ଦେଶରେ ବିନା ତୃତୀୟ ପକ୍ଷ ବୀମାରେ ବେପରୁଆ ଭାବେ ଗାଡ଼ି ଚଲାଉଥିବା ଚାଳକଙ୍କ ଉପରେ କଡ଼ା କଟକଣା ଲଗାଇବା ପାଇଁ ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟ ଏକ ଐତିହାସିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି। “ନୋ ଇନ୍ସୁରାନ୍ସ, ନୋ ଫୁଏଲ୍” (ବୀମା ନାହିଁ ତ ତେଲ ନାହିଁ) ନୀତିକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପାଇଁ କୋର୍ଟ ଭାରତୀୟ ବୀମା ନିୟାମକ ଏବଂ ବିକାଶ ପ୍ରାଧିକରଣ (IRDAI) ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ର ସଡ଼କ ପରିବହନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପାଇଲଟ୍ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଧୀନରେ ବୈଧ ଇନ୍ସୁରାନ୍ସ ନଥିବା ଗାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକୁ ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପରୁ ତେଲ ମିଳିବ ନାହିଁ।
କିପରି କାମ କରିବ ଏହି ନୂଆ ବ୍ୟବସ୍ଥା?
ଜଷ୍ଟିସ୍ ଏସ. ପ୍ରିୟଦର୍ଶନ ଏବଂ ଜଷ୍ଟିସ୍ କେ.ଭି. ବିଶ୍ୱନାଥନଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ପୀଠ ଏହି ମାମଲାର ଶୁଣାଣି କରି ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା ଓ ଦୁର୍ଘଟଣା ପୀଡ଼ିତାଙ୍କ କ୍ଷତିପୂରଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳର ବ୍ୟବହାର ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛନ୍ତି:
- ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପ୍ ସହ ସଂଯୋଗ : ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପଗୁଡ଼ିକରେ ଥିବା ସ୍ୱଚାଳିତ ନମ୍ବର ପ୍ଲେଟ୍ ଚିହ୍ନଟ ପ୍ରଣାଳୀ (ANPR) କିମ୍ବା ଫାସଟ୍ୟାଗ୍/ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ ‘ବାହାନ’ (VAHAN) ଡାଟାବେସ୍କୁ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ଆଉଟଲେଟ୍ ସହ ଯୋଡ଼ାଯିବ।
- ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଯାଞ୍ଚ : ଗାଡ଼ିଟି ତେଲ ନେବା ପାଇଁ ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପକୁ ଆସିବା ମାତ୍ରେ ତାହାର ନମ୍ବର ସ୍କାନ୍ ହୋଇ ଇନ୍ସୁରାନ୍ସ ବୈଧ ଅଛି କି ନାହିଁ ତୁରନ୍ତ ଜଣାପଡ଼ିବ। ଯଦି ବୀମାର ଅବଧି ଶେଷ ହୋଇଥିବ, ତେବେ ତେଲ ମେସିନ୍ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବେ ବନ୍ଦ ହୋଇଯିବ।
କାହିଁକି କୋର୍ଟ ନେଲେ ଏଭଳି କଠୋର ନିଷ୍ପତ୍ତି?
ଶୁଣାଣି ସମୟରେ ଅଦାଲତ ଉଦ୍ବେଗ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ଯେ, ଦେଶରେ ଚାଲୁଥିବା କୋଟି କୋଟି ଗାଡ଼ି (ବିଶେଷ କରି ଦୁଇଚକିଆ ଯାନ) ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୫୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ଗାଡ଼ିର କୌଣସି ବୈଧ ଇନ୍ସୁରାନ୍ସ ନାହିଁ।
- ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣା ପୀଡ଼ିତାଙ୍କୁ କ୍ଷତିପୂରଣ : ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ବିନା-ବୀମାପ୍ରାପ୍ତ ଗାଡ଼ି ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟାଏ, ସେତେବେଳେ ମୃତାହତଙ୍କ ପରିବାରକୁ ଆଇନଗତ କ୍ଷତିପୂରଣ ମିଳିବାରେ ନାହିଁ ନଥିବା ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ।
- ନିୟମର ଖୋଲା ଉଲ୍ଲଂଘନ : ମୋଟର ଯାନ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ଥର୍ଡ-ପାର୍ଟି ଇନ୍ସୁରାନ୍ସ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ହୋଇଥିଲେ ସୁଦ୍ଧା ଲୋକମାନେ ନିୟମ ଗ୍ରହଣ କରୁନାହାନ୍ତି। ତେଣୁ ‘ତେଲ ନାହିଁ’ ନୀତି ଲାଗୁ ହେଲେ ଗାଡ଼ି ମାଲିକମାନେ ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ବୀମା ନବୀକରଣ କରିବେ।
ପ୍ରଥମେ ପ୍ରମୁଖ ସହରରେ ପାଇଲଟ୍ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ
ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟ IRDAI, କେନ୍ଦ୍ର ପରିବହନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏବଂ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ମିଳିତ ଭାବେ ଆଲୋଚନା କରି ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ କିଛି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମାନକ ସହର କିମ୍ବା ମେଟ୍ରୋ ସିଟିରେ ଏହି ପାଇଲଟ୍ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାକୁ କହିଛନ୍ତି। ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଆସୁଥିବା ବୈଷୟିକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଓ ଏହାର ସଫଳତା ସମ୍ପର୍କରେ ରିପୋର୍ଟ ଦାଖଲ କରିବାକୁ ଅଦାଲତ ପରବର୍ତ୍ତୀ ତାରିଖ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଆଗାମୀ ଦିନରେ ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ବଡ଼ ସୁଧାର ଆଣିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।
