ଆଜି ଯେତେବେଳେ ଆପଣ କିମ୍ବା ମୁଁ ମୋବାଇଲ୍ ଖୋଲୁଛି, ସେତେବେଳେ ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ଯାହା ସବୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି, ତାହା କେବଳ ଆମକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରୁନି, ବରଂ ଜଣେ ସଚେତନ ଓଡ଼ିଆ ଭାବେ ଆମ ମନକୁ ଗଭୀର ଭାବରେ ଭାରାକ୍ରାନ୍ତ କରୁଛି। ରାଜନୀତିରେ ମତଭେଦ ରହିପାରେ, ବିଚାରଧାରାର ଲଢ଼େଇ ରହିପାରେ, ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଦଳ ଅନ୍ୟ ଦଳକୁ ସମାଲୋଚନା କରିବା ଏକ ସାଧାରଣ କଥା। କିନ୍ତୁ ଯତେବେଳେ ରାଜନୀତିର ସମସ୍ତ ସୀମା ଓ ଶାଳୀନତା ଲଙ୍ଘି ହୋଇଯାଏ, ସେତେବେଳେ ତାହା କେବଳ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କୁ ନୁହେଁ, ବରଂ ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶାର ସଂସ୍କୃତିକୁ ଲଜ୍ଜିତ କରେ।
ଆଜି ଆମେ କୌଣସି ସାଧାରଣ ରାଜନୈତିକ ମାମଲା ବିଷୟରେ କହିବାକୁ ଯାଉନାହୁଁ। ଆଜି ଆମର ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ହେଉଛି ଓଡ଼ିଶାର ଦୁଇଜଣ ପ୍ରମୁଖ ତଥା ଶୀର୍ଷସ୍ଥାନୀୟ ନେତା—ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର ସଭାପତି ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଏବଂ ବରିଷ୍ଠ ବିଜେପି ନେତା ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ। ଏହି ଦୁଇ ନେତାଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ଏବେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଯେଉଁ ଅରୁଚିକର ଓ ଆପତ୍ତିଜନକ ଭିଡିଓଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରସାରିତ ହେଉଛି, ତାହା ଆମ ରାଜ୍ୟର ଯୁବ ସମାଜକୁ କେଉଁ ଦିଗକୁ ନେଇଯାଉଛି, ତାହା ଚିନ୍ତା କରିବାର ବେଳ ଆସିଯାଇଛି।
ଏହି ସମଗ୍ର ବିବାଦର ସୂତ୍ରପାତ କେମିତି ହେଲା, ତାହା ଜାଣିବା ନିହାତି ଜରୁରୀ। ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି ଏବଂ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ସୂତ୍ରରୁ ଜଣାପଡୁଛି ଯେ, ପୂର୍ବତନ କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ଏକ ଟିଭି ଚ୍ୟାନେଲର ଡିଜିଟାଲ୍ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ତଥାକଥିତ ସମ୍ପର୍କୀୟ ଭାଇ ଦିଲ୍ଲୀପ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କର ଏକ ସାକ୍ଷାତ୍କାର ପ୍ରସାରିତ କରାଯାଇଥିଲା।
ସେହି ସାକ୍ଷାତ୍କାରରେ ଦିଲ୍ଲୀପ ପଟ୍ଟନାୟକ କିଛି ଏପରି କଥା କହିଥିଲେ, ଯାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଏବଂ ଅରୁଚିକର ଥିଲା। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ କୁଆଡ଼େ ଶାଢ଼ୀ ପିନ୍ଧି ନାଚିବାକୁ ଭଲ ପାଆନ୍ତି! ଏତିକି କହିକି ସେମାନେ କ୍ଷାନ୍ତ ହୋଇନଥିଲେ; ସେହି ସମ୍ପୃକ୍ତ ଡିଜିଟାଲ୍ ଚ୍ୟାନେଲରେ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କର ଏକ ଏଆଇ ଜେନେରେଟେଡ୍ ଶାଢ଼ୀ ପିନ୍ଧା ଫଟୋ ବା ଭିଡିଓ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ପ୍ରସାରିତ କରାଯାଇଥିଲା।
ଜଣେ ବରିଷ୍ଠ ତଥା ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ରାଜ୍ୟର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ରହିଥିବା ନେତାଙ୍କୁ ନେଇ ଯଦି ଏଭଳି ସ୍ତରକୁ ଖସି କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ, ତେବେ ରାଜନୀତିର ମାନ କେଉଁଠିକୁ ଖସିଗଲା ବୋଲି ଧରିବା? ଏହି ଘଟଣା ପରେ ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟରେ ଏକ ପ୍ରକାର କ୍ଷୋଭ ଏବଂ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସୃଷ୍ଟି ହେବା ସ୍ୱାଭାବିକ ଥିଲା।
ଯେତେବେଳେ ଏହି ଏଆଇ ଭିଡିଓ ଏବଂ ସାକ୍ଷାତ୍କାର ପ୍ରସାରିତ ହେଲା, ସେତେବେଳେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ (ବିଜେଡି) ତରଫରୁ ଏହାର ଜୋରଦାର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରକାଶ ପାଇଲା। ବିଜେଡି କର୍ମୀଙ୍କଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବଡ଼ ବଡ଼ ସାଂସଦ ଓ ନେତାମାନେ ଏବେ ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ବିଜେପି ନେତା ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବେ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରି ଭିଡିଓ ପ୍ରସାରିତ କରିବାରେ ଲାଗିଛନ୍ତି।
କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ଏହି ରାଜନୈତିକ କାଦୁଅ ଫିଙ୍ଗାଫିଙ୍ଗି କେବଳ ରାଜଧାନୀରେ ସୀମାବଦ୍ଧ ନାହିଁ; ବିଜେଡିର ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରର କର୍ମୀମାନେ ଏବେ ଏହି ସବୁ ଭିଡିଓକୁ ଗାଁଗହଳକୁ, ପଞ୍ଚାୟତକୁ ପ୍ରସାରିତ କରିବାରେ ଲାଗିଛନ୍ତି। ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଓଡ଼ିଶାର ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ଯୁବପିଢ଼ି ଏବଂ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ଏକ ବିଷାକ୍ତ ରାଜନୈତିକ ବାତାବରଣ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି।
ଯେହେତୁ ଏହି କାମଟି ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ସଂସ୍ଥା ବା ସେମାନଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଛି, ତେଣୁ ବିଜେପି ନେତା ଓ କର୍ମୀମାନେ ଏଥିରେ ସିଧାସଳଖ ମୁଣ୍ଡ ପୁରାଉ ନାହାନ୍ତି କିମ୍ବା ଏହାର ସଠିକ୍ ପ୍ରତିରୋଧ କରିପାରୁନାହାନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଏହାର ପରିଣାମ କ’ଣ ହେଉଛି? ରାଜ୍ୟର ଦୁଇ ଜନପ୍ରିୟ ଶିବିରର ନେତାମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ତଳକୁ ଟାଣିବା ଚକ୍କରରେ ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶାର ମାନସିକତାକୁ ଦୁଷ୍କୃତ କରୁଛନ୍ତି।
ଏହି ସମଗ୍ର ଘଟଣାରେ ସବୁଠୁ ବଡ଼ ବିଡ଼ମ୍ବନା କ’ଣ ଜାଣିଛନ୍ତି? ଗୋଟିଏ ପଟେ, ଯେତେବେଳେ ମନ୍ତ୍ରୀପଦ କିମ୍ବା କ୍ଷମତା ହରାଇବା ପରେ ବିରୋଧୀ ଦଳର ଉପ ନେତା ପ୍ରସନ୍ନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନ ପାଳନକୁ ନେଇ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଭଲ ସମବେଦନା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଠିକ୍ ସେହି ସମୟରେ ତାଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କ ସମର୍ଥିତ ଟିଭି ଚ୍ୟାନେଲର ଏହି କାଣ୍ଡ ସେହି ସବୁ ସମବେଦନା ଉପରେ ପାଣି ପକାଇ ଦେଲା।
ଏହାର ଅର୍ଥ କ’ଣ? ନେତାମାନେ ନିଜେ ନିଜର ଭଲ କାମ କିମ୍ବା ଜନସାଧାରଣଙ୍କଠାରୁ ମିଳୁଥିବା ସମବେଦନାକୁ ନିଜ ହାତରେ ନଷ୍ଟ କରିଦେଉଛନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ଗଣମାଧ୍ୟମର ବ୍ୟବହାର ନିରପେକ୍ଷ ଖବର ପରିବେଷଣ ପାଇଁ ନ ହୋଇ, କେବଳ କାହାକୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବେ ସମାଲୋଚନା କରିବା ବା ଅପମାନିତ କରିବା ପାଇଁ କରାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ସେହି ଗଣମାଧ୍ୟମ ଉପରୁ ମଧ୍ୟ ଲୋକଙ୍କର ବିଶ୍ୱାସ ଉଠିଯାଏ।
ଆଜି ସ୍ଥିତି ଏମିତି ହୋଇଛି ଯେ, ଲୋକେ କହୁଛନ୍ତି—”ସବୁ ସାରି ଦେଲେ!” ରାଜନୀତିକୁ ଯେଉଁଠି ଏକ ସେବା ଓ ନୀତି ଆଧାରିତ ମାଧ୍ୟମ ହେବା କଥା, ତାହାକୁ ଆଜି କିଛି ଲୋକ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ କାଦୁଅ ଫିଙ୍ଗାଫିଙ୍ଗିର ଆଡ୍ଡା ପାଲଟି ଦେଇଛନ୍ତି।
ତେବେ, ଆଜିର ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରୁ ଆମକୁ କ’ଣ ଶିଖିବାକୁ ମିଳୁଛି?
ଓଡ଼ିଶାର ଜନସାଧାରଣ ବହୁତ ସଚେତନ। ଆପଣ କେବଳ କିଛି ଏଆଇ ଭିଡିଓ ବା ଅରୁଚିକର ସାକ୍ଷାତ୍କାର ଦେଖାଇ ଲୋକଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଖରାପ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଏହାଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ସାମାଜିକ ଅବକ୍ଷୟ ଘଟୁଛି, ତାହା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ବିପଦ। ଆଜି ଯଦି ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ କିମ୍ବା ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ପରି ବଡ଼ ନେତାମାନଙ୍କୁ ଏଭଳି ସ୍ତରକୁ ଖସାଇ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଏ, ତେବେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ସାଧାରଣ ଯୁବକମାନେ ରାଜନୀତିକୁ କେଉଁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିବେ? ସେମାନେ କ’ଣ ଶିଖିବେ?
ରାଜନୀତି ନୀତି, ଆଦର୍ଶ ଏବଂ ଜନସେବା ଉପରେ ଆଧାରିତ ହେବା ଉଚିତ, ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆକ୍ରମଣ କିମ୍ବା କୁତ୍ସାରଚନା ଉପରେ ନୁହେଁ। ଯେଉଁମାନେ ଏସବୁ କରୁଛନ୍ତି, ସେମାନେ ବୁଝିବା ଦରକାର ଯେ ଜନତା ସବୁ କିଛି ଦେଖୁଛି ଏବଂ ସମୟ ଆସିଲେ ଏହାର ଉପଯୁକ୍ତ ଜବାବ ମଧ୍ୟ ଦେବ।
ରାଜନୀତି ହେଉ, କିନ୍ତୁ ରାଜନୀତିର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ରହୁ
ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଓ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ—
ଦୁଇଜଣଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ମତ ଅଲଗା ହୋଇପାରେ।
ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଦଳ ଅଲଗା।
ଦୁଇଜଣଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଅଲଗା।
ସେଥିପାଇଁ ଲଢ଼େଇ ହେବ।
ତର୍କ ହେବ।
ସମାଲୋଚନା ହେବ।
କେବେ କେବେ ତୀବ୍ର ରାଜନୈତିକ ଆକ୍ରମଣ ମଧ୍ୟ ହେବ।
ଏହା ଗଣତନ୍ତ୍ରର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ।
କିନ୍ତୁ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ସେତେବେଳେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ,
ଯେତେବେଳେ ଆମେ ନୀତିରୁ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରୁ।
ଆଜି ଯଦି ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କୁ ନେଇ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭିଡିଓ ହେଲା,
ଆସନ୍ତାକାଲି ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କୁ ନେଇ ହେବ।
ତାପରେ ଅନ୍ୟ ନେତା।
ତାପରେ ଅନ୍ୟ ଦଳ।
ଶେଷରେ ସାଧାରଣ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଏହି ଡିଜିଟାଲ୍ ରାଜନୀତିର ଶିକାର ହୋଇପାରନ୍ତି।
ତେଣୁ ଏଠାରେ ରେଖା ଟାଣିବା ଦରକାର।
“ସବୁ ସାରି ଦେଲେ”—କିନ୍ତୁ କଣ ସାରିଦେଲେ?
ଆଜିର ଶୀର୍ଷକ ଆମେ ରଖିଛୁ—
“ସବୁ ସାରି ଦେଲେ!”
ହଁ।
ଯଦି ରାଜନୀତିରେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅପମାନକୁ ଅସ୍ତ୍ର କରାଯାଏ,
ଯଦି AIକୁ ମିଛ ଦୃଶ୍ୟ ତିଆରି କରିବାରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ,
ଯଦି ଗୋଟିଏ ଦଳର ଭୁଲକୁ ଅନ୍ୟ ଦଳ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଭୁଲରେ ଉତ୍ତର ଦିଏ,
ତେବେ ସାରିଯାଉଛି କେବଳ ଗୋଟିଏ ଭିଡିଓ ନୁହେଁ।
ସରିଯାଉଛି—
ରାଜନୈତିକ ମର୍ଯ୍ୟାଦା।
ସରିଯାଉଛି—
ମିଡିଆ ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ।
ସରିଯାଉଛି—
ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆରେ ସତ ଓ ମିଛ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସୀମା।
ଆଉ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କଥା—
ଆମ ଯୁବ ପିଢ଼ିର ରାଜନୀତି ପ୍ରତି ବିଶ୍ୱାସ।
BJD କିମ୍ବା BJP ପାଇଁ ପ୍ରଚାର ମଧ୍ୟ କରୁନାହୁଁ।
ଆମେ କେବଳ ଗୋଟିଏ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରୁଛୁ—
ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତି କେଉଁ ସ୍ତରରେ ରହିବ?
ନୀତିରେ?
ବିକାଶରେ?
ଲୋକଙ୍କ ସମସ୍ୟାରେ?
ନା ମୋବାଇଲ୍ ସ୍କ୍ରିନ୍ରେ ଚାଲୁଥିବା ଅରୁଚିକର ଭିଡିଓରେ?
ଆମର ନେତାମାନେ ଯଦି ପରସ୍ପରକୁ ଗାଳି ଦେବେ, ତେବେ ଆମ ଯୁବକ କଣ ଶିଖିବ?
ଆମର ରାଜନୈତିକ କର୍ମୀମାନେ ଯଦି personal attackକୁ ରାଜନୀତି ଭାବିବେ, ତେବେ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଭବିଷ୍ୟତ କଣ ହେବ?
ଆଉ ଯଦି AI ଆସନ୍ତାକାଲି ମିଛକୁ ସତ ଭଳି ଦେଖାଇପାରେ, ତେବେ ଆମର ଦାୟିତ୍ୱ କଣ?
ସେଥିପାଇଁ—
ଭିଡିଓ ଭାଇରାଲ୍ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ସତ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ।
ନେତାଙ୍କୁ ସମାଲୋଚନା କରନ୍ତୁ, କିନ୍ତୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅପମାନ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
AI ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ, କିନ୍ତୁ ମିଛକୁ ସତ ଭଳି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ଏବଂ ରାଜନୀତି କରନ୍ତୁ—
କିନ୍ତୁ ରାଜନୀତିର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ରଖନ୍ତୁ।
କାରଣ ନେତା ବଦଳିବେ।
ଦଳ ବଦଳିବ।
ସରକାର ବଦଳିବ।
କିନ୍ତୁ ଓଡ଼ିଶା ରହିବ।
ଓଡ଼ିଶାର ଯୁବ ସମାଜ ରହିବ।
ଆଉ ଆମେ ଆଜି ଯେଉଁ ରାଜନୈତିକ ସଂସ୍କୃତି ତିଆରି କରିବୁ, ଆସନ୍ତା ପିଢ଼ି ସେହି ସଂସ୍କୃତିକୁ ହିଁ ଦେଖିବ।
ତେଣୁ ଶେଷରେ ଗୋଟିଏ କଥା—
ଲଢ଼େଇ କରନ୍ତୁ, କିନ୍ତୁ ନୀତି ଉପରେ।
ପ୍ରଶ୍ନ କରନ୍ତୁ, କିନ୍ତୁ ତଥ୍ୟ ଉପରେ।
ସମାଲୋଚନା କରନ୍ତୁ, କିନ୍ତୁ ମର୍ଯ୍ୟାଦାର ସୀମା ଭିତରେ।
ନଚେତ୍ ଆଜି ଯେଉଁ ଭିଡିଓକୁ ନେଇ ଆମେ ହସୁଛୁ କିମ୍ବା ରାଗୁଛୁ, କାଲି ସେହି ଡିଜିଟାଲ୍ ଅସ୍ତ୍ର ଆମ ବିରୋଧରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର ହୋଇପାରେ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/bloody-holi-in-balochistan-48-killed-in-pakistani-air-force-bombing/
