ରାଜନୀତିରେ ସ୍ଲୋଗାନ୍ ଦେବା ସହଜ, କିନ୍ତୁ ମାଟିର ବାସ୍ତବତାକୁ ସାମ୍ନା କରିବା ସବୁବେଳେ କଷ୍ଟକର। ଆଗାମୀ ନଭେମ୍ବର ପହିଲାରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ କେନ୍ଦ୍ରୀର ମୋଦୀ ସରକାର ଏବଂ ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନର ଜ୍ଞାନେଶ କୁମାରଙ୍କ ଇସ୍ତଫା ଦାବିରେ ଏକ ବିରାଟ ବିକ୍ଷୋଭ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ଯାଉଛି କଂଗ୍ରେସ ଦଳ। କଂଗ୍ରେସ ପକ୍ଷରୁ ଦାବି କରାଯାଉଛି ଯେ ଏହି ବିକ୍ଷୋଭରେ ଦେଶର କୋଣେ କୋଣରୁ ଲକ୍ଷାଧିକ ଲୋକ ସାମିଲ ହେବେ। ଏଥିପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଜ୍ୟର ନେତାମାନଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ ଦିଆଯାଇଛି—କିପରି ସେମାନେ ନିଜ ନିଜ ରାଜ୍ୟରୁ ଲୋକଙ୍କୁ ଏକାଠି କରି ଦିଲ୍ଲୀ ନେଇଯିବେ।
କିନ୍ତୁ, ଯେତେବେଳେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହି ବିକ୍ଷୋଭକୁ ସଫଳ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ବୈଠକ ବସିଲା, ସେତେବେଳେ ଯାହା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଲା, ତାହା ନିଜେ କଂଗ୍ରେସ ନେତାମାନଙ୍କୁ ନୀରବ କରିଦେଲା। ବୈଠକରୁ ଉଠିଥିବା ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଏବଂ କଟୁ ସତ୍ୟଟି ଥିଲା— “ଓଡ଼ିଶାରେ କଂଗ୍ରେସର ଭୋଟ୍ ତ ନାହିଁ, ଆଉ ଭୋଟ୍ ଚୋରୀ କୁଆଡ଼ୁ ହେଲା? ତେଣୁ ଦିଲ୍ଲୀ ଯିବା ପାଇଁ ଲୋକ କୁଆଡ଼ୁ ମିଳିବେ?”
ତଥ୍ୟ କହୁଛି ସତ୍ୟ – କ୍ରମାଗତ ଖସୁଛି କଂଗ୍ରେସର ଗ୍ରାଫ୍
କୌଣସି ଦଳର ଶକ୍ତି କେବଳ ସ୍ଲୋଗାନରେ ମାପି ହୁଏ ନାହିଁ, ବରଂ ତାହାର ନିର୍ବାଚନୀ ତଥ୍ୟ ଏବଂ ଭୋଟ୍ ଶେୟାର୍ ଏହାର ପ୍ରକୃତ ଆଇନା ଦେଖାଇଥାଏ। ଓଡ଼ିଶା କଂଗ୍ରେସର ଜଣେ ବରିଷ୍ଠ ନେତାଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଗତ ୬ଟି ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ଓଡ଼ିଶାରେ କଂଗ୍ରେସର ଭୋଟ୍ ଶେୟାର୍ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ତଳକୁ ଖସିବାରେ ଲାଗିଛି।
• ୨୦୦୦ ମସିହା ନିର୍ବାଚନ: କଂଗ୍ରେସ ପାଇଥିଲା ୩୩.୭୮ ପ୍ରତିଶତ ଭୋଟ୍ (ସେତେବେଳେ ଦଳ କ୍ଷମତା ହରାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଦୃଢ଼ ବିରୋଧୀ ଦଳ ଭାବେ ଥିଲା)।
• ୨୦୦୪ ମସିହା ନିର୍ବାଚନ: ଭୋଟ୍ ଶେୟାର୍ ସାମାନ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ହୋଇଥିଲା ୩୪.୮୨ ପ୍ରତିଶତ।
• ୨୦୦୯ ମସିହା ନିର୍ବାଚନ: ଏହା ଖସି ଆସିଥିଲା ୨୯.୧୦ ପ୍ରତିଶତକୁ।
• ୨୦୧୪ ମସିହା ନିର୍ବାଚନ: ମୋଦୀ ଲହର ଏବଂ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ଏହା ଆହୁରି ଖସି ହୋଇଗଲା ୨୫.୭ ପ୍ରତିଶତ।
• ୨୦୧୯ ମସିହା ନିର୍ବାଚନ: କଂଗ୍ରେସ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ବଡ଼ ଧକ୍କା ଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଭୋଟ୍ ଶେୟାର୍ ସିଧାସଳଖ ଖସି ୧୬.୧୨ ପ୍ରତିଶତକୁ ଆସିଗଲା।
• ୨୦୨୪ ମସିହା ନିର୍ବାଚନ: ଆଜିର ସ୍ଥିତି ଆହୁରି ଦୟନୀୟ, ଯେଉଁଠାରେ ଦଳର ଭୋଟ୍ ଶେୟାର୍ ମାତ୍ର ୧୩.୨୬ ପ୍ରତିଶତରେ ପହଞ୍ଚିଛି।
ଏହି ତଥ୍ୟଗୁଡ଼ିକ କୌଣସି କଳ୍ପନା ନୁହେଁ, ବରଂ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗଙ୍କ ସରକାରୀ ତଥ୍ୟ। ଗତ ଦୁଇ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଓଡ଼ିଶାରେ କଂଗ୍ରେସର ଭୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ କିପରି ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଯାଇଛି, ଏହି ତଥ୍ୟ ତାହାର ସବୁଠୁ ବଡ଼ ପ୍ରମାଣ।
ଜ୍ଞାନେଶ କୁମାର ଓ ରାହୁଲଙ୍କ ‘ଭୋଟ୍ ଚୋରୀ’ ଅଭିଯାନ – ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରସଙ୍ଗ
ଦିଲ୍ଲୀରେ କଂଗ୍ରେସ ନେତୃତ୍ୱ ଏବଂ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ ବାରମ୍ବାର ‘ଭୋଟ୍ ଚୋରୀ’ ଏବଂ ଇଲେକ୍ସନ୍ କମିଶନରଙ୍କ ଭୂମିକାକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଉଛନ୍ତି। ବିଶେଷକରି ବର୍ତ୍ତମାନର ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନର ଜ୍ଞାନେଶ କୁମାରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଇସ୍ତଫା ଦାବି କରି ଦିଲ୍ଲୀରେ ବିକ୍ଷୋଭର ଆହ୍ୱାନ ଦିଆଯାଇଛି।
କିନ୍ତୁ ଓଡ଼ିଶାର କଂଗ୍ରେସ ନେତାମାନେ ବୈଠକରେ ବହୁତ ବଡ଼ ଏବଂ ବାସ୍ତବବାଦୀ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ କହିବା କଥା ହେଲା—ଯେତେବେଳେ ୨୦୦୦, ୨୦୦୪, ୨୦୦୯, ୨୦୧୪ କିମ୍ବା ୨୦୧୯ ନିର୍ବାଚନ ହୋଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଜ୍ଞାନେଶ କୁମାର ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନର ନ ଥିଲେ। ଏପରିକି ସେହି ସମୟରେ ବର୍ତ୍ତମାନର ପ୍ରସଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ନ ଥିଲା। ତଥାପି ଓଡ଼ିଶାରେ କଂଗ୍ରେସର ଭୋଟ୍ ଶେୟାର୍ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ୩୪ ପ୍ରତିଶତରୁ ଖସି ଆଜି ୧୩ ପ୍ରତିଶତକୁ ଖସିଆସିଛି।
ଓଡ଼ିଶାରେ କେହି କଂଗ୍ରେସର ଭୋଟ୍ ଚୋରି କରି ନାହାନ୍ତି, ବରଂ କଂଗ୍ରେସ ନିଜେ ନିଜର ଆଧାର, ସଙ୍ଗଠନ ଏବଂ କର୍ମୀଙ୍କୁ ହରାଇଛି। ଯେଉଁ ଦଳର ନିଜର ଭୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ କ୍ରମଶଃ ସଙ୍କୁଚିତ ହୋଇଯାଇଛି, ସେଠାରେ ‘ଭୋଟ୍ ଚୋରୀ’ ବିରୋଧୀ ଅଭିଯାନ କିପରି ସଫଳ ହେବ? ଲୋକେ ଯଦି ଦଳକୁ ଭୋଟ୍ ଦେଉନାହାନ୍ତି, ତେବେ ଇଲେକ୍ସନ୍ କମିଶନଙ୍କୁ ଦୋଷ ଦେଇ କାମ ଚଳାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ବୈଠକରେ ବରିଷ୍ଠ ନେତାମାନେ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି।
ଆଉ ଏହାହିଁ ହେଉଛି କାରଣ, ଯେଉଁଥିପାଇଁ ଓଡ଼ିଶାରୁ ନଭେମ୍ବର ୧ ତାରିଖର ଦିଲ୍ଲୀ ବିକ୍ଷୋଭ ପାଇଁ ଲୋକଙ୍କୁ ଏକାଠି କରିବା କଂଗ୍ରେସ ନେତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଅସମ୍ଭବ ବ୍ୟାପାର ହୋଇପଡ଼ିଛି। “କର୍ମୀ ନାହାନ୍ତି, ନେତାଙ୍କ ପଛରେ ଲୋକ ନାହାନ୍ତି, ତେବେ ଦିଲ୍ଲୀ କାହାକୁ ନେଇ ଯିବେ?”—ଏହା ହେଉଛି ଆଜିର ସବୁଠୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ।
ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ କଂଗ୍ରେସର ଅବକ୍ଷୟର ପ୍ରକୃତ କାରଣ
କେବଳ ଦିଲ୍ଲୀର ଆହ୍ୱାନକୁ ନେଇ କ୍ଷୋଭ ପ୍ରକାଶ କଲେ କଂଗ୍ରେସର ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ ହେବ ନାହିଁ। ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର ଇତିହାସକୁ ଯଦି ଆମେ ଦେଖିବା, ତେବେ ଏକାଠି ଦୁଇଟି ଶକ୍ତି—ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ (ବିଜେଡି) ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି (ବିଜେପି)—କଂଗ୍ରେସର ସମଗ୍ର ଭୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କକୁ କବ୍ଜା କରିନେଇଛନ୍ତି।
ଦୀର୍ଘ ୨୪ ବର୍ଷ ଧରି ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସରକାର ସମୟରେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ପାରମ୍ପାରିକ କଂଗ୍ରେସ ଭୋଟର୍ମାନେ ବିଜେଡିର କଲ୍ୟାଣକାରୀ ଯୋଜନା ଏବଂ ସଙ୍ଗଠନ ଆଡ଼କୁ ଢଳି ପଡ଼ିଥିଲେ। ଏହାପରେ ୨୦୨୪ ନିର୍ବାଚନରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଲହର ଆସିଲା ଏବଂ ବିଜେପି ରାଜ୍ରେ କ୍ଷମତାକୁ ଆସିଲା। କିନ୍ତୁ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନର ଲଢ଼େଇରେ କଂଗ୍ରେସ କେଉଁଠି ହେଲେ ଦୃଢ଼ ବିକଳ୍ପ ଭାବେ ଛିଡ଼ା ହୋଇପାରିଲା ନାହିଁ।
ତଳସ୍ତରରେ ସଂଗଠନର ଅଭାବ, ନେତୃତ୍ୱକୁ ନେଇ କନ୍ଦଳ, ଗୋଷ୍ଠୀଗତ ବିବାଦ ଏବଂ ନୂତନ ପିଢ଼ିର ଯୁବକମାନଙ୍କୁ ଦଳ ସାମିଲ କରିବାରେ ବିଫଳତା—ଏସବୁ କାରଣରୁ ଓଡ଼ିଶାରେ କଂଗ୍ରେସ ଆଜି ନିଜର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ପାଇଁ ସଂଘର୍ଷ କରୁଛି। ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ ଦେଶବ୍ୟାପୀ ସରକାରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଯେତେ ବଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ କଲେ ମଧ୍ୟ, ଯେତେବେଳେ ରାଜ୍ୟରେ ମଜବୁତ ମେସିନାରୀ କିମ୍ବା ବୁଥ୍ ସ୍ତରୀୟ କର୍ମୀ ନାହାନ୍ତି, ସେତେବେଳେ କେବଳ ପୋଷ୍ଟର ଏବଂ ଦିଲ୍ଲୀ ଚଳନ ଦ୍ୱାରା ଦଳକୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।
ଏହି ପ୍ରସ୍ତୁତି ବୈଠକରୁ ଉଠିଥିବା ସତ୍ୟ କେବଳ କଂଗ୍ରେସ ନେତାଙ୍କ ଅସହାୟତା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ହେଉଛି ଓଡ଼ିଶାରେ ରାଜନୈତିକ ବାସ୍ତବତାର ଏକ ନଗ୍ନ ଚିତ୍ର। ଯେଉଁ ଦଳ କେବଳ ବିରୋଧ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରୁଛି, କିନ୍ତୁ ନିଜର ଭୋଟ୍ ଆଧାରକୁ ରକ୍ଷା କରିପାରୁ ନାହିଁ, ସେହି ଦଳ ପାଇଁ ଦିଲ୍ଲୀରୁ ଆସୁଥିବା ଟାର୍ଗେଟ୍ଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ଏକ କାଗଜୀ କସରତ ହୋଇ ରହିଯାଉଛି।
ଓଡ଼ିଶାରେ କଂଗ୍ରେସକୁ ଯଦି ପୁଣିଥରେ ତିଷ୍ଠି ରହିବାକୁ ହୁଏ, ତେବେ ଦିଲ୍ଲୀ ବିକ୍ଷୋଭରେ ଲୋକ ପଠାଇବା ପାଇଁ ଜୋରଜବରଦସ୍ତି କରିବା ବଦଳରେ, ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ ସଙ୍ଗଠନକୁ ମଜବୁତ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ହଜିଯାଇଥିବା ବିଶ୍ୱାସକୁ ଫେରାଇ ଆଣିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ନଚେତ୍ “ଭୋଟ୍ ନାହିଁ, ତେଣୁ ସମର୍ଥନ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ”—ଏହି କଟୁ ସତ୍ୟ ଓଡ଼ିଶା କଂଗ୍ରେସର ପ୍ରତିଟି ପାଦରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବ।
also read
https://purvapaksa.com/priyanka-gandhis-formula-in-uttar-pradesh/
