ପ୍ରକୃତି ଯେତେବେଳେ ନିଜର ରୌଦ୍ରରୂପ ଧାରଣ କରେ, ସେତେବେଳେ ମଣିଷର ସମସ୍ତ ଅହଙ୍କାର ଏବଂ ପ୍ରସ୍ତୁତି କିପରି ମିନିଟ୍ କେତେକ ଭିତରେ ଧୂଳିସାତ୍ ହୋଇଯାଏ, ତାହାର ଏକ ଜଳଜଳ ପ୍ରମୁଖ ଚିତ୍ର ଏବେ ଆମ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଆପଣମାନେ ଜାଣିଥିବେ, ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଭୟଙ୍କର ବାତ୍ୟା ‘ଅର୍ଣ୍ଣବ’ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ କୂଳ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ପରେ ଓଡ଼ିଶା ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଚଣ୍ଡ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଛି।
ଓଡ଼ିଶାର ଦକ୍ଷିଣାଞ୍ଚଳ, ବିଶେଷକରି ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାରେ ବାତ୍ୟା ପରବର୍ତ୍ତୀ ବନ୍ୟା ଯେଉଁ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି, ତାହା ହୃଦୟ ବିଦାରକ। ପ୍ରାୟ ୩୦୦ଟି ଗାଁ ଏବେ ପାଣିରେ ବୁଡ଼ି ରହିଛି, ଲୋକେ ଛାତ ଉପରେ କିମ୍ବା ଉଚ୍ଚା ସ୍ଥାନରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛନ୍ତି। ସରକାର ଏବଂ ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ହେଲିକପ୍ଟର ଜରିଆରେ ଏୟାରଲିଫ୍ଟ କରାଯାଉଛି, ରିଲିଫ୍ ପହଞ୍ଚାଯାଉଛି। କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି— ଏହି ପ୍ରକୃତିର କରାଳ ରୂପର ମୁକାବିଲା କରିବାକୁ ଆମର ବ୍ୟବସ୍ଥା କେତେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିଲା ଏବଂ ଆଜି ମାଟିର ମଣିଷ କେଉଁ ପରିସ୍ଥିତି ଦେଇ ଗତି କରୁଛି? ଆସନ୍ତୁ, ଏହି ସମସ୍ତ ବିଷୟର ଏକ ଗଭୀର ଏବଂ ନିରପେକ୍ଷ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିବା।
ପ୍ରଥମେ ଜାଣିବାକୁ ପଡ଼ିବ ଯେ ଏହି ‘ଅର୍ଣ୍ଣବ’ ନାମକ ବାତ୍ୟାଟି କିପରି ସୃଷ୍ଟି ହେଲା ଏବଂ ଏହାର ପ୍ରଭାବ କିପରି ଓଡ଼ିଶାକୁ କବଳିତ କଲା।
• ଗତ କିଛି ଦିନ ପୂର୍ବେ ପୂର୍ବ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଏବଂ ସଂଲଗ୍ନ ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ଏକ ଲଘୁଚାପ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ଅତି କମ ସମୟ ଭିତରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ‘ଭିକ୍ ସିଭିୟର୍ ସାଇକ୍ଲୋନିକ୍ ଷ୍ଟର୍ମ’ ବା ଅତି ଭୟଙ୍କର ବାତ୍ୟାରୂପ ନେଇଥିଲା।
• ଏହି ବାତ୍ୟାଟି ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ନରସାପୁର ଏବଂ ୟାନମ୍ କୂଳରେ ସ୍ଥଳଭାଗ ଛୁଇଁଥିଲା। ସେତେବେଳେ ପବନର ବେଗ ଘଣ୍ଟାପ୍ରତି ୧୨୫ ରୁ ୧୩୫ କିଲୋମିଟର, ଏପରିକି ୧୫୦ କିଲୋମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଝଟକା ଦେଉଥିଲା।
କିନ୍ତୁ ପାଣିପାଗ ବିଜ୍ଞାନୀମାନେ ଯାହା ଆକଳନ କରିଥିଲେ, ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଭୟଙ୍କର ହୋଇଥିଲା ଏହାର ବର୍ଷା ପ୍ରଭାବ। ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ କୂଳ ଛୁଇଁବା ପରେ ଏହି ସିଷ୍ଟମଟି ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଗତି କରି ଓଡ଼ିଶାର ଦକ୍ଷିଣ ଏବଂ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପ୍ରଭାବିତ କଲା। କୋରାପୁଟ, ମାଲକାନଗିରି, ଗଜପତି ଏବଂ ବିଶେଷକରି ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାରେ ଯେପରି ଅବିଶ୍ରାନ୍ତ ବର୍ଷା ହେଲା, ତାହା ସାଧାରଣ ଜନଜୀବନକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ତବ୍ଧ କରିଦେଲା।
ଗଞ୍ଜାମର ଋଷିକୁଲ୍ୟା ଏବଂ ବହୁଦା ନଦୀର ଜଳସ୍ତର ବିପଦସଙ୍କେତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଲା। ନଦୀର କୂଳ ଲଙ୍ଘି ପାଣି ସିଧାସଳଖ ଗାଁ ଭିତରକୁ ମାଡ଼ିଆସିଲା। ଯେଉଁ ଲୋକମାନେ ଦୁଇ ଦିନ ପୂର୍ବେ ନିଜ ଘରଦ୍ୱାରରେ ହସଖୁସିରେ ଦିନ କାଟୁଥିଲେ, ଆଜି ସେମାନଙ୍କ ଘରର ଚାଖ୍ ଉପରେ ପାଣି ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି।
ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଖବର ପଢ଼ୁ ଯେ “୩୦୦ଟି ଗାଁ ଜଳବନ୍ଦୀ”, ଏହି ସଂଖ୍ୟାଟି କେବଳ କାଗଜପତ୍ରର କିମ୍ବା ନ୍ୟୁଜ୍ ଟିଭିର କିଛି ଅଙ୍କ ନୁହେଁ। ଏହା ପଛରେ ରହିଛି ହଜାର ହଜାର ମଣିଷଙ୍କର କାନ୍ଦୁଥିବା ଚେହେରା। ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ବନ୍ୟାଜଳ ଏପରି ଭାବରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି ଯେ, ଯୋଗାଯୋଗର ସମସ୍ତ ମାଧ୍ୟମ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଯାଇଛି।
• ରାସ୍ତାଘାଟ ପାଣିରେ ବୁଡ଼ି ଯାଇଛି। ଗାଁରୁ ସହରକୁ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା ପୋଲଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ବନ୍ୟାଜଳ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି।
• ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସଂଯୋଗ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କାଟିଦିଆଯାଇଛି, ଯାହାଫଳରେ ଅନ୍ଧାର ଭିତରେ ରାତି କାଟୁଛନ୍ତି ଲୋକେ।
• ପିଇବା ପାଣିର ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକ ବନ୍ୟା ପାଣିରେ ମିଶିଯାଇ, ଶୁଦ୍ଧ ପାନୀୟ ଜଳର ଏକ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଅଭାବ ଦେଖାଦେଇଛି।
ଏହି ବାତ୍ୟା ଓ ବନ୍ୟା କେବଳ ମାନବ ଜୀବନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିନାହିଁ, ବରଂ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର କୃଷକମାନଙ୍କର ବର୍ଷକର ପରିଶ୍ରମକୁ ମାଟିରେ ମିଶାଇ ଦେଇଛି। ହେକ୍ଟର ହେକ୍ଟର ଧାନ ଜମି ପାଣିରେ ବୁଡ଼ିରହି ପଚିଗଲାଣି। ପନିପରିବା ଚାଷ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି। ଯେଉଁ ଚାଷୀମାନେ ଧାରକର୍ଜ କରି ଫସଲ କରିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ଆଖିରୁ ଲୁଧୁରୁ ବୋହିଯାଉଛି। କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ଗୋସମ୍ପଦ— ଯାହା ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ମେରୁଦଣ୍ଡ, ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନକୁ ନେବା ପାଇଁ ସମୟ ମିଳିପାରି ନାହିଁ। ବହୁ ଗାଈଗୋରୁ ଏବଂ ପଶୁଧନ ବନ୍ୟାଜଳରେ ଭାସିଯିବାର ଖବର ମଧ୍ୟ ଆସୁଛି।
ଏତେ ବଡ଼ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଭିତରେ ସବୁଠାରୁ ଆଶ୍ୱାସନାର କଥା ହେଉଛି ଯେ, ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଏଜେନ୍ସିଗୁଡ଼ିକ ତୁରନ୍ତ ତତ୍ପରତା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।
• ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ସ୍ତରରେ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ବୈଠକ ବସି ସ୍ଥିତିର ସମୀକ୍ଷା କରାଯାଇଛି।
• ଓଡ୍ରାଫ୍ (ODRF), ଏନଡିଆରଏଫ୍ (NDRF) ଏବଂ ଅଗ୍ନିଶମ ବାହିନୀର ଟିମ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ଯୁଦ୍ଧକାଳୀନ ଭିତ୍ତିରେ ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ମୁତୟନ କରାଯାଇଛି।
• ଯେଉଁ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ବୋଟ୍ କିମ୍ବା ସାଧାରଣ ଉଦ୍ଧାରକାରୀ ଦଳ ପହଞ୍ଚିପାରୁ ନାହାନ୍ତି, ସେଠାରେ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା (IAF) ର ହେଲିକପ୍ଟର ଜରିଆରେ ଏୟାରଲିଫ୍ଟିଂ (Airlift) କରାଯାଉଛି।
ଆକାଶ ମାର୍ଗରୁ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ୟାକେଟ୍, ଶୁଖିଲା ଖାଦ୍ୟ, ପିଇବା ପାଣିର ପାଉଚ୍ ଏବଂ ଜରୁରୀ ଔଷଧ ବଣ୍ଟନ କରାଯାଉଛି। ଛାତ ଉପରେ କିମ୍ବା ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିବା ଅସହାୟ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଉଦ୍ଧାର କରି უଦ୍ଧାର ଶିବିର (Relief Camps) କୁ ଅଣାଯାଉଛି। ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଶାସନର କର୍ମଚାରୀମାନେ ଦିନରାତି ଏକ କରି ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗିପଡ଼ିଛନ୍ତି।
ତଥାପି, ଏତେ ବଡ଼ ଆକାରର ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ସାମ୍ନାରେ ରିଲିଫ୍ ଏବଂ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଆହୁରି ଦ୍ରୁତଗତିରେ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି, କାରଣ ପ୍ରତି ମିନିଟ୍ ଏଠାରେ ଜୀବନ ମରଣର ପ୍ରଶ୍ନ ପାଲଟିଛି।
ଆମକୁ ଏଠାରେ କେବଳ ଘଟଣାକୁ ଦେଖି ଚୁପ୍ ରହିଲେ ଚଳିବ ନାହିଁ; ଏହାର ମୂଳ କାରଣ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତର ଆହ୍ୱାନକୁ ମଧ୍ୟ ବୁଝିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଆଜି ଯେଉଁ ବାତ୍ୟା ‘ଅର୍ଣ୍ଣବ’ ଏବଂ ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ହେଉଥିବା ବନ୍ୟା ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି, ଏହା କୌଣସି ଏକଚାଟିଆ ସମସ୍ୟା ନୁହେଁ। ଏହା ହେଉଛି ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଏକ ଭୟଙ୍କର ପରିଣତି। ବଙ୍ଗୋପସାଗରର ତାପମାତ୍ରା ଦିନକୁ ଦିନ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି, ଯାହା ଫଳରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ଝଡ଼ଗୁଡ଼ିକ ଅତି କ୍ଷିପ୍ର ଗତିରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଉଛନ୍ତି। ଏବଂ କେବଳ ପବନ ନୁହେଁ, ଏହି ବାତ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ଅଳ୍ପ ସମୟ ଭିତରେ ଅତ୍ୟଧିକ ବର୍ଷା ଘଟାଉଛନ୍ତି, ଯାହା ବନ୍ୟାର ଭୟାବହତାକୁ ଦୁଇଗୁଣା ବଢ଼ାଇ ଦେଉଛି।
ଓଡ଼ିଶା ସବୁବେଳେ ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଆସିଛି ଏବଂ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ମୁକାବିଲାରେ ଆମର ରାଜ୍ୟ ସାରା ଦେଶରେ ଏକ ମଡେଲ୍ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। କିନ୍ତୁ ବାରମ୍ବାର ଆସୁଥିବା ଏହି ବନ୍ୟା ଏବଂ ବାତ୍ୟା ଆମର ଡ୍ରେନେଜ୍ ସିଷ୍ଟମ୍, ନଦୀ ବନ୍ଧର ସ୍ଥାୟିତ୍ୱ ଏବଂ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ମୌଳିକ କଟିଙ୍ଗ୍ କ୍ଷମତାକୁ ପୁନର୍ବାର ପରୀକ୍ଷା କରୁଛି।
ଆମକୁ ଆଗାମୀ ଦିନରେ କେବଳ ରିଲିଫ୍ ବାଣ୍ଟିବା ସୀମିତ ନ ରହି, ସ୍ଥାୟୀ ବନ୍ୟା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ନଦୀ ପାଣିର ପରିଚାଳନା ଏବଂ ତଳମାଟିର ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ପକ୍କା ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀ ନିର୍ମାଣ ଉପରେ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ପ୍ରକୃତିର ଏହି କରାଳ ରୂପ ଆଗରେ ମଣିଷ ବେଳେବେଳେ ଅସହାୟ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ମଣିଷର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ହେଉଛି ତାର ଏକତା ଏବଂ ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ସମବେଦନା।
ଗଞ୍ଜାମର ଯେଉଁମାନେ ଆଜି ପାଣି ଘେରରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଏକା ନୁହଁନ୍ତି। ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶା ଏବଂ ଦେଶ ସେମାନଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ଅଛି। ପ୍ରଶାସନିକ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କର ମଧ୍ୟ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ଏହି ବିପର୍ଯ୍ୟୟର ଶିକାର ହୋଇଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ସମ୍ଭବପର ସହାୟତାର ହାତ ବଢ଼ାଇବା।
also read
Kejriwal’s ‘Super CM’ model in Punjab II ପଞ୍ଜାବରେ କେଜ୍ରିୱାଲଙ୍କ ‘ସୁପର ସିଏମ୍’ ମଡେଲ୍
https://purvapaksa.com/kejriwals-super-cm-model-in-punjab/
