟି, ସମସ୍ତେ ସମୟ ଅନୁସାରେ ନିଜକୁ ବଦଳାଇଛନ୍ତି ଏବଂ ମାର୍କେଟ ଇକୋନୋମି ସହ ତାଳ ମିଶାଇଛନ୍ତି। ଏପରିକି ଚୀନ୍ ଏବଂ ଭିଏତନାମ ମଧ୍ୟ ପୁଞ୍ଜିବାଦୀ ସଂସ୍କାର ଆଣି ନିଜକୁ ବଞ୍ଚାଇଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଭାରତର ବାମପନ୍ଥୀମାନେ ଏବେ ବି ସେହି ପୁରୁଣା ରେଡିଓ ପରି, ଯାହାର ସ୍ୱର ଆଜିର ସଙ୍ଗୀତରେ ଶୁଭୁନାହିଁ।
ଆଜିର ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ଶ୍ରେଣୀ ମାଗଣା ଜିନିଷ ଅପେକ୍ଷା ବିକାଶ ଏବଂ ନିବେଶକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛନ୍ତି। ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀ ଦିନେ କହିଥିଲେ ଯେ ବିଜେପି ଏବଂ ବାମପନ୍ଥୀ ରହିବେ କାରଣ ସେଠାରେ ନୂଆ ଲୋକ ଆସନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଆଜି ବିଜେପି ରାଜ୍ୟ ପରେ ରାଜ୍ୟ ଜିତୁଛି ଏବଂ ବାମପନ୍ଥୀମାନେ ରାଜ୍ୟ ପରେ ରାଜ୍ୟ ହରାଉଛନ୍ତି।
ତେବେ କଣ ଏହା ଶେଷ? ନା, ବିଚାରଧାରା କେବେ ମରେ ନାହିଁ। ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ, ପରିବେଶ ଏବଂ ଶ୍ରମିକଙ୍କ ହକ୍ ପାଇଁ ବାମପନ୍ଥୀଙ୍କ ସ୍ୱର ସମାଜ ପାଇଁ ଜରୁରୀ। କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କୁ ନିଜକୁ ବଦଳାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ।
କେବଳ ଟଙ୍କା ବାଣ୍ଟିବା ନୁହେଁ, ସମ୍ପତ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଏବଂ ନୂଆ ନିବେଶ ଆଣିବା ଶିଖିବାକୁ ହେବ। ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ଭାବନାକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ସହ ହିନ୍ଦୁ ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିବାର ଭୁଲ୍ ସୁଧାରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏକ ନୂଆ ଡିଜିଟାଲ୍ କ୍ୟାଡର୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ହେବ ଯିଏ ଆଜିର ଯୁବପିଢ଼ିର ଭାଷା କହିପାରିବ।
ସମୟ କାହାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରେନାହିଁ। ରାଜନୀତି ବହୁତ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଗଲାଣି।
AlsoRead;https://purvapaksa.com/is-temple-politics-the-cause-of-destruction/
ବିନାଶର କାରଣ ମନ୍ଦିର ରାଜନୀତି? || Is temple politics the cause of destruction?
