ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁରୀ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରର ପବିତ୍ର ରଥଯାତ୍ରା ମାର୍ଗଦର୍ଶିକା ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ତିଥିକୁ ନେଇ ଏକ ବଡ଼ ଜାତୀୟ ବିବାଦ ମୁଣ୍ଡ ଟେକିଛି। ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଭାବନାମୃତ ସଂଘ ବା ‘ଇସ୍କନ’ ସଂଗଠନ ପକ୍ଷରୁ ଓଡ଼ିଶାର ପାରମ୍ପରିକ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିର ନିୟମ ବାହାରେ ଏବଂ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ତିଥିରେ ରଥଯାତ୍ରା ଆୟୋଜନ କରାଯାଉଥିବାରୁ ଏହାକୁ ନେଇ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଅସନ୍ତୋଷ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି। ବିଶେଷ କରି ଭାରତ ଏବଂ ବିଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ସହରରେ ସନାତନ ପଞ୍ଜିକାର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଳ ଦ୍ୱିତୀୟା ତିଥି ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ କରାଯାଉଥିବା ରଥଯାତ୍ରା ବିରୋଧରେ ଓଡ଼ିଶାର ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ସେବାୟତ, ଗବେଷକ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଧାର୍ମିକ ସଂଗଠନ ଏକଜୁଟ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ତୁରନ୍ତ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରନ୍ତୁ ବୋଲି ଦାବି ଜୋର ଧରିଛି।
ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିର ମୂଳ ପରମ୍ପରା ଉପରେ ଆଘାତ: ସେବାୟତଙ୍କ ଆପତ୍ତି
ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ, ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ, ବଳଭଦ୍ର ଓ ଦେବୀ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ରଥଯାତ୍ରା କେବଳ ବର୍ଷକୁ ଥରେ ଆଷାଢ଼ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ଦ୍ୱିତୀୟା ତିଥିରେ ହିଁ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ। ଏହା ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନିୟମ ଏବଂ ଶତାବ୍ଦୀ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ଚାଲିଆସିଥିବା ସନାତନ ପରମ୍ପରା। ମାତ୍ର ଇସ୍କନ ସଂଗଠନ ପକ୍ଷରୁ ନିଜର ସୁବିଧା ଅନୁଯାୟୀ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପାର୍ବଣ ଋତୁରେ, ବିଶେଷ କରି କାର୍ତ୍ତିକ ମାସ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଦିନିଆ ସମୟରେ ରଥଯାତ୍ରା ଆୟୋଜନ କରାଯାଉଛି।
ପୁରୀର ବରିଷ୍ଠ ସେବାୟତ ଏବଂ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତି ସୁରକ୍ଷା ପରିଷଦର କର୍ମକର୍ତ୍ତାମାନେ ଏହାକୁ ତୀବ୍ର ସମାଲୋଚନା କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ମୂଳ ରୀତିନୀତି ଏବଂ ଓଡ଼ିଆ ଅସ୍ମିତା ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ଆଘାତ। ଭଗବାନଙ୍କ ଯାତ୍ରା କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ କିମ୍ବା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଉତ୍ସବ ନୁହେଁ ଯେ ଯେତେବେଳେ ଇଚ୍ଛା ସେତେବେଳେ କରାଯାଇପାରିବ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିକୁ ନେଇ ଏକ ଭୁଲ୍ ବାର୍ତ୍ତା ଯାଉଛି।
କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଆଇନ ଏବଂ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ ପାଇଁ ଦାବି
ଏହି ବିବାଦ ବର୍ତ୍ତମାନ କେବଳ ଓଡ଼ିଶା ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନାହିଁ, ବରଂ ଏହା ଜାତୀୟ ସ୍ତରକୁ ବ୍ୟାପିଛି। ଭାରତର ଏକାଧିକ ସାମାଜିକ ଓ ଧାର୍ମିକ ସଂଗଠନ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ର ସଂସ୍କୃତି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ସିଧାସଳଖ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଲୋଡ଼ିଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ଦାବି ଅନୁଯାୟୀ, କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଜାରି କରନ୍ତୁ, ଯେଉଁଥିରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିବ ଯେ ପୁରୀ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଧାର୍ଯ୍ୟ ତିଥି ବ୍ୟତୀତ ଦେଶର କୌଣସି ବି ସ୍ଥାନରେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ରଥଯାତ୍ରା କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଯଦି କେହି ଏହାର ଉଲ୍ଲଂଘନ କରନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଆଇନଗତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉ।
ଇସ୍କନର ପକ୍ଷ ଏବଂ ସମାଧାନର ବାଟ
ଅନ୍ୟପଟେ, ଇସ୍କନ ସଂଗଠନ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ବିବାଦ ଉପରେ ନିଜର ସଫେଇ ଦିଆଯାଇଛି। ସଂଗଠନର କେତେକ ବରିଷ୍ଠ ପ୍ରତିନିଧି କହିଛନ୍ତି ଯେ, ବିଦେଶରେ ଏବଂ ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ସହରରେ ପ୍ରବଳ ଶୀତ କିମ୍ବା ପ୍ରତିକୂଳ ପାଗ ଯୋଗୁଁ ଆଷାଢ଼ ମାସରେ ରଥଯାତ୍ରା ଆୟୋଜନ କରିବା ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ସମ୍ଭବ ହୋଇନଥାଏ। ତେଣୁ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଭକ୍ତିଭାବ ଏବଂ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ମହିମା ପ୍ରଚାର କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ହିଁ ଭିନ୍ନ ତାରିଖରେ ଏହି ଯାତ୍ରା କରାଯାଇଥାଏ। ସେମାନଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପରମ୍ପରାକୁ କ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ କରିବା ନୁହେଁ।
ତେବେ ଜଗନ୍ନାଥ ପ୍ରେମୀ ଓ ସେବାୟତମାନେ ଇସ୍କନର ଏହି ଯୁକ୍ତିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ମତରେ, ପାଗ କିମ୍ବା ସୁବିଧା ଅନୁଯାୟୀ ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରା ବଦଳାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଯଦି କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର କିମ୍ବା ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଏହି ବିଷୟରେ କୌଣସି ଦୃଢ଼ ଆଇନଗତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନ ନିଅନ୍ତି, ତେବେ ଏହି ବିବାଦ ଆହୁରି ଉଗ୍ର ରୂପ ଧାରଣ କରିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।
