ଗୋଟିଏ ସାଧାରଣ ପ୍ରଶ୍ନରୁ କଥା ଆରମ୍ଭ କରିବା। ଆଜିର ଡିଜିଟାଲ୍ ଯୁଗରେ ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ କ’ଣ? କେବଳ କଥାବାର୍ତ୍ତାର ଏକ ମାଧ୍ୟମ? ନା, ତା’ଠାରୁ ବହୁତ କିଛି ଅଧିକ। ମୋବାଇଲ୍ ହେଉଛି ଜଣେ ସାଧାରଣ ନାଗରିକର ପରିଚୟ ପତ୍ର, ତା’ର ସ୍ୱର, ତା’ର ଅସହାୟତାର ପ୍ରମାଣ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ପଡ଼ିଲେ ତା’ର ନିଜସ୍ୱ ସୁରକ୍ଷା କବଚ।
କିନ୍ତୁ ଭାବନ୍ତୁ ତ, ଯଦି ଆପଣ ନିଜ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଭୋଟ୍ ଦେଇ ଜିତାଇଥିବା ପ୍ରିୟ ନେତ୍ରୀଙ୍କୁ ଭେଟିବାକୁ ରାଜଧାନୀ ଯାଉଛନ୍ତି, ମନରେ ଅନେକ ଆଶା ଓ ଗୁହାରି ନେଇ ଯାଉଛନ୍ତି, ଆଉ ତାଙ୍କ ସରକାରୀ ବାସଭବନର ଫାଟକ ପାଖରେ ଆପଣଙ୍କ ହାତରୁ ଆପଣଙ୍କ ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନଟି ଛଡ଼ାଇ ରଖିଦିଆଯାଉଛି… ତେବେ ଆପଣଙ୍କ ମନକୁ କି ଭାବନା ଆସିବ?
ହଁ, ଆଜି ଆମେ କଥା ହେଉଛୁ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ତଥା ନିମାପଡ଼ାର ବିଧାୟିକା ପ୍ରଭାତୀ ପରିଡ଼ାଙ୍କ ସରକାରୀ ବାସଭବନକୁ ନେଇ। ନିମାପଡ଼ାରୁ ଭୁବନେଶ୍ୱର—ଏବେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଗୋଟିଏ କଥାକୁ ନେଇ, “ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଭେଟିବାକୁ ଗଲେ ମୋବାଇଲ୍ କାହିଁକି ଜମା ନିଆଯାଉଛି?”
କ୍ୟାମେରାକୁ ଏତେ ଡର କାହିଁକି? ଏହା କେବଳ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ନା ସୁରକ୍ଷା ଆଳରେ କୌଣସି ଭୟ ବା ଅବିଶ୍ୱାସର ବାତାବରଣ? ଆଜିର ଏହି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଆମେ ଏହାର ପୁଙ୍ଖାନୁପୁଙ୍ଖ ପୋଷ୍ଟମର୍ଟମ୍ କରିବା।
ଘଟଣାଟି କୌଣସି ଗୁଜବ ନୁହେଁ, ବରଂ ବାସଭବନକୁ ଯାଇ ଫେରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମୁହଁରୁ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳୁଥିବା ଏକ ଅସହଜ ସତ୍ୟ।
ପ୍ରଭାତୀ ପରିଡ଼ା କେବଳ ଜଣେ ସାଧାରଣ ନେତ୍ରୀ ନୁହଁନ୍ତି। ସେ ରାଜ୍ୟର ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ, ମହିଳା ଓ ଶିଶୁ ବିକାଶ ବିଭାଗ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଭାଗର ମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ସବୁଠୁ ଲୋକପ୍ରିୟ ‘ସୁଭଦ୍ରା ଯୋଜନା’ର ପ୍ରମୁଖ ଚେହେରା। ନିମାପଡ଼ାର ଲୋକେ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ତାଙ୍କ ପଛରେ ଛିଡ଼ା ହୋଇଥିଲେ। ସେହି ନିମାପଡ଼ାରୁ ଗାଁ ଗଣ୍ଡାର ମହିଳା, ଚାଷୀ, ଦଳୀୟ କର୍ମୀ ଏବଂ ସାଧାରଣ ଲୋକେ ଯେତେବେଳେ ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥିତ ତାଙ୍କ ସରକାରୀ ବାସଭବନକୁ ଆସୁଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଫାଟକ ନିକଟରେ ଥିବା ସୁରକ୍ଷାକର୍ମୀମାନେ ରୋକୁଛନ୍ତି।
କୁହାଯାଉଛି—”ମୋବାଇଲ୍ ଜମା କରନ୍ତୁ, ତା’ପରେ ଭିତରକୁ ଯାଆନ୍ତୁ।”
ଭାବନ୍ତୁ ତ ସେହି ଗରିବ ଲୋକଟିର କଥା, ଯିଏ ନିଜ ଗାଁର ଭଙ୍ଗା ରାସ୍ତା, ସ୍କୁଲର ଦୁରବସ୍ଥା କିମ୍ବା ପଞ୍ଚାୟତର କୌଣସି ଦୁର୍ନୀତିର ଫଟୋ ନିଜ ଫୋନ୍ରେ ତୋଳି ଆଣିଥିଲା ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଦେଖାଇବ ବୋଲି। ସେହି ଲୋକଟି ଯେତେବେଳେ ଭିତରକୁ ଯାଉଛି, ତା’ ହାତରେ ସେହି ପ୍ରମାଣ ହିଁ ରହୁନାହିଁ। କେବଳ ସାଧାରଣ ଲୋକ ନୁହଁନ୍ତି, କିଛି ଗଣମାଧ୍ୟମ ପ୍ରତିନିଧି ମଧ୍ୟ ସେଠାକୁ ଯିବା ବେଳେ ମୋବାଇଲ୍ ବ୍ୟବହାରକୁ ନେଇ କଟକଣା ଓ ଆପତ୍ତିର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିବା ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି।
ଜନତନ୍ତ୍ରରେ ଜଣେ ଲୋକପ୍ରତିନିଧି ଆଉ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ମୋବାଇଲ୍ ଜମାର ପାଚେରୀ କାହିଁକି?
ରାଜନୀତିରେ କୌଣସି ନିୟମ ବିନା କାରଣରେ ହଠାତ୍ ଲାଗୁ ହୁଏନାହିଁ। ଏହି ମୋବାଇଲ୍ ଜମା ନେବା ପଛରେ ଏକ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଥିବା କୁହାଯାଉଛି। ନିର୍ବାଚନ ପରଠାରୁ ହିଁ ମୋବାଇଲ୍ କ୍ୟାମେରା ପ୍ରଭାତୀ ପରିଡ଼ାଙ୍କ ପାଇଁ ବୋଧହୁଏ ଏକ ଅଡ଼ୁଆର କାରଣ ପାଲଟିଛି।
ଆପଣମାନଙ୍କର ନିଶ୍ଚୟ ମନେଥିବ, ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ ଆସିବା ପରେ ଏକ ଫଟୋ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆରେ ବେଶ୍ ଭାଇରାଲ୍ ହୋଇଥିଲା। ପୂର୍ବତନ ଗଣଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ତଥା ନିମାପଡ଼ାର ପୂର୍ବତନ ବିଧାୟକ ସମୀର ରଞ୍ଜନ ଦାଶଙ୍କୁ ପ୍ରଭାତୀ ପରିଡ଼ା ଭେଟିବା ଓ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇବାର ଦୃଶ୍ୟ। ଯେଉଁ ସମୀର ଦାଶଙ୍କ ବିରୋଧରେ ପ୍ରଭାତୀ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଲଢ଼େଇ କରିଆସିଥିଲେ, ନିର୍ବାଚନ ପରେ ସେହି ଫଟୋ ଦେଖି ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରର ବିଜେପି କର୍ମୀମାନେ ଚକିତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।
ସେହି ଫଟୋଟି କାହାର ମୋବାଇଲ୍ କ୍ୟାମେରାରୁ ଉଠିଥିଲା, କିପରି ଭାଇରାଲ୍ ହେଲା, ତାହା ପଛର ପ୍ରକୃତ କାରଣ କ’ଣ—ସେ ନେଇ କୌଣସି ସ୍ପଷ୍ଟ ସାର୍ବଜନୀନ ତଥ୍ୟ ନାହିଁ ସତ, କିନ୍ତୁ ସେହି ଗୋଟିଏ ଫଟୋ ରାଜନୈତିକ ମହଲରେ ଯେଉଁ ଝଡ଼ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା, ତାହା ପ୍ରଭାତୀଙ୍କ ଶିବିରକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଏକ ବଡ଼ ଚେତାବନୀ ଦେଇଥିଲା। କ୍ୟାମେରା ଯେ କେବଳ ଲୋକପ୍ରିୟତା ଦିଏ ତାହା ନୁହେଁ, କ୍ୟାମେରା ଅଡ଼ୁଆ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ାଇପାରେ—ଏହା ବୋଧହୁଏ ସେହିଦିନ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲା।
କିନ୍ତୁ କଥା କେବଳ ସେତିକିରେ ଅଟକି ନଥିଲା।
ନିକଟ ଅତୀତରେ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆରେ ଆଉ ଏକ ଘଟଣା ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ଆସିଥିଲା। ଶ୍ରୀମତୀ ପରିଡ଼ାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ନେଇ କିଛି ଆପତ୍ତିଜନକ ଦୃଶ୍ୟ ଥିବା ଫଟୋ ଓ ଭିଡିଓ ଭାଇରାଲ୍ ହୋଇଥିବା କଥା ଚାରିଆଡ଼େ ଆଲୋଚିତ ହୋଇଥିଲା। ରାଜନୈତିକ ବିରୋଧୀ ଏହାକୁ ନେଇ କଟାକ୍ଷ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଏଠାରେ ଆମେ ଗୋଟିଏ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଦେବାକୁ ଚାହୁଁ—ସେହି ଭାଇରାଲ୍ ଭିଡିଓ ସହ ବର୍ତ୍ତମାନର ଏହି “ମୋବାଇଲ୍ ଜମା ନିୟମ”ର ସିଧାସଳଖ କୌଣସି ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ସମ୍ପର୍କ ଅଛି କି ନାହିଁ, ତା’ର କୌଣସି ସରକାରୀ ପ୍ରମାଣ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ରାଜନୈତିକ କରିଡରରେ ଆଲୋଚନା ହେଉଛି ଯେ, ଏହି ଘଟଣା ପରେ ହିଁ ମୋବାଇଲ୍ କ୍ୟାମେରା, ଷ୍ଟିଙ୍ଗ୍ ଅପରେସନ୍ କିମ୍ବା ଗୁପ୍ତ ଅଡିଓ-ଭିଡିଓ ରେକର୍ଡିଂ ପ୍ରତି ସତର୍କତା ହଠାତ୍ ଶହେ ଗୁଣ ବଢ଼ିଯାଇଛି।
ତେବେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି—ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ କାରଣରୁ ବା ପରିବାର ଉପରକୁ ଆସିଥିବା ଆଞ୍ଚରୁ ବର୍ତ୍ତିବା ପାଇଁ ସମଗ୍ର ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଉପରେ ଏଭଳି ଅଘୋଷିତ କଟକଣା ଲଗାଯାଇପାରିବ କି? ଯଦି ଏହା ସୁରକ୍ଷା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ନିୟମ, ତେବେ ତାହା ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଲିଖିତ ଆକାରରେ ନୋଟିସ୍ ବୋର୍ଡରେ ଲଗାଯାଉନାହିଁ କାହିଁକି? କାହିଁକି ଲୋକଙ୍କୁ କେବଳ ମୁହଁରେ କୁହାଯାଉଛି “ଫୋନ୍ ବାହାରେ ରଖ”? ଏହି ଅସ୍ପଷ୍ଟତା ହିଁ ସନ୍ଦେହକୁ ଜନ୍ମ ଦେଉଛି।
ଆସନ୍ତୁ ଏହି ବିଷୟକୁ ଟିକିଏ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଦେଖିବା।
ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ଜଣେ ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହେଉଛନ୍ତି ଭିଭିଆଇପି (VVIP)। ତାଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ସଚିବାଳୟ ବା କ୍ୟାବିନେଟ୍ ବୈଠକ ଭଳି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ସ୍ଥାନରେ ମୋବାଇଲ୍ ବାରଣ ରହିବା ଏକ ସାଧାରଣ ପ୍ରୋଟୋକଲ୍। ଏଥିରେ କାହାର ଦ୍ୱିମତ ନାହିଁ।
କିନ୍ତୁ ଜଣେ ଜନପ୍ରତିନିଧିଙ୍କ ସରକାରୀ ବାସଭବନ କ’ଣ କୌଣସି ଗୁପ୍ତଚର ସଂସ୍ଥାର କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ? ସେଠାକୁ ଲୋକେ ଆସନ୍ତି ନିଜ ଭୋଟ୍ର ଅଧିକାର ନେଇ, ନିଜ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ।
ଆଜି ପ୍ରଭାତୀ ପରିଡ଼ା କେବଳ ଜଣେ ମନ୍ତ୍ରୀ ନୁହନ୍ତି, ସେ ଓଡ଼ିଶାର ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ମାଆ-ଭଉଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ‘ସୁଭଦ୍ରା’ ଯୋଜନାର ପ୍ରତୀକ। ମହିଳାମାନେ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଘରର ଝିଅ ବୋଲି ଭାବନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ସେହି ମହିଳାମାନେ ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଭେଟିବାକୁ ଆସି ଦେଖୁଛନ୍ତି ଯେ ସେମାନଙ୍କୁ ସନ୍ଦେହ ଚକ୍ଷୁରେ ଦେଖାଯାଉଛି, ସେମାନଙ୍କ ଫୋନ୍ ଜମା ନିଆଯାଉଛି, ସେତେବେଳେ ସେହି ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ମନରେ ଏକ ଆଘାତ ଲାଗୁଛି।
ସେମାନେ ଭାବୁଛନ୍ତି—”ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ତ ଆପଣ ଆମ ସହ ସେଲ୍ଫି ନେଉଥିଲେ, ଆମ ପିଠିରେ ହାତ ପକାଇ ଫଟୋ ଉଠାଉଥିଲେ। ଆଜି କ୍ଷମତା ପାଇଲା ପରେ ଆମ ମୋବାଇଲ୍ ହିଁ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ବିପଦ ହୋଇଗଲା କି?”
ରାଜନୀତିରେ ଗୋଟିଏ ବହୁତ ପୁରୁଣା ଓ ଚିରନ୍ତନ ସତ୍ୟ ଅଛି—”ଆପଣ ମୋବାଇଲ୍ ଜମା ନେଇ କ୍ୟାମେରା ବନ୍ଦ କରିପାରିବେ, କିନ୍ତୁ ଲୋକଙ୍କ ଆଖି, କାନ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ବିବେକକୁ କଦାପି ବନ୍ଦ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।”
ଶ୍ରୀମତୀ ପରିଡ଼ାଙ୍କ ପାଖରେ ଆଜି କ୍ଷମତା ଅଛି, ଦାୟିତ୍ୱ ଅଛି ଏବଂ ଲୋକଙ୍କ ବିପୁଳ ସମର୍ଥନ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ତେଣୁ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ଯେପରି କୌଣସି ଅବିଶ୍ୱାସର କଳାବାଦଲ ନ ଘୋଟିଯାଏ, ତାହା ଦେଖିବା ତାଙ୍କ ନିଜର ଦାୟିତ୍ୱ।
ସୁରକ୍ଷା ନିଶ୍ଚୟ ରହୁ, କିନ୍ତୁ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ ଜରୁରୀ। ଯଦି କୌଣସି ସୁରକ୍ଷା ନିୟମ ଅଛି, ତେବେ ତାହା ଖୋଲାଖୋଲି ଲୋକଙ୍କୁ ଜଣାଇ ଦିଆଯାଉ। କିନ୍ତୁ ଭୟରୁ ଯଦି ଏହି କଟକଣା, ତେବେ ମନେରଖିବାକୁ ହେବ ଯେ ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ଲୋକଙ୍କଠାରୁ ଦୂରେଇ ରହି କେହି ବେଶୀ ଦିନ ତିଷ୍ଠି ପାରିନାହାନ୍ତି।
କାରଣ—
- ଫୋନ୍କୁ ପହରା ଦିଆଯାଇପାରେ…
- ଫୋନ୍କୁ ଫାଟକ ବାହାରେ ଜବତ କରାଯାଇପାରେ…
କିନ୍ତୁ ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ଉଠୁଥିବା ପ୍ରଶ୍ନକୁ ଜମା ନେବା ପାଇଁ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୃଥିବୀର କୌଣସି ସରକାର ସୁରକ୍ଷାକର୍ମୀ ନିୟୋଜିତ କରିପାରିନାହାନ୍ତି!
Also read : https://purvapaksa.com/bijus-name-new-stage-big-threat-to-bjd-vote-distribution-game-before-panchayat/

