ବୁଧବାର ମଇ ୨୦ରେ ଜାତି ଜନଗଣନାକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରି ହୋଇଥିବା ଏକ ଆବେଦନକୁ ଖାରଜ କରିଦେଲେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ । ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି କହିଛନ୍ତି ଯେ , ‘ଜାତି ଜନଗଣନା ନୀତିଗତ ବିଷୟ ଏବଂ ତେଣୁ, ଏହା ଏହି ମାମଲାରେ ଆମେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିପାରିବୁ ନାହିଁ । ଏହି ଜନଗଣନା କରିବା କଥା କି ନାହିଁ ତାହା ସରକାରଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି ।’ କୋର୍ଟ ଆହୁରି ଟିପ୍ପଣୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ “ସରକାରଙ୍କୁ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଛୁଆ ବର୍ଗ (ଓବିସି) ର ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଷୟରେ ଅବଗତ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ । ବିଶେଷକରି, ସରକାରଙ୍କୁ ଜାଣିବା ଆବଶ୍ୟକ ଯେ କେତେ ଲୋକ ପଛୁଆ ବର୍ଗର ଲୋକ ଦେଶରେ ବସବାସ କରୁଛନ୍ତି । ଏହି ରାୟ ସିଜେଆଇ ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତ, ବିଚାରପତି ଜୟମାଲ୍ୟ ବାଗଚୀ ଏବଂ ବିଚାରପତି ବିପୁଲ ଏମ୍. ପାଞ୍ଚୋଲିଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ଖଣ୍ଡପୀଠ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି ।
ଆବେଦନକାରୀ ଯୁକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଜାତିଭିତ୍ତିକ ତଥ୍ୟର ଅପବ୍ୟବହାର ହୋଇପାରେ ଏବଂ ଯେହେତୁ ସରକାରଙ୍କ ପାଖରେ ପୂର୍ବରୁ ଯଥେଷ୍ଟ ତଥ୍ୟ ଅଛି, ତେଣୁ ନୂତନ ଜାତି ଜନଗଣନାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ । ଏହାର ଉତ୍ତର ଦେଇ ଭାରତର ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି କହିଛନ୍ତି ଯେ , ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ପଛୁଆ ବର୍ଗର ଲୋକଙ୍କ ସଠିକ୍ ସଂଖ୍ୟା ଜାଣିବା ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ କଲ୍ୟାଣକାରୀ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇପାରିବ । ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ,ସରକାରଙ୍କ ଏପରି ନୀତିଗତ ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ କୋର୍ଟ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିପାରିବେ ନାହିଁ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନେ ଆଇନର ଉଲ୍ଲଂଘନ ନକରିଛନ୍ତି । ଏହି ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ପରେ, କୋର୍ଟ ଆବେଦନକୁ ଖାରଜ କରିଦେଇଛନ୍ତି ।
୨୦୨୭ରେ ଜନଗଣନାର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ
ଭାରତରେ ଏପ୍ରିଲ ୧ ତାରିଖରେ ୨୦୨୭ ଜନଗଣନାର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି । କୋଭିଡ୍-୧୯ ମହାମାରୀ ଯୋଗୁଁ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷର ବିଳମ୍ବ ପରେ, ଏହି ଜନଗଣନା ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଡିଜିଟାଲ ଭାବରେ କରାଯାଉଛି । ଘର ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରିବା ଏବଂ ପରିବାରର ଗଣନା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏପ୍ରିଲ ୧୬ ରୁ ମଇ ୧୫ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିଲା । ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପରିବାର ଏବଂ ସମ୍ପତ୍ତି ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ସଂଗ୍ରହ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କେନ୍ଦ୍ରିତ କରିଥିବା ବେଳେ , ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରିବାରର ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ ସୂଚନା ସଂଗ୍ରହ କରାଯିବ । ଜନଗଣନାର ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ୨୦୨୭ ରେ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ଯୋଜନା ରହିଛି ।
ବର୍ତ୍ତମାନ, ଆଠଟି ରାଜ୍ୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ଜନଗଣନାର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି । ଏଥିରେ ଆଣ୍ଡାମାନ ଏବଂ ନିକୋବର ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ, ଗୋଆ, କର୍ଣ୍ଣାଟକ, ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପ, ମିଜୋରାମ, ଓଡ଼ିଶା, ସିକିମ୍ ଏବଂ ଦିଲ୍ଲୀ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ; ଯଥା, NDMC ଏବଂ ଦିଲ୍ଲୀ କ୍ୟାଣ୍ଟନମେଣ୍ଟ ଅଞ୍ଚଳ।
ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଛଅ ମାସ ପାଇଁ ଜାରି ରହିବ
ଜନଗଣନାର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ୧ ଏପ୍ରିଲ୍ ରୁ ୩୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିବାକୁ ସ୍ଥିର କରାଯାଇଛି । ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଜ୍ୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ୩୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ନିଜ ନିଜ ଅଧିକାର କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଏହି ସର୍ଭେକୁ ସମାପ୍ତ କରିବାକୁ ପଡିବ । ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ହେଉଛି ଯେ, ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ, ଘର ଘର ସର୍ଭେ ପୂର୍ବରୁ ଆତ୍ମ-ଗଣନା ପାଇଁ ୧୫ ଦିନର ସମୟସୀମା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି , ଯାହା ଦେଶର ଯେକୌଣସି ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କୁ ନିଜ ସୁବିଧା ଅନୁସାରେ ପୂର୍ବରୁ ସେମାନଙ୍କର ସୂଚନା ଦାଖଲ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେବ । ଏହା ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଯେ ଏହା ଦେଶର ପ୍ରଥମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଡିଜିଟାଲ୍ ଜନଗଣନା, ଯାହାକୁ ଲୋକମାନେ ଏକ ଆତ୍ମ-ଗଣନା ପୋର୍ଟାଲ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ପୂରଣ କରିପାରିବେ ।
