ପ୍ରାୟ ତିନି ବର୍ଷ ଧରି ହିଂସାରେ ଦୋହଲି ରହିଥିବା ମଣିପୁର ରାଜ୍ୟରେ ସ୍ଥିତି ପୁଣି ଉତ୍ତେଜନାପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି । ଜାତିଗତ କୁକି-ଜୋସ୍ ଏବଂ ନାଗାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ ତୀବ୍ର ହେବା ସହିତ ଉକ୍ରଳରେ ତିନି ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଛି ଏବଂ ଅତି କମରେ ଚାରି ଜଣ ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଗତ ସପ୍ତାହରେ ମିସାଇଲ ମାଡ଼ରେ ଯାଇଛି ଦୁଇ ନିରୀହ ଶିଶୁଙ୍କ ଜୀବନ । ଯାହା ନେଇ ମଣିପୁର ରାଜରାସ୍ତା ରେ ଶାନ୍ତି ବିକ୍ଷୋଭ ପାଇଁ ହାତରେ ମଶାଲ ଧରି ନାରା ଦେଉଛନ୍ତି ଲୋକେ । ଉକ୍ରଳ ଜିଲ୍ଲାରେ ଗତକାଲି ଏକ ଗୁଳିବିନିମୟରେ ଏକ ନାଗା ଆତ୍ମରକ୍ଷା ଗୋଷ୍ଠୀର ଜଣେ “ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ” ଏବଂ ଦୁଇ ଜଣ କୁକି-ଜୋସ୍ ପ୍ରାଣ ହରାଇଛନ୍ତି । ଗତ ମାସରେ ଉଭୟ ଜନଜାତିର ସାତ ଜଣ ଲୋକ ପ୍ରାଣ ହରାଇଛନ୍ତି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପକ୍ଷର ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ଉଭୟ ଗୋଷ୍ଠି ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷକୁ ଦାୟୀ କରୁଛନ୍ତି।
ରାସ୍ତାରେ ଭିକ୍ଷେଭ ସମୟରେ ପୋଲିସର ମାଡ କାନ୍ଦାଇଛି ସ୍ଥାନୀୟ ବାସିନ୍ଦାଙ୍କୁ । ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ନିଜ କ୍ଷୋଭ ପ୍ରକାଶ କରି କହିଛନ୍ତି କି ,” ଆମେ କଣ ଭାରତୀୟ ନୁହେଁ , କାହିଁକି ଆମ କଥା ସୁନା ଯାଉନି , ଆମ ପାଇଁ ଆମ ଘର କୌଣସି ବାରୂଦ ଗଦା ଠାରୁ କମ ହୋଇ ରହିନାହିଁ । ସରକାର ଆମ କଥା ଶୁଣିବି ବଧିର କଣ ପାଇଁ ? ମିସାଇଲ ମାଡ଼ରେ ମା କୋଳରେ ଶୋଇଥିବା ଦୁଇ ଛୁଆ ଜୀବନ ହାରିଦେଲେ , ୟା ପାଇଁ ଦାୟୀ କିଏ ? ଆମକୁ ତ ଏବେ ଜେଲ୍ ବି ଆମ ଘରଠୁ ବେଶୀ ସୁରକ୍ଷିତ ଲାଗୁଚି । ଭାରତ ସରକାର ଯଦି ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରଚାର , ନୂଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର କି ଅନ୍ୟ ପ୍ରଚାର ଭଳି ଏଥିରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥାନ୍ତେ ତେବେ ହୁଏତ ଆମକୁ ତିନି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଭଳି କାଳରାତ୍ରି ଦେଖିବାକୁ ପଡ଼ିନଥାନ୍ତା ।” ବୋଲି କହି ଭୋ ଭୋ ହୋଇ କାନ୍ଦିଛନ୍ତି ବିକ୍ଷୋଭକରୀ ।
ନାଗା ଏବଂ କୁକି ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶତ୍ରୁତା ତିନି ବର୍ଷ ପୁରୁଣା , ଯାହା ମଣିପୁର ସଂଘର୍ଷରେ ଆଉ ଏକ ତ୍ରୁଟି ରେଖା ଖୋଲିଛି । ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ନାଗାମାନେ ନିରପେକ୍ଷ ରହିଥିଲେ ଯେତେବେଳେ ମୈତେଇ ଏବଂ କୁକି-ଜୋସ୍ ପରସ୍ପର ସହିତ ଲଢ଼ିଥିଲେ ।
ଦୁଇ ଗୋଷ୍ଠୀ ମଧ୍ୟରେ ଶତ୍ରୁତା ୟୁମ୍ନାମ୍ ଖେମଚାନ୍ଦ ସିଂହଙ୍କ ନୂତନ ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ଆହୁରି ଏକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି । ଯାହା ନେଇ ମେ ୨୦୨୩ ପରଠାରୁ ୨୬୦ରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଓ ପ୍ରାୟ ୬୦,୦୦୦ ଲୋକଙ୍କୁ ସେଠାରୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରଣ କରିଥିବା ସଂଘର୍ଷର ସମ୍ମୁଖୀନ କରାଇଛି ।
ଉକ୍ରୁର ପୋଲିସ ଘଟଣାର ସତ୍ୟାସତ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରି କହିଛି ଯେ ନାଗା ପୀଡିତଙ୍କ ମୃତଦେହ ଉକ୍ରୁର ଏବଂ ଦୁଇ କୁକି-ଜୋଙ୍କ ମୃତଦେହ କାଙ୍ଗପୋକପିକୁ ପଠାଯାଇଛି।
ଭାରତୀୟ ଦଣ୍ଡ ସଂହିତା ଅନୁଯାୟୀ ଧାରା ୩୨୬ (ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆଘାତ କରିବା), ୧୦୩ (ହତ୍ୟା), ୧୦୯ (ହତ୍ୟା ଚେଷ୍ଟା), ୧୧୮(୨) (ବିପଜ୍ଜନକ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଗୁରୁତର ଆଘାତ କରିବା), ଏବଂ ୩୧୦/୩(୫) (ଡ଼କାୟତି) ଅନୁଯାୟୀ ଲିଟାନ୍ ପୋଲିସ ଷ୍ଟେସନରେ ଦୁଇଟି ପ୍ରଥମ ସୂଚନା ରିପୋର୍ଟ (FIR) ପଞ୍ଜିକୃତ ହୋଇଛି ।
ନାଗା “ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବକ” ଙ୍କୁ ୨୯ ବର୍ଷୀୟ ହୋର୍ଶୋକ୍ମି ଜାମାଙ୍ଗ ଏବଂ ଦୁଇ କୁକି “ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବକ” ଲେଟଲାଲ (୪୩) ଏବଂ ପାଓମିନଲୁନ ହାଓଲି (୧୯) ଭାବରେ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି । ନାଗା ଗ୍ରାମ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଗଠିତ ଏକ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବକ ଗୋଷ୍ଠୀ ନାଗା ଗ୍ରାମ ରକ୍ଷକ ଦ୍ୱାରା ଜାରି ଏକ ପ୍ରେସ୍ ରିଲିଜ୍ ଅନୁଯାୟୀ, ଆହତ ହୋଇଥିବା ଚାରି ଜଣ ସେମାନଙ୍କ ଗୋଷ୍ଠୀର।
ନାଗା ଏବଂ କୁକି-ଜୋ ଗୋଷ୍ଠୀ ଏହି ଘଟଣା ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କୁ ଦାୟୀ କରନ୍ତି । ଏକ ବିବୃତ୍ତିରେ, କୁକି ଇନପି ମଣିପୁର (KIM) ସଂଗଠନ କହିଛି ଯେ ଗତକାଲି ଭୋର ସମୟରେ ପ୍ରବଳ ସଶସ୍ତ୍ର ନାଗାମାନେ ମୁଲାମର କୁକି ଗ୍ରାମ ଉପରେ “ଓହ୍ଲାଇ ଆସିଥିଲେ” । ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଗ୍ରାମକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ସମୟରେ ଲେଟଲାଲ ଏବଂ ହାଓଲି ପ୍ରାଣ ହରାଇଲେ ।
ନାଗା ଗ୍ରାମ ରକ୍ଷକ ଅଭିଯୋଗକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରି ଦାବି କରିଛନ୍ତି ଯେ ମୁଲାମ ନିକଟସ୍ଥ ଦୁଇଟି ନାଗା ଗ୍ରାମ ସିନାକେଥେଇ ଏବଂ ସିରାରାଖୋଙ୍ଗରେ ପାଟ୍ରୋଲିଂ କରୁଥିବା ସମୟରେ ଏହାର ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବକମାନେ ଅପରେସନ୍ ଚୁକ୍ତିନାମାକୁ ବଳବତ୍ତର ସ୍ଥଗିତ ରଖିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ସଶସ୍ତ୍ର ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ।
ଏଥିରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ “ସିନାକେଇଥେଇ ଗାଁ ଉପରେ ବାରମ୍ବାର ଆକ୍ରମଣ” ଏବଂ ଗ୍ରାମଗୁଡିକର ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳରେ କୁକି ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା “ନିରନ୍ତର ଆତଙ୍କୀ ଗତିବିଧି” କରାଯାଇଛି।
କୁକି ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଅର୍ଗାନାଇଜେସନ୍ (KNO) ଏବଂ ୟୁନାଇଟେଡ୍ ପିପୁଲ୍ସ ଫ୍ରଣ୍ଟ୍ (UPF) ନେତୃତ୍ୱରେ କୁକି ଗୋଷ୍ଠୀଗୁଡ଼ିକ ୨୦୦୮ ମସିହାରେ କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ମଣିପୁର ସରକାରଙ୍କ ସହିତ ଏକ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିଲେ, ଯାହାକୁ ସସପେନ୍ସନ୍ ଅଫ୍ ଅପରେସନ୍ସ (Soo) କୁହାଯାଏ।
୨୦୨୩ ମସିହାରେ ସଂଘର୍ଷ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରଠାରୁ, ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀଗୁଡ଼ିକ କୁକି-ଜୋର ନିଜସ୍ୱ ବିଧାନସଭା ସହିତ ଏକ ପୃଥକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଦାବି ଉପରେ ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ସହିତ ଆଲୋଚନା କରୁଛନ୍ତି।
କୁକି ଇନପି ମଣିପୁର କହିଛନ୍ତି ଯେ ନିରନ୍ତର ଆକ୍ରମଣ ଏବଂ ସମ୍ପୃକ୍ତ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିଣାମସ୍ୱରୂପ ନିଷ୍କ୍ରିୟତା ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଆହୁରି ଖରାପ କରିପାରେ।
also read : https://purvapaksa.com/tanker-transporting-oil-from-russia-to-india-has-been-stopped/
