ଜଗତର ନାଥ ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପବିତ୍ର ରତ୍ନଭଣ୍ଡାରରେ ସାଇତା ହୋଇ ରହିଥିବା ଅମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନରାଜି, ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣାଳଙ୍କାର ଓ ରୌପ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀର ସଠିକ୍ ଆକଳନ ପାଇଁ ଐତିହାସିକ ଗଣତି-ମଣତି ତଥା ଓଜନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ଦୀର୍ଘ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ କୋଟି କୋଟି ଜଗନ୍ନାଥ ପ୍ରେମୀଙ୍କ ମନରେ ଉତ୍କଣ୍ଠା ରହିଥିଲା ଯେ ଚତୁର୍ଦ୍ଧାମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କ ଏହି ଗୁପ୍ତ ଭଣ୍ଡାରରେ ବାସ୍ତବରେ କେତେ ପରିମାଣର ଧନରତ୍ନ ରହିଛି। ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପ୍ରଶାସନ, ସୁପରିଚାଳନା କମିଟି, ଭଣ୍ଡାର ମେକାପ ସେବାୟତ, ଅଭିଜ୍ଞ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣକାର ଏବଂ ଏକ୍ଜିକ୍ୟୁଟିଭ୍ ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ କଡ଼ା ସୁରକ୍ଷା ବଳୟ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଯାଞ୍ଚ ଓ ତାଲିକାକରଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଆଗେଇ ଚାଲିଛି। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ସ୍ୱଚ୍ଛତା ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ଉଚ୍ଚକ୍ଷମତାସମ୍ପନ୍ନ ସିସିଟିଭି, ଭିଡିଓଗ୍ରାଫି ଏବଂ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ୩ଡି (3D) ମ୍ୟାପିଂ କରାଯାଉଛି।
କ’ଣ ସବୁ ରହିଛି ରତ୍ନଭଣ୍ଡାର ଭିତରେ?
ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ରତ୍ନଭଣ୍ଡାର ମୁଖ୍ୟତଃ ଦୁଇଟି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ— ‘ବାହାର ରତ୍ନଭଣ୍ଡାର’ (ଚଳନ୍ତି ଭଣ୍ଡାର) ଏବଂ ‘ଭିତର ରତ୍ନଭଣ୍ଡାର’ (ଗୁପ୍ତ ଭଣ୍ଡାର):
1. ବାହାର ରତ୍ନଭଣ୍ଡାର :
ଏହି କକ୍ଷରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦୈନନ୍ଦିନ ନୀତିକାନ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବପର୍ବାଣି (ଯଥା: ସୁନାବେଶ, ଚନ୍ଦନଯାତ୍ରା, ଝୁଲଣଯାତ୍ରା) ରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା ଅଳଙ୍କାର ରଖାଯାଇଥାଏ। ଏଥିରେ ଠାକୁରମାନଙ୍କ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ କିରୀଟ (ମୁକୁଟ), ଶ୍ରୀଭୁଜ, ଶ୍ରୀପୟର, ହରିଦାକଣ୍ଠି ମାଳି, ଘାଗୁଡ଼ି ମାଳି, ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଳକା, ତିଳକ, କାନଫୁଲ, ଚନ୍ଦ୍ରିକା, କୁଣ୍ଡଳ, ଓଡ଼ିଆଣୀ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନଖଚିତ ହାର ସାମିଲ ରହିଛି।
2. ଭିତର ରତ୍ନଭଣ୍ଡାର :
ଏହା ହେଉଛି ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର ଓ ରହସ୍ୟମୟ କୋଠରୀ, ଯାହା ଦଶନ୍ଧି ଦଶନ୍ଧି ଧରି ବନ୍ଦ ରହିଥିଲା। ଏହି କକ୍ଷରେ ଥିବା ବଡ଼ ବଡ଼ କାଠ ଓ ଲୁହା ସିନ୍ଦୁକଗୁଡ଼ିକରେ ରାଜା-ମହାରାଜା, ସମ୍ରାଟ ଓ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ ଶହ ଶହ ବର୍ଷର ପୁରାତନ ଅମୂଲ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଆଭୂଷଣ, ହୀରା, ନୀଳା, ମାଣିକ୍ୟ, ମୋତି, ପନ୍ନା ଖଚିତ ଅଳଙ୍କାର, ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ମୋହର, ପ୍ରାଚୀନ ରୌପ୍ୟ ମୁଦ୍ରା ଓ ରୂପାର ବାସନକୁସନ ଗଚ୍ଛିତ ରହିଛି।
୧୯୭୮ ତାଲିକା ସହ ମେଳ କରାଯାଉଛି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଳଙ୍କାର
/odishatv/media/media_files/2026/04/10/third-day-of-ratna-bhandar-inventory-process-at-srimandir-in-puri-2026-04-10-11-00-26.jpg)
ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଶାସକ ଡକ୍ଟର ଅରବିନ୍ଦ ପାଢ଼ୀଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନୁମୋଦିତ ଏସ୍ଓପି ଅନୁସାରେ ୧୯୭୮ ମସିହାରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିବା ପୁରୁଣା ରେକର୍ଡ ସହିତ ବର୍ତ୍ତମାନର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଳଙ୍କାରକୁ ପୁଙ୍ଖାନୁପୁଙ୍ଖ ଭାବେ ମେଳ କରାଯାଉଛି।
୧୯୭୮ ର ସରକାରୀ ହିସାବ :
୧୯୭୮ ସର୍ଭେ ରେକର୍ଡ ଅନୁସାରେ, ରତ୍ନଭଣ୍ଡାରରେ ପ୍ରାୟ ୧୨,୮୩୮ ଭରି / ପ୍ରାୟ ୧୨୮ କିଲୋଗ୍ରାମରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ସୁନା ଏବଂ ୨୨,୧୫୩ ଭରି (ପ୍ରାୟ ୨୨୧ କିଲୋଗ୍ରାମରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ) ରୂପା ତଥା ମୂଲ୍ୟବାନ ପଥର ଥିବା ଦର୍ଶାଯାଇଥିଲା।
ନୂତନ ଡିଜିଟାଲ୍ ରେକର୍ଡ :
ଏଥର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଳଙ୍କାରର ଡିଜିଟାଲ୍ ଓଜନ ମାପିବା ସହ ଉଚ୍ଚମାନର ଫଟୋଗ୍ରାଫି ଓ ଇ-କ୍ୟାଟାଲଗିଂ କରାଯାଉଛି, ଯାହା ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ତଥ୍ୟ ଭାବେ ସଂରକ୍ଷିତ ରହିବ।
ନୀତିକାନ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ଯେପରି ବ୍ୟାଘାତ ନଘଟେ
ରତ୍ନଭଣ୍ଡାର ଗଣତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଚାଲିଥିବା ସମୟରେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ଦୈନନ୍ଦିନ ନୀତିକାନ୍ତି ଏବଂ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଶ୍ରୀଜୀଉଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଯେପରି ପ୍ରଭାବିତ ନହୁଏ, ସେଥିପ୍ରତି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଇଛି:
- ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟସୀମା : ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଧୂପ ସରିବା ପରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ଅବଧି ମଧ୍ୟରେ ଗଣତି କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଉଛି।
- ଛୁଟିଦିନରେ ବନ୍ଦ : ଶନିବାର, ରବିବାର ଏବଂ ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବପର୍ବାଣି ଭଳି ଯେଉଁ ଦିନ ପ୍ରବଳ ଭକ୍ତଙ୍କ ସମାଗମ ହୁଏ, ସେହି ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ ଗଣତି କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯିବ।
- ସୁରକ୍ଷିତ ଷ୍ଟ୍ରଙ୍ଗରୁମ୍ : ପ୍ରତିଦିନ କାର୍ଯ୍ୟ ଶେଷ ହେବା ପରେ ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାରକୁ ସିଲ୍ କରାଯାଇ ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ସୁରକ୍ଷା ଥିବା ଅସ୍ଥାୟୀ ଷ୍ଟ୍ରଙ୍ଗରୁମ୍ରେ ରଖାଯାଉଛି ଏବଂ ଚାବି ଟ୍ରେଜେରୀରେ ଜମା କରାଯାଉଛି।
ଓଡ଼ିଶାବାସୀଙ୍କ ମନରେ ନୂତନ ଆଶା ଓ ଭକ୍ତି
ରତ୍ନଭଣ୍ଡାରର ଏହି ଗଣତି-ମଣତି ପ୍ରକ୍ରିୟା କେବଳ ଏକ ପ୍ରଶାସନିକ କାର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ, ବରଂ ଓଡ଼ିଆ ଅସ୍ମିତା ଓ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିର ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭାବପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧ୍ୟାୟ। ସମସ୍ତ ଗଣତି ସରିବା ପରେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ସଂସ୍ଥା ଦ୍ୱାରା ରତ୍ନଭଣ୍ଡାରର ଆବଶ୍ୟକୀୟ ମରାମତି ଓ ସଂରକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯିବ। ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଅପାର କୃପାରୁ ଏହି ପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ ଅତି ଶୃଙ୍ଖଳିତ ଭାବେ ଶେଷ ହେବ ବୋଲି ସମସ୍ତ ସେବାୟତ, ପ୍ରଶାସକ ତଥା ଜଗନ୍ନାଥପ୍ରେମୀ ଆଶା ବ୍ୟକ୍ତ କରିଛନ୍ତି।
