ସାମୁଦ୍ରିକ ପ୍ରଦୂଷଣ ଉପରେ ରୋକ୍ ଲଗାଇବା, ସମୁଦ୍ର ତଟଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ୱଚ୍ଛ ରଖିବା ଏବଂ ସାମୁଦ୍ରିକ ପରିବେଶର ସୁରକ୍ଷା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏକ ବଡ଼ ଦେଶବ୍ୟାପୀ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ଆସନ୍ତା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୦ ତାରିଖରୁ ୧୯ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାରା ଦେଶରେ ‘ସ୍ୱଚ୍ଛ ସାଗର, ସୁରକ୍ଷିତ ସାଗର’ ଅଭିଯାନ ୨୦୨୬ ଆୟୋଜନ କରାଯିବ। ଭାରତର ସୁଦୀର୍ଘ ସମୁଦ୍ର ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଚାଲିବାକୁ ଥିବା ଏହି ବୃହତ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ମିଶନ ମାଧ୍ୟମରେ କେବଳ ବେଳାଭୂମିରୁ ଆବର୍ଜନା ସଫା କରାଯିବ ନାହିଁ, ବରଂ ପରିବେଶ ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ପ୍ରଦୂଷଣ ମୁକ୍ତ ସମୁଦ୍ର ପାଇଁ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାପକ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରାଯିବ। କେନ୍ଦ୍ର ବିଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ତଥା ପୃଥିବୀ ବିଜ୍ଞାନ ମନ୍ତ୍ରୀ ଡାକ୍ତର ଜିତେନ୍ଦ୍ର ସିଂ ଏହି ମେଗା ସଫେଇ ଅଭିଯାନର ପ୍ରସ୍ତୁତି ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ସମୀକ୍ଷା ବୈଠକ କରି ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି।
ବିଜ୍ଞାନ ଓ ଜନଭାଗିଦାରୀର ସମନ୍ୱୟ: ଜନ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ପରିଣତ ହେବ ମିଶନ
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀସ୍ଥିତ ସିଏସଆଇଆର ସାଇନ୍ସ ସେଣ୍ଟରଠାରେ ଆୟୋଜିତ ଏହି ସମୀକ୍ଷା ବୈଠକରେ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ବିଜ୍ଞାନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ସଚିବ ଏବଂ ବରିଷ୍ଠ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ବୈଠକରେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଡାକ୍ତର ଜିତେନ୍ଦ୍ର ସିଂ ସମସ୍ତ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଓ ଗବେଷଣାଗାରଗୁଡ଼ିକୁ ପୃଥକ ଭାବେ କାମ ନକରି ଏକ ଏକୀକୃତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ବୈଜ୍ଞାନିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଓ ନୂତନ ଉଦ୍ଭାବନର ଲାଭ ଯେଭଳି ସଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ସିଧାସଳଖ ପହଞ୍ଚିପାରିବ, ତାହା ନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ହେବ। ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଆସନ୍ତା ‘ସ୍ୱଚ୍ଛ ସାଗର, ସୁରକ୍ଷିତ ସାଗର’ ଅଭିଯାନକୁ ଦେଶର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଉପକୂଳ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ପରିଣତ କରିବା ପାଇଁ ସରକାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛନ୍ତି। ଏହି ମିଶନରେ କେବଳ ସରକାରୀ ବିଭାଗ ନୁହେଁ, ବରଂ ବିଭିନ୍ନ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ, ସ୍କୁଲ, କଲେଜ, ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ସଂଗଠନ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀ ଓ ଉପକୂଳ ସମୁଦାୟକୁ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ସାମିଲ କରାଯିବ।
ଓଡ଼ିଶା ସମେତ ସମସ୍ତ ଉପକୂଳ ରାଜ୍ୟରେ ହେବ ସଫେଇ, ପ୍ରଦୂଷଣ ମୁକ୍ତ ହେବ ବେଳାଭୂମି
ଏହି ଅଭିଯାନ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯ ତାରିଖ ‘ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଉପକୂଳ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଦିବସ’ ଅବସରରେ ଉଦ୍ଯାପିତ ହେବ। ଭାରତର ପ୍ରାୟ ୭,୫୦୦ କିଲୋମିଟରରୁ ଅଧିକ ଦୀର୍ଘ ସମୁଦ୍ର ତଟବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବ। ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁରୀ, କୋଣାର୍କ, ଗୋପାଳପୁର ଓ ଚାନ୍ଦିପୁର ଭଳି ବେଳାଭୂମିଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସଫେଇ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ। ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ଜମା ହେଉଥିବା ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ବୋତଲ, ପଲିଥିନ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କଠିନ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ସାମୁଦ୍ରିକ ଜୀବଜନ୍ତୁ ଓ ପରିବେଶ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ବିପଦ ସଦୃଶ ହୋଇଛି। ଏହି ମିଶନ ଅଧୀନରେ ଆଧୁନିକ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦ୍ଧତିରେ ସେଗୁଡ଼ିକର ପରିଚାଳନା କରାଯିବ ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ଜଳର ଗୁଣବତ୍ତା ମଧ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ କରାଯିବ।
ବିଜ୍ଞାନର ସଫଳତା କାହାଣୀ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିବ
ଏହି ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ବୈଠକରେ ଅଭିଯାନ ସହିତ ଅନ୍ୟ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି। ଗତ ୧୨ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଏବଂ ବିଶେଷ କରି ବର୍ତ୍ତମାନର ସରକାରଙ୍କ ଗତ ଦୁଇ ବର୍ଷର ଶାସନ କାଳରେ ଦେଶର ବିଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯେଉଁ ସବୁ ଅଭୂତପୂର୍ବ ସଫଳତା ମିଳିଛି, ତାହାକୁ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚାଯିବ। ଏଥିପାଇଁ ଏକ ବ୍ୟାପକ ଡିଜିଟାଲ ଜନସମ୍ପର୍କ ଅଭିଯାନ କରାଯିବ। ବିଭିନ୍ନ ବିଜ୍ଞାନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ସେମାନଙ୍କର ସଫଳତା କାହାଣୀ, ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ, ଭିଡିଓ, ଏବଂ ଇନଫୋଗ୍ରାଫିକ୍ସ ମାଧ୍ୟମରେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ପ୍ରଚାର କରାଯିବ। ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ମଧ୍ୟ ଆୟୋଜିତ ହେବ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଆସନ୍ତା ଡିସେମ୍ବର ମାସରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ପୁଣେଠାରେ ହେବାକୁ ଥିବା ‘ଇଣ୍ଡିଆ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ସାଇନ୍ସ ଫେଷ୍ଟିଭାଲ’ ୨୦୨୬ର ପ୍ରସ୍ତୁତି ସମ୍ପର୍କରେ ମଧ୍ୟ ବୈଠକରେ ସମୀକ୍ଷା କରାଯାଇଛି। ସରକାରଙ୍କ ଏହି ସମନ୍ୱିତ ପ୍ରୟାସ ଭାରତର ସାମୁଦ୍ରିକ ସୁରକ୍ଷା ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରଗତିକୁ ଏକ ନୂଆ ଦିଶା ଦେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।
