ଦିଘା ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ପରିସରରୁ ‘ଧାମ’ ଶବ୍ଦକୁ ହଟାଇବା ହୁଏତ ଗୋଟିଏ ବିବାଦର ସମାଧାନ କରିଦେଇଛି, କିନ୍ତୁ ଇସ୍କନ୍ ସହିତ ଜଡିତ ଆଉ ଏକ ବିତର୍କ ଜାରି ରହିଛି । ବିଭିନ୍ନ ଆଭିମୁଖ୍ୟରୁ ଆପତ୍ତି ସତ୍ତ୍ୱେ, ଇସ୍କନ୍ ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ପୁରୀ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ପାଳିତ ପାରମ୍ପରିକ ରଥଯାତ୍ରା ସହିତ ମେଳ ଖାଉନଥିବା ତାରିଖରେ ରଥଯାତ୍ରା ଆୟୋଜନ କରିଆସୁଛି ।
ଇସ୍କନ୍ କହୁଛି ଯେ ଏହି ଉତ୍ସବଗୁଡ଼ିକ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରସାର କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ । ସମାଲୋଚକମାନେ ଯୁକ୍ତି ଦିଅନ୍ତି ଯେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ମନ୍ଦିର ପରମ୍ପରାରୁ ବାରମ୍ବାର ବିଚ୍ୟୁତି ମହାପ୍ରଭୂ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଏ ଏବଂ ଏହା କରିବା ପଛରେ ଥିବା କଥିତ ଏଜେଣ୍ଡା ବିଷୟରେ ଗମ୍ଭୀର ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଥାଏ ।
ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ରଥଯାତ୍ରା କେବଳ ‘ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଳ ଦ୍ୱିତୀୟା’ରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରରୁ ବାରମ୍ବାର ବିଚ୍ୟୁତି ଏବଂ ଏହା ରୀତିର ପବିତ୍ରତାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ କି ନାହିଁ ସେ ବିଷୟରେ ଏବେ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ ପାଉଛି ।
ଅସମୟରେ ରଥଯାତ୍ରା ଆୟୋଜନ ପଛରେ ଇସ୍କନ୍ ର ଏଜେଣ୍ଡା ?
ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଗଜପତି ମହାରାଜା ଏବଂ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ପ୍ରଶାସନର ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଛି । ଯେଉଁମାନେ ପାରମ୍ପରିକ ପ୍ରଥା ସଂରକ୍ଷଣ ଉପରେ ଦୃଢ଼ ଦୃଷ୍ଟି ରଖିଛନ୍ତି । ତଥାପି, ସମାଲୋଚକମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବାରମ୍ବାର ଆପତ୍ତି ସତ୍ତ୍ୱେ ଇସ୍କନର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଜାରି ରହିଛି ।
ଦୀଘାରୁ ‘ଧାମ’ ହଟାଇବା ସାଂସ୍କୃତିକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା ଆଡ଼କୁ ଏକ ପଦକ୍ଷେପ ଭାବରେ ଦେଖାଯିବା ସହିତ, ଭକ୍ତମାନେ ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛନ୍ତି ଯେ,’ଇସ୍କନର ଅଫ-ସିଜନ ରଥଯାତ୍ରା ପ୍ରଥା ବିରୁଦ୍ଧରେ କେବେ କଠୋର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ନିଆଯିବ, କାରଣ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଜଗନ୍ନାଥ ପରମ୍ପରାର ପବିତ୍ରତା ବଜାୟ ରଖିବା ଉପରେ ବିତର୍କ ଜାରି ରହିଛି।’
“ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପରମ୍ପରା ମଣିଷ ନିର୍ମିତ ନିୟମ ନୁହେଁ ; ସୁବିଧା ଅନୁସାରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ । ଯଦି କେହି ପ୍ରକୃତରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ପରମ୍ପରାକୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନେ ସେହି ପବିତ୍ର କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ । ଭକ୍ତ ଏବଂ ଧାର୍ମିକ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ଆପତ୍ତି ସତ୍ତ୍ୱେ କାହିଁକି ପୃଥକ ତାରିଖ ବାରମ୍ବାର ବାଛି ନିଆଯାଏ ଏବଂ ଏହା ପଛରେ କୌଣସି ଗୁପ୍ତ ଏଜେଣ୍ଡା ଅଛି କି ନାହିଁ ତାହା ଆମେ ବୁଝିପାରୁନାହୁଁ,” ବୋଲି ଜଣେ ଭକ୍ତ ଦୁଃଖ ପ୍ରକାଶ କରି କହିଛନ୍ତି ।
“ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତି ଶତାବ୍ଦୀ ପୁରୁଣା ପରମ୍ପରା ଏବଂ ରୀତିନୀତି ଉପରେ ଆଧାରିତ । ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ମନ୍ଦିର ପ୍ରଥା ଅନୁସାରେ ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଳ ଦ୍ୱିତୀୟାରେ ରଥଯାତ୍ରା ପାଳନ କରାଯାଏ । ଯଦି ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସଂସ୍କୃତିକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବାକୁ ଦାବି କରନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ସହିତ ଜଡିତ ପରମ୍ପରାକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା ପାଇଁ ସମାନ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ଉଚିତ । ଏସବୁ ନ୍ୟସ୍ତ ସ୍ୱାର୍ଥ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହେଉଥିବା ପରି ମନେହୁଏ,” ବୋଲି ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଭକ୍ତ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି ।
