ଗୋଟିଏ କୋଠା ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼ିଲା ଆଉ ମାଟି ତଳେ ଚାପି ହୋଇ ଚାଲିଗଲା ୭ ଜଣ ନିରୀହ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନ। ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ନିକଟସ୍ଥ ସତ୍ୟ ନିକେତନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଘଟିଥିବା ଏହି ବଡ଼ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ କେବଳ ରାଜଧାନୀ ନୁହେଁ, ବରଂ ସମଗ୍ର ଦେଶର ଦ୍ରୁତଗତିରେ ବଢ଼ୁଥିବା ସହରଗୁଡ଼ିକରେ କୋଠାବାଡ଼ିର ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ ଏକ ବିରାଟ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ଛିଡ଼ା କରିଛି। ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଠିଆ ହୋଇଥିବା ପୁରୁଣା ଜର୍ଜର କୋଠା, ନିୟମକୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରି କରାଯାଉଥିବା ବେଆଇନ ନିର୍ମାଣ, ଉପଯୁକ୍ତ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣର ଅଭାବ ଏବଂ ଆବାସିକ କୋଠାଗୁଡ଼ିକୁ ବାଣିଜ୍ୟିକ ତଥା ହଷ୍ଟେଲ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ନାଗରିକଙ୍କ ଜୀବନକୁ ମରଣମୁହଁକୁ ଠେଲି ଦେଇଛି।
ଗାଜିଆବାଦ ଓ ନୋଏଡ଼ାରେ ଚିନ୍ତାଜନକ ସ୍ଥିତି
ଦିଲ୍ଲୀ ସଂଲଗ୍ନ ଏନ୍ସିଆର୍ (NCR) ଅଞ୍ଚଳରେ ଜର୍ଜର କୋଠାର ସଂଖ୍ୟା ଦିନକୁ ଦିନ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି।
ଗାଜିଆବାଦରେ ୧୫୦ରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ବିପଜ୍ଜନକ କୋଠା :
ଗାଜିଆବାଦ ପ୍ରଶାସନ ତରଫରୁ ପ୍ରାୟ ୧୫୦ରୁ ଅଧିକ କୋଠାକୁ ଅସୁରକ୍ଷିତ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି। ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ମାତ୍ର ୨୬ ଥିବା ବେଳେ ୨୦୨୦ ସୁଦ୍ଧା ଏହା ୧୦୨କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା। ତୁଳସୀ ନିକେତନ ଭଳି କଲୋନୀରେ ଆଜି ମଧ୍ୟ ୨୨୦ଟି ଏଲ୍ଆଇଜି ଫ୍ଲାଟ୍, ୨୦୦୪ଟି ଇଡବ୍ଲ୍ୟୁଏସ୍ ଫ୍ଲାଟ୍ ଏବଂ ୬୦ଟି ଦୋକାନ ଥିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିପଜ୍ଜନକ ଅଟ୍ଟାଳିକାରେ ୫୦୦ରୁ ଅଧିକ ପରିବାର ପ୍ରତିଦିନ ଭୟ ମଧ୍ୟରେ ବସବାସ କରୁଛନ୍ତି। କୋଠାକୁ ଅସୁରକ୍ଷିତ ଘୋଷଣା କରାଯିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ଥଇଥାନ କିଏ କରିବ, ତାହାର କୌଣସି ସ୍ପଷ୍ଟ ନୀତି ନାହିଁ।
ନୋଏଡ଼ାରେ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ପଡ଼ିରହିଛି ନୋଟିସ୍ :
ସତ୍ୟ ନିକେତନ ଦୁର୍ଘଟଣା ପରେ ନୋଏଡ଼ା କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ୫୬ଟି ଜର୍ଜର କୋଠାକୁ ଖାଲି କରିବା ପାଇଁ ପୁଣି ଥରେ ନୋଟିସ୍ ଜାରି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ୨୦୧୮ରେ ଶାହବେରୀ ଅଞ୍ଚଳରେ କୋଠା ଭୁଶୁଡ଼ିବା ପରେ ସର୍ଭେରୁ ୫୬ଟି ଅସୁରକ୍ଷିତ କୋଠା ସମେତ ୧,୭୫୭ଟି ବେଆଇନ ନିର୍ମାଣ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିଲା। ମାତ୍ର କେବଳ ନୋଟିସ୍ ଜାରି କରିବା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ହେଉନାହିଁ; ଲୋକଙ୍କୁ ବିକଳ୍ପ ଆବାସ ଯୋଗାଇବା ଏକ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଭାବେ ଛିଡ଼ା ହୋଇଛି।
ଚେନ୍ନାଇରୁ ନବୀ ମୁମ୍ବାଇ: ଦେଶବ୍ୟାପୀ ସମାନ ଚିତ୍ର
ଏହି ସଙ୍କଟ କେବଳ ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ଦକ୍ଷିଣ ଓ ପଶ୍ଚିମ ଭାରତର ପ୍ରମୁଖ ସହରଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ ଏକାଭଳି ବିପଦ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି:
1. ଚେନ୍ନାଇ :
୨୦୨୫ ସର୍ଭେ ଅନୁଯାୟୀ, ଚେନ୍ନାଇ ସହରରେ ୩୩୭ଟି ଜର୍ଜର କୋଠା ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଗ୍ରେଟର ଚେନ୍ନାଇ କର୍ପୋରେସନ୍ର ନିଜସ୍ୱ ୧୩୦ଟି କୋଠା ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ରହିଛି। ଏହାର ଢାଞ୍ଚାଗତ ନିରାପତ୍ତା (Structural Safety) ଯାଞ୍ଚ ପାଇଁ ଆଇଆଇଟି ମାଡ୍ରାସ, ଆନ୍ନା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ କିମ୍ବା ପିଡବ୍ଲ୍ୟୁଡିର ସହାୟତା ନିଆଯାଉଛି।
2. ନବୀ ମୁମ୍ବାଇ ଓ ମୁମ୍ବାଇ :
ନବୀ ମୁମ୍ବାଇରେ ୫୦୦ରୁ ଅଧିକ କୋଠାକୁ ରହିବା ଅନୁପଯୋଗୀ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି। ମୁମ୍ବାଇରେ କେବଳ ପୁରୁଣା ନୁହେଁ, ବରଂ ନୂଆ କୋଠାଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ ବିନା ଅନୁମତିରେ ଭିତର ସଂରଚନାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯିବା ଏବଂ ସାଧାରଣ ସ୍ଥାନକୁ ବ୍ୟବସାୟିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲଗାଯିବା କାରଣରୁ ନୂତନ ଅଟ୍ଟାଳିକାଗୁଡ଼ିକର ସ୍ଥାୟିତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇପଡ଼ୁଛି।
କୋଠା ଭୁଶୁଡ଼ିବା ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ଯାଇଛି ୩୩ ହଜାର ଜୀବନ
- ସରକାରୀ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୨୦ରୁ ୨୦୨୪ ମଧ୍ୟରେ ଦେଶରେ କୋଠା ଭୁଶୁଡ଼ିବା, ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ଏବଂ ଖୋଲା ମ୍ୟାନହୋଲ୍ ଭଳି ନଗର ବିପର୍ଯ୍ୟୟରେ ପ୍ରାୟ ୩୩,୦୦୦ ଲୋକ ନିଜର ପ୍ରାଣ ହରାଇଛନ୍ତି। ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ସହରାଞ୍ଚଳରେ ଘଟିଛି।
- ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ମୂଳଦୁଆ ଦୁର୍ବଳ ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଅତିରିକ୍ତ ମହଲା ନିର୍ମାଣ କରି ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ତଥା କର୍ମଜୀବୀଙ୍କୁ ପେଇଂ ଗେଷ୍ଟ୍ କିମ୍ବା ଭଡ଼ାରେ ଦିଆଯାଉଛି।
- ନିର୍ମାଣ ନିୟମାବଳୀ ର ଖୋଲା ଉଲ୍ଲଂଘନ ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ଉଦାସୀନତା ଯୋଗୁଁ ସହରୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଭିତରେ ଏହି ‘ମୃତ୍ୟୁର ଫାନ୍ଦ’ ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି।
ଆଗୁଆ ପଦକ୍ଷେପ ଜରୁରୀ
ସତ୍ୟ ନିକେତନ ଦୁର୍ଘଟଣା ପରେ ଦିଲ୍ଲୀ ହାଇକୋର୍ଟ ଏହାକୁ ପ୍ରଶାସନିକ ଅବହେଳା ଓ ଅପରାଧିକ କାର୍ଯ୍ୟ ବୋଲି ଅଭିହିତ କରି ଉଦ୍ବେଗ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। କେବଳ ଏକ ବଡ଼ ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟିବା ପରେ ଫାଇଲ୍ ଖୋଲିବା ଏବଂ ଘଟଣାସ୍ଥଳକୁ ଯାଇ ନୋଟିସ୍ ଝୁଲାଇଦେବା ପ୍ରଶାସନର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଶେଷ କରିଦିଏ ନାହିଁ।
ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଦେଶର ସମସ୍ତ ମହାନଗରରେ ସମୟୋପଯୋଗୀ ଷ୍ଟ୍ରକ୍ଚରାଲ୍ ଅଡିଟ୍ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରାଯିବା ଉଚିତ। ପୁରୁଣା ଓ ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ କୋଠାଗୁଡ଼ିକର ପୁନଃନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନୀତି, ପ୍ରଭାବିତ ପରିବାରଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ସୁରକ୍ଷିତ ଥଇଥାନ ଏବଂ ବେଆଇନ ନିର୍ମାଣକାରୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ କଠୋର ଫୌଜଦାରୀ ମାମଲା ରୁଜୁ ହେଲେ ହିଁ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏଭଳି ଅମୂଲ୍ୟ ଜୀବନହାନିକୁ ରୋକାଯାଇ ପାରିବ।
