ଭାରତୀୟ ପୋଲିସ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏକ ବଡ଼ ଏବଂ ଐତିହାସିକ ସଂସ୍କାର ଆଣିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ପ୍ରସ୍ତୁତି ଶେଷ କରିଛନ୍ତି। ଦେଶରେ ଶାନ୍ତି, ଶୃଙ୍ଖଳା ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ସମାନତା ଆଣିବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ଖୁବ୍ଶୀଘ୍ର ‘ୱାନ୍ ନେସନ୍, ୱାନ୍ ୟୁନିଫର୍ମ’ ବା ‘ଏକ ଦେଶ, ଏକ ପୋଷାକ’ ଯୋଜନା ଲାଗୁ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଏହି ମେଗା ପ୍ଲାନ୍ ଅଧୀନରେ ଦେଶର ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ପୋଲିସ ବାହିନୀ ପାଇଁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଡିଜାଇନ୍ର ‘ଖାକି’ ପୋଷାକ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରାଯିବ। ଦିଲ୍ଲୀ, ମୁମ୍ବାଇ, କୋଲକାତା ଭଳି ମେଟ୍ରୋ ସହରଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କାଶ୍ମୀରରୁ କନ୍ୟାକୁମାରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାରା ଭାରତର ପୋଲିସ କର୍ମଚାରୀ ଏଣିକି ଗୋଟିଏ ରଙ୍ଗ ଓ ଶୈଳୀର ୟୁନିଫର୍ମରେ ନଜର ଆସିବେ।
)
ଏହି ଯୋଜନା ଦ୍ୱାରା ପୋଲିସ ବାହିନୀର ପରିଚୟ ସାରା ଦେଶରେ ସମାନ ହେବ ଏବଂ ଏହା ଦେଶର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଓ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ସୁରକ୍ଷା ଭେଦଭାବକୁ ଦୂର କରିବାରେ ସହାୟକ ହେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।
କାହିଁକି ଆବଶ୍ୟକ ପଡ଼ିଲା ଏହି ଯୋଜନା ?
ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ ଅନୁଯାୟୀ ପୋଲିସ ଏବଂ ଆଇନଶୃଙ୍ଖଳା ହେଉଛି ରାଜ୍ୟ ସୂଚୀର ବିଷୟ। ଏହି କାରଣରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଜ୍ୟର ପୋଲିସ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଓ ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ନିଜର ପୋଷାକ, ଟୋପି, ବ୍ୟାଜ୍ ଏବଂ ଜୋତାର ରଙ୍ଗ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, କୋଲକାତା ପୋଲିସ ଏବଂ ଗୋଆର କେତେକ ବିଭାଗର ପୋଲିସ ଧଳା ରଙ୍ଗର ପୋଷାକ ପିନ୍ଧୁଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ଖାକି ରଙ୍ଗର ବିଭିନ୍ନ ଶେଡ୍ (କେଉଁଠି ଗାଢ଼ ତ କେଉଁଠି ହାଲୁକା) ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଏହାଛଡ଼ା କାନ୍ଧରେ ଲାଗୁଥିବା ବ୍ୟାଜ୍, ଲଗାଯାଉଥିବା ରଶି ଏବଂ ବେଲ୍ଟର ଡିଜାଇନ୍ ମଧ୍ୟ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରହିଥାଏ।
ଏହି ଭିନ୍ନତା ଯୋଗୁଁ ସାଧାରଣ ଜନତା ଅନେକ ସମୟରେ କେଉଁ ସେନାର ପୋଲିସ ବାହିନୀ କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳର, ତାହା ସହଜରେ ଚିହ୍ନିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱକୁ ଦୂର କରିବା ଏବଂ ଦେଶର ପୋଲିସ ବାହିନୀ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଜାତୀୟ ଏକତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ପୂର୍ବରୁ ‘ୱାନ୍ ନେସନ୍, ୱାନ୍ ୟୁନିଫର୍ମ’ ର ସଂକଳ୍ପ ରଖିଥିଲେ, ଯାହା ଏବେ ବାସ୍ତବ ରୂପ ନେବାକୁ ଯାଉଛି।
କିପରି ହେବ ନୂଆ ପୋଷାକର ରୂପରେଖ ?
ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏବଂ ବିଶେଷଜ୍ଞ କମିଟି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିବା ଏହି ନୂତନ ଗାଇଡ୍ଲାଇନ୍ରେ ପୋଲିସ ପୋଷାକର ରଙ୍ଗ ଏବଂ କପଡ଼ାର ମାନ ଉପରେ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି।
୧. ସମାନ ଖାକି ରଙ୍ଗ : ସାରା ଦେଶ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶେଡ୍ର ‘ଖାକି’ ରଙ୍ଗ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ସବୁ ସହର ଓ ଗାଁରେ ଏକାଭଳି ଦେଖାଯିବ।
୨. ଉଚ୍ଚ ଗୁଣବତ୍ତାର କପଡ଼ା : ପୋଲିସ କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କୁ ଖରା, ବର୍ଷା ଏବଂ ପ୍ରତିକୂଳ ପରିବେଶରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଡ୍ୟୁଟି କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ। ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କ ଆରାମକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ନୂଆ ୟୁନିଫର୍ମର କପଡ଼ା ସ୍ମାର୍ଟ, ହାଲୁକା ଏବଂ ଝାଳ ଶୋଷିବା ଭଳି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯିବ।
୩. ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ : ସାରା ଦେଶର ପୋଷାକର ରଙ୍ଗ ଓ ଡିଜାଇନ୍ ଏକାଭଳି ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ରାଜ୍ୟର ପୋଲିସର ପରିଚୟ ବଜାୟ ରହିବ। ଏଥିପାଇଁ ଜାକେଟ୍ କିମ୍ବା ସାର୍ଟର ବାହୁରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ‘ରାଜ୍ୟ ପୋଲିସ ଇନସିଗ୍ନିଆ’ ବା ଚିହ୍ନ/ଲୋଗୋ ରହିବ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଓଡ଼ିଶା, ଦିଲ୍ଲୀ କିମ୍ବା ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ପୋଲିସ ବୋଲି ଜାଣି ହେବ।
ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ସହମତି ଓ ଆହ୍ୱାନ
ଏହି ଯୋଜନାକୁ ସଫଳ କରିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ, ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ପୋଲିସ ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ମାନଙ୍କ ସହ ବିସ୍ତୃତ ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି। କେତେକ ରାଜ୍ୟ ନିଜର ଶତାବ୍ଦୀ ପୁରୁଣା ପାରମ୍ପରିକ ପୋଷାକକୁ ବଦଳାଇବାକୁ ନେଇ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଦ୍ୱିଧା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଆଧୁନିକୀକରଣ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହି ଯୋଜନାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଛନ୍ତି। ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟର ପୋଲିସ ଏବଂ ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀରେ ଲାଗୁ କରାଯାଇ ପୁରୁଣା ପୋଷାକ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ବିଦାୟ ଦିଆଯିବ।
‘ୱାନ୍ ନେସନ୍, ୱାନ୍ ୟୁନିଫର୍ମ’ କେବଳ ପୋଷାକର ପରିବର୍ତ୍ତନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏକତା ଏବଂ ବୈଷୟିକ ସମାନତାର ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରତୀକ। ଏହାଦ୍ୱାରା ନାଗରିକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୋଲିସ ପ୍ରତି ଥିବା ବିଶ୍ୱାସ ବଢ଼ିବ ଏବଂ ଅପରାଧ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ୱୟ ରକ୍ଷା କରିବା ଆହୁରି ସହଜ ହେବ। ଦେଶର ସୁରକ୍ଷା ବାହିନୀକୁ ଆଧୁନିକ ରୂପ ଦେବା ଦିଗରେ ଏହା ଏକ ପ୍ରଶଂସନୀୟ ପଦକ୍ଷେପ।
