ଭାରତରେ ଚା’ ଚାଷକୁ କେବଳ ଆସାମ, ଦାର୍ଜଲିଙ୍ଗ, ନୀଳଗିରି ଇତ୍ୟାଦି କିଛି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଞ୍ଚଳ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଦେଖାଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଓଡ଼ିଶା ମଧ୍ୟ ୧୯୮୦ ଦଶକରେ ଏକ ଶୌର୍ଯ୍ୟଶାଳୀ ପ୍ରୟାସ କରିଥିଲା- ଏକ ଏମିତି ଚେଷ୍ଟା ଯାହା ଦାର୍ଜଲିଙ୍ଗ ଚା’ ସହ ସମକକ୍ଷ ଗୁଣସ୍ତରର ଚା’ ଉତ୍ପାଦନ କରି ବିଶ୍ୱବଜାରରେ ଓଡ଼ିଶାର ନାଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରିଥିଲା।
କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାର ତରମାକାନ୍ତ ଭୂୟାଂ ପୀଢ଼ ଟି ଇଷ୍ଟେଟ୍—ଏହି ନାଁ ଆଜି ଅଧିକାଂଶ ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ପାଇଁ ଅପରିଚିତ, କିନ୍ତୁ ୩୦–୪୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ଏହା ଓଡ଼ିଶାକୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀକ ଚା’ ନକ୍ସାରେ ଧାରାବାହିକ ଭାବରେ ସ୍ଥାନ କରିଥିଲା। ଏହା କେବଳ ଏକ କୃଷି ପ୍ରକଳ୍ପ ନୁହେଁ- ଏହା ଥିଲା ଓଡ଼ିଶାର ଭୌଗୋଳିକ ବିବିଧତା ଓ କୃଷିକ୍ଷମତାର ଜୀବନ୍ତ ସାକ୍ଷ୍ୟ।
ଏହି ପ୍ରବନ୍ଧରେ ସେହି ଇତିହାସ, ସଫଳତା, ବିଫଳତା ଓ ଏବେ ମଧ୍ୟ ତାହାରେ ନିହିତ ପୁନରୁତ୍ଥାନ ସମ୍ଭାବନାକୁ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ଆଲୋଚନା କରିବା।
ଓଡ଼ିଶାରେ ଚା’ ଚାଷ ପାଇଁ ଜେ.ବି. ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି
୧୯୮୦ ଦଶକର ଆରମ୍ଭରେ, ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ସ୍ଵର୍ଗତ ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକ ଗୋଟିଏ ଦୃଷ୍ଟିପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲେ—ଓଡ଼ିଶାର ଜଳବାୟୁ ଓ ପାହାଡ଼ିଆ ଭୂଭାଗକୁ ବିଚାର କରି ଚା’ ଚାଷର ସ୍ଥାୟୀ ସମ୍ଭାବନା ଖୋଜିବା।
ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଜାତୀୟ ସ୍ତରର ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କୁ ନେଇ ବୈଜ୍ଞାନିକ ସର୍ଭେ ହେଲା ଓ ଚିହ୍ନଟ ହେଲା ଦୁଇଟି ଅଞ୍ଚଳ-
1. କେନ୍ଦୁଝରର ବାଂଶପାଳ ବ୍ଲକ, ତରମାକାନ୍ତ–ଭୂୟାଂ ପୀଢ଼
2. କଳାହାଣ୍ଡିର ଥୁଆମୂଳ–ରାମପୁର
ଦୁଇଟି ସ୍ଥାନରେ ଚା’ ଚାଷ ପାଇଁ ପରିବେଶ, ମାଟି, ବର୍ଷାପାତ ଓ ଉଚ୍ଚତା—ସବୁ ଅନୁକୂଳ ଥିଲା।
ଥୁଆମୂଳ–ରାମପୁରରେ ପ୍ରକଳ୍ପ ବିରୋଧ—ଅବସର ହାରିଲା ଓଡ଼ିଶା
ଯେତେବେଳେ ସରକାର ପ୍ରକଳ୍ପ ଆରମ୍ଭ ପାଇଁ ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣ ପ୍ରଚେଷ୍ଟା କଲା, ଥୁଆମୂଳ–ରାମପୁରରେ ଜୋର ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଆଦିବାସୀ ନେତାମାନେ ଦାବି କଲେ-
• “ଏଠି ଆମେ ଫଳଚାଷ କରିବୁ।”
• “ସରକାର ଆମ ଜମି ନେଇପାରିବ ନାହିଁ।”
ଭିତରେ ଓ ବାହାରେ କିଛି ଶକ୍ତି ଏହି ବିରୋଧକୁ ସହାୟତା କଲେ। ଫଳରେ ସରକାର ପ୍ରକଳ୍ପ ରଦ୍ଦ କଲା।
କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ ରହିଲା- ସେଇ ଫଳଚାଷ ଆଜି ହେଉଛି କି?
ଉତ୍ପାଦନ କେତେ?
ଅଞ୍ଚଳର ଅର୍ଥନୈତିକ ଉନ୍ନତି କେଉଁଠି?
ଆଜି ୪୦ ବର୍ଷ ପରେ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତର ଭୟାନକ ଭାବରେ ସ୍ପଷ୍ଟ- ସେଠାରୁ କିଛି ମଧ୍ୟ ବାହାରୁନାହିଁ।
ଫଳଚାଷର ଆଶା ଯେତେ ଭବ୍ୟ ଥିଲା, ବ୍ୟବହାରିକ ଫଳ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଛି।
ତରମାକାନ୍ତ: ଓଡ଼ିଶାର ଏକମାତ୍ର ବ୍ୟବସାୟିକ ଚା’ ବଗିଚାର ଜନ୍ମ
ଥୁଆମୂଳ ପ୍ରକଳ୍ପ ବନ୍ଦ ହେବାପରେ ସମସ୍ତ ଧ୍ୟାନ କେନ୍ଦୁଝରର ତରମାକାନ୍ତ–ଭୂୟାଂ ପୀଢ଼ ଉପରକୁ ଗଲା।
ଆବଶ୍ୟକ ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣ ହେଲା- ୨୨୦୦ ଏକର
ଏଥିପରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରର ଇପିକଲ ସଂସ୍ଥା ଓ କଲକାତାର ପ୍ରଖ୍ୟାତ ବ୍ୟବସାୟୀ ପ୍ରତାପ ଦୁବେଙ୍କ ଟିଏମ ଆଣ୍ଡ ଏମସି ମିଶି ୧୬ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୮୨ରେ ଗଠନ କଲେ- ଓଡ଼ିଶା ଟି ପ୍ଳାଣ୍ଟେସନ ଲିମିଟେଡ୍।
ବଗିଚାର ନାଁ ହେଲା—
“ଭୂୟାଂ ପୀଢ଼ ଟି ଇଷ୍ଟେଟ୍”
୨୨୦୦ ଏକର ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ୫୩୭ ଏକରରେ ଚା’ ପ୍ଲାଣ୍ଟେସନ ହେଲା।
ଓଡ଼ିଶାର ଭୂମିରୁ ଦାର୍ଜଲିଙ୍ଗ ମାନଙ୍କ ଚା’ — ଦେଶବିଦେଶରେ ପ୍ରଶଂସା
ନୂଆ ମାଟି, ଚାଷ ଉପଯୋଗୀ ପରିବେଶ, ପ୍ରଚୁର ବର୍ଷା, ଆଦର୍ଶ ଉଚ୍ଚତା ଓ ବିଜ୍ଞାନସମ୍ମତ ଯତ୍ନରୁ ପ୍ରଥମ ଫସଲ ଯେତେବେଳେ ବାହାରିଲା- ଚା’ ଜଗତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲା।
• ଟି ବୋର୍ଡ ଦ୍ୱାରା ବହୁବାର ସମ୍ମାନ
• ଦାର୍ଜଲିଙ୍ଗ ଚା’ ମାନଙ୍କ ଗୁଣସ୍ତର
• ସୁଗନ୍ଧ, ରଙ୍ଗ ଓ ତିକ୍ତତାର ସମନ୍ୱୟ
• ଆନ୍ତର୍ଜାତୀକ ବଜାରରେ ଉଚ୍ଚ ଦାମରେ ବିକ୍ରୟ
ଏହା ବିଶେଷ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଯେ- କେନ୍ଦୁଝରରେ ଏହି ଚା’ର ଗୋଟିଏ ପ୍ୟାକେଟ୍ ମଧ୍ୟ ବିକ୍ରି ହେଉନଥିଲା।
ସବୁ ଚା’ କଲକାତା ଅକ୍ସନ୍ ସେଣ୍ଟରକୁ ଯାଉଥିଲା ଓ ସେଠାରୁ ସିଧା ବହାରକୁ ବିକ୍ରି ହେଉଥିଲା।
ଅର୍ଥାତ- ଓଡ଼ିଶା ଚା’ ପିଉନଥିଲା, କିନ୍ତୁ ବିଶ୍ୱ ଓଡ଼ିଶାର ଚା’ ପିଉଥିଲା।
ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଯୁଗ ପରେ ଅବହେଳା: ୨୦୦୨ରେ ବଗିଚାର ମୃତ୍ୟୁ
ପ୍ରଥମ ୧୦–୧୨ ବର୍ଷ ଓଡ଼ିଶା ଟି ପ୍ଳାଣ୍ଟେସନ ଲିମିଟେଡ୍ ବହୁତ ଲାଭ କଲା। କିନ୍ତୁ ୯୦ର ଶେଷ ଦଶକରୁ କମ୍ପାନୀ—
• ବଗିଚାର ରକ୍ଷାଣାବେକ୍ଷରେ ଅବହେଳା କଲା
• ପୁନର୍ବିନିଯୋଗ ବନ୍ଦ କଲା
• ପୁରୁଣା ଗଛ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଲା ନାହିଁ
• ରୋଗରେ ଗଛମାନେ ଦୁର୍ବଳ ହେଲେ
ଫଳସ୍ୱରୂପ- ୨୦୦୨ ମସିହାରେ ଚା’ ବଗିଚା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ। ଗଛ ଉଜୁଡ଼ିଗଲା, ଫ୍ୟାକ୍ଟରୀ ବନ୍ଦ, ହଜାରେ କର୍ମଚାରୀ କାମ ହରାଇଲେ।
ଜୁଏଲ୍ ଓରାମଙ୍କ ପୁନଃଉଦ୍ଧାର ଘୋଷଣା- କାଗଜରେ ସୁନ୍ଦର, ଯାଥାର୍ଥରେ ଶୂନ୍ୟ
୨୦୦୦ ମସିହାରେ ଯେବେ ଜୁଏଲ୍ ଓରାମ କେନ୍ଦ୍ରରେ ଆଦିବାସୀ ବିଭାଗର ମନ୍ତ୍ରୀ ହେଲେ, ସେ ତରମାକାନ୍ତ ଚା’ ବଗିଚାକୁ ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରିବାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଘୋଷଣା କଲେ।
ସମସ୍ତ ଆଶା ଜଗିଉଠିଲା- କିନ୍ତୁ…
ଘୋଷଣା ବ୍ୟତୀତ କୌଣସି କାମ ହେଲା ନାହିଁ। ଚା’ ବଗିଚାକୁ ପୁନର୍ଜୀବନ ମିଳିଲା ନାହିଁ।
)
ଏବେର ପରିସ୍ଥିତି: ଇସ୍ପାତ ପ୍ରକଳ୍ପ ପ୍ରସ୍ତାବ—ଏକ ସୁନିଯୋଜିତ ତ୍ରୁଟି?
କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାର ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଏକ ବୃହତ୍ ଇସ୍ପାତ ପ୍ରକଳ୍ପ ଘୋଷିତ ହୋଇଛି। ଏବଂ କିଛି ଗୋଷ୍ଠୀ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଉଛନ୍ତି-
“ଉଜୁଡ଼ା ତରମାକାନ୍ତ ଚା’ ବଗିଚାରେ ଇସ୍ପାତ ପ୍ଲାଣ୍ଟ କରାଯାଉ।”
କିନ୍ତୁ ଏହା-
ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆତ୍ମଘାତୀ ପଦକ୍ଷେପ।
କାହିଁକି?
(୧) ଚା’ ବଗିଚା ଯେଉଁଠି ୫୦୦–୬୦୦ ଏକର, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଘେରି ଥାଏ ଦଶଗୁଣା ଜଙ୍ଗଲ
ତରମାକାନ୍ତ ବଗିଚାର ଚାରିପଟେ-
• ବଣେଇ
• ଖଣ୍ଡାଧାର
• ବାରକୋଟ (ଦେବଗଡ଼)
ଏହି ବିଶାଳ ପାହାଡ଼ିଆ ଜଙ୍ଗଲ ହେଉଛି ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦର ଗର୍ବ।
(୨) ଇସ୍ପାତ ପ୍ଲାଣ୍ଟ ଅର୍ଥ—ବୃହତ୍ ହାରରେ ଡିଫରେଷ୍ଟେସନ୍
ପ୍ରକଳ୍ପ ଆସିଲେ—
• ୨୦୦୦–୩୦୦୦ ଏକର ଜଙ୍ଗଲ ସଫା ହେବ
• ବନ୍ୟଜୀବ ହାନି
• ଜଳବନ୍ଧ ସଂକଟ
• ପରିବେଶ ନଷ୍ଟ ହେବ
(୩) ଏନଜିଟି ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପକୁ କେବେ ମନଜୁର କରିବ ନାହିଁ
ନ୍ୟାସନାଲ ଗ୍ରୀନ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ (ଏନଜିଟି) ଏତେ ବୃହତ୍ ଜଙ୍ଗଲ କଟା ହେଉଥିବା ପ୍ରକଳ୍ପକୁ—
• ପ୍ରଥମ ଶୁଣାଣିରେ
• ଯୁକ୍ତି ଶୁଣାଣୀ ବିନା ଖାରଜ କରିଦେବ।
ଏଥିରୁ ସଫଳ ଇସ୍ପାତ ପ୍ରକଳ୍ପ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ପ୍ରାୟ ଶୂନ୍ୟ।
ଉପାୟ: ଓଡ଼ିଶାର ଏକମାତ୍ର ଚା’ ବଗିଚାକୁ ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରନ୍ତୁ
ଏହି ଜମିରେ ଯଦି ଇସ୍ପାତ ପ୍ରକଳ୍ପ ହେବେ ଓଡ଼ିଶା—
• ନିଜର ଏକମାତ୍ର ଚା’ ଐତିହ୍ୟ
• ବିଶ୍ୱସ୍ତରର ଗୁଣସ୍ତର
• ବନ ସମ୍ପଦ
ସବୁ ହାରିବ।
କିନ୍ତୁ ଯଦି—
ଏକ ବଡ଼ ଚା’ କମ୍ପାନୀକୁ ଦେଇ ବଗିଚାକୁ ପୁନଃଚାଲୁ କରାଯାଏ-
ତେବେ ଓଡ଼ିଶା ପାଇପାରେ-
• ବିଶ୍ୱମାନନ ଚା’ ଉତ୍ପାଦନ
• ହଜାର କାର୍ଯ୍ୟଦିବସ ସୃଷ୍ଟି
• କେନ୍ଦୁଝର ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଉନ୍ନୟନ
• ରାଜ୍ୟର ବିଶେଷ ପରିଚୟ
• ଦାର୍ଜଲିଙ୍ଗ ସହ ନୂତନ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଦ୍ଧା
• ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ଆୟ
ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ବଢ଼ିଆ—
ଓଡ଼ିଶାର ଏକମାତ୍ର ଚା’ ବଗିଚା ପୁଣି ବଞ୍ଚି ଉଠିବ।
ଓଡ଼ିଶାର ଗର୍ବ: ଏକ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ବଗିଚା, ଏକ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଅବସର
ଯଦି ଭୂୟାଂ ପୀଢ଼ ଚା’ ବଗିଚା ପୁନଃ ଜୀବନ୍ତ ହୋଇଯାଏ- ଓଡ଼ିଶା ଏକ ଦୁର୍ଲଭ ଗର୍ବ ଅନୁଭବ କରିବ।
ଆମେ କହିପାରିବା-
“ଓଡ଼ିଶାରେ ଯେଉଁ ଏକମାତ୍ର ଚା’ ବଗିଚା ଅଛି, ତାହା ଦାର୍ଜଲିଙ୍ଗ ଚା’ ସହ ସମକକ୍ଷ। ଗୁଣରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ। ଏବଂ ଏହା ଆମ ରାଜ୍ୟର ଗର୍ବ।”
ଏହା କେବଳ ଚା’ ନୁହେଁ-ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ସ୍ୱାଭିମାନ ଓ କୃଷକ ଭବିଷ୍ୟତର ଆଶା।
ଉଜୁଡ଼ା ବଗିଚା, ଜାଗି ଉଠିବା ଆଶା
ତରମାକାନ୍ତ ଚା’ ବଗିଚାର କାହାଣୀ-
• ଦୃଷ୍ଟିପୂର୍ଣ୍ଣ ନେତୃତ୍ୱ
• ବୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରୟାସ
• ବ୍ୟବସାୟିକ ସଫଳତା
• କମ୍ପାନୀର ଅବହେଳା
• ସରକାରୀ ଅନାଗରିକତା
• ଏବଂ ଏବେ ପୁନରୁତ୍ଥାନର ଆବଶ୍ୟକତା
ଏହା ମାତ୍ର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କୃଷି ପ୍ରକଳ୍ପ ନୁହେଁ- ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରାକୃତିକ ଗର୍ବ ଓ ଅପୂର୍ବ ସମ୍ଭାବନାର ପ୍ରତୀକ।
ଏହି ଜମିରେ ଇସ୍ପାତ ପ୍ରକଳ୍ପ କରାଇବା- ଏକ ଐତିହାସିକ ଭୂଲ୍ ହେବ।
କିନ୍ତୁ ପୁଏହି ବଗିଚାକୁ ନୂତନ ଚେଷ୍ଟା ଓ ବଡ଼ କମ୍ପାନୀଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ପୁନଃଚାଲୁ କଲେ- ଭବିଷ୍ୟତ ପ୍ରତି ଏକ ସୁଦୃଢ଼ ପଦକ୍ଷେପ ହେବ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/centre-approves-rs-8300-crore-for-odisha/
Centre approves Rs 8,300 crore for Odisha || ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ପକ୍ଷରୁ ୮,୩୦୦ କୋଟି ମଞ୍ଜୁର
