ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ରାଜନୀତିର ଇତିହାସରେ ୨୦୨୬ ମେ ୪ ତାରିଖ ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟ ଭାବେ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇ ରହିବ। ଦୀର୍ଘ ୧୫ ବର୍ଷର ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ଶାସନର ଅନ୍ତ ଘଟାଇ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି (ବିଜେପି) କଲିକତାର ନବାନ୍ନ ଦଖଲ କରିଛି। କିନ୍ତୁ ଏହି ବିଜୟ କେବଳ ମୋଦୀଙ୍କ ସଭା କିମ୍ବା ଶାହଙ୍କ ରଣନୀତିର ଫଳ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ପଛରେ ରହିଛି ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରକ୍ରିୟା, ଯାହାକୁ କୁହାଯାଉଛି ‘SIR’ (Special Intensive Revision)।
ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଏହି ଭୋଟର ତାଲିକା ସଂଶୋଧନ ପ୍ରକ୍ରିୟା କିଭଳି ବଙ୍ଗଳା ରାଜନୀତିର ମାନଚିତ୍ର ବଦଳାଇଦେଲା, ତାହା ଏବେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଆଲୋଚନାର ବିଷୟ।
SIR କ’ଣ ଏବଂ ଏହା କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?
ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ଥିବା ତ୍ରୁଟି ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ ‘Special Intensive Revision’ ବା ‘SIR’ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ପ୍ରାୟ ୨୭ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ନାମ ଭୋଟର ତାଲିକାରୁ ବାଦ୍ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଅଭିଯୋଗ ହେଉଥିଲା ଯେ, ଏହି ତାଲିକାରେ ଅନେକ ‘ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀ’ ଏବଂ ‘ଭୂତ ଭୋଟର’ (Ghost Voters) ରହିଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସର ଭୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରୁଥିଲେ।
ପରିସଂଖ୍ୟାନର ଖେଳ: ଯେଉଁଠି SIR ବଦଳାଇଲା ଗତିପଥ
ବିଶ୍ଳେଷଣରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ, ବିଜେପି ଜିତିଥିବା ପ୍ରାୟ ୨୫ରୁ ୩୦ଟି ଆସନରେ ବିଜୟ ବ୍ୟବଧାନ SIR ଦ୍ୱାରା ବାଦ୍ ପଡ଼ିଥିବା ଭୋଟରଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାଠାରୁ କମ୍ ଥିଲା।
• ଚାମ୍ପଦାନୀ ଆସନ: ଏଠାରେ ବିଜେପି ପ୍ରାର୍ଥୀ ମାତ୍ର କିଛି ଶହ ଭୋଟରେ ଜିତିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ SIR ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ପ୍ରାୟ ୭,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ କଟାଯାଇଥିଲା।
• ଉତ୍ତର ବଙ୍ଗ ଓ ସୀମାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ: କରନ୍ଦିଘି, ଜଙ୍ଗୀପୁର ଏବଂ ହେମତାବାଦ ଭଳି ଆସନରେ SIR ର ପ୍ରଭାବ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଏଠାରେ ହଜାର ହଜାର ସଂଖ୍ୟାରେ ‘ଅଯୋଗ୍ୟ’ ଭୋଟର ବାଦ୍ ପଡ଼ିବା ପରେ ବିଜେପି ପାଇଁ ବାଟ ସୁଗମ ହୋଇଥିଲା।
ବିରୋଧୀଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ବନାମ ବିଜେପିର ଯୁକ୍ତି
ମମତା ବାନାର୍ଜୀ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରଚାର ସମୟରେ ବାରମ୍ବାର କହିଥିଲେ ଯେ, SIR ହେଉଛି ବିଜେପିର ଏକ ‘ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ତ୍ର’ ଯାହା ମାଧ୍ୟମରେ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ଭୋଟରଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ କରାଯାଇଛି। ତେବେ ବିଜେପିର ରଣନୀତିକାରମାନେ ଏହାକୁ ଏକ ‘ପରିଚ୍ଛନ୍ନ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟା’ ବୋଲି ଅଭିହିତ କରିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମତରେ, ବାଂଲାଦେଶୀ ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀଙ୍କୁ ଭୋଟର ତାଲିକାରୁ ବାହାର କରିବା ଦ୍ୱାରା ବଙ୍ଗଳାର ପ୍ରକୃତ ଭୂମିପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ସ୍ୱର ଶୁଣାଯାଇଛି।
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାରଣ: କେବଳ SIR ନୁହେଁ, ‘ଭୟ’ ବିଦାୟର ସ୍ଲୋଗାନ
ଯଦିଓ SIR ଏକ ବଡ଼ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି, କିନ୍ତୁ ବିଜେପିର “Bhoy Out, Bharosa In” (ଭୟ ବିଦାୟ, ଭରସା ଆଗମନ) ସ୍ଲୋଗାନ ଲୋକଙ୍କ ମନକୁ ଛୁଇଁଥିଲା। ତୃଣମୂଳ ଶାସନର ଦୁର୍ନୀତି, ବିଶେଷ କରି ଶିକ୍ଷକ ନିଯୁକ୍ତି ଦୁର୍ନୀତି ଏବଂ ମହିଳା ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଅସନ୍ତୋଷକୁ ବିଜେପି ଭୋଟରେ ପରିଣତ କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଛି।
ଉପସଂହାର: ନୂତନ ବଙ୍ଗଳାର ଆରମ୍ଭ?
ବଙ୍ଗଳାରେ ବିଜେପିର ଏହି ବିଜୟ କେବଳ ରାଜନୈତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ପ୍ରଶାସନିକ ସଂସ୍କାରର ଫଳ। SIR ମାଧ୍ୟମରେ ଭୋଟର ତାଲିକାରୁ ଅଯୋଗ୍ୟ ନାମ ବାଦ୍ ପଡ଼ିବା ଏକ ‘ସାଇଲେଣ୍ଟ କିଲର’ ଭଳି TMC ର ଭୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ଆଘାତ ଦେଇଛି। ଏବେ ଦେଖିବାକୁ ବାକି ରହିଲା, ଏହି ‘ନୂଆ ବଙ୍ଗଳା’ ବିଜେପି ଦେଇଥିବା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଅନୁଯାୟୀ ସୁଶାସନ ଦେଇପାରୁଛି କି ନାହିଁ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/bjps-master-plan-in-punjab-politics-and-the-threat-of-polarization/
