ଭାରତ-ସାଇପ୍ରସ ରଣନୀତିକ ମେଣ୍ଟ: ତୁର୍କୀ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ ବଢ଼ିଲା ଚିନ୍ତା; ପ୍ରତିରକ୍ଷା, କୂଟନୀତି ଓ ୟୁରୋପୀୟ ସଂଯୋଗରେ ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟ
ଭାରତ ଓ ସାଇପ୍ରସ ମଧ୍ୟରେ ନୂଆ ରଣନୀତିକ ଅଂଶୀଦାରିତା ଘୋଷଣା ପରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କୂଟନୀତିରେ ନୂଆ ଚର୍ଚ୍ଚା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଓ ସାଇପ୍ରସର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିକୋସ କ୍ରିଷ୍ଟୋଡୋଲାଇଡିସଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ହୋଇଥିବା ବୈଠକରେ ଦୁଇ ଦେଶ ସମ୍ପର୍କକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବା ସହ ୨୦୨୬ ରୁ ୨୦୩୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ରୋଡମ୍ୟାପ୍ ଉପରେ ସହମତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।
ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ନୂଆ ସମ୍ପର୍କ ତୁର୍କୀ-ପାକିସ୍ତାନ ମେଣ୍ଟକୁ କୂଟନୀତିକ ଭାବେ ଚାପରେ ପକାଇପାରେ।
ତୁର୍କୀ-ପାକିସ୍ତାନ ସମ୍ପର୍କକୁ ନେଇ ଭାରତର ଚିନ୍ତା
ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ଧରି ତୁର୍କୀ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମଞ୍ଚରେ ପାକିସ୍ତାନର ସମର୍ଥନ କରୁଥିବା ଦେଖାଯାଇଛି। ବିଶେଷ କରି ଜାମ୍ମୁ-କାଶ୍ମୀର ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ତୁର୍କୀର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଭାରତ ସହ ତାହାର ସମ୍ପର୍କକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି।
ସେହି ସହିତ, ତୁର୍କୀ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ସାମରିକ ସହଯୋଗ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ୁଥିବା ଦେଖାଯାଇଛି। ଡିଫେନ୍ସ ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ପାକିସ୍ତାନ ତୁର୍କୀ ନିର୍ମିତ ଡ୍ରୋନ୍ ଓ ସାମରିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ବ୍ୟବହାର ବଢ଼ାଇଛି।
କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାଇପ୍ରସ?
ଭୂମଧ୍ୟସାଗର ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ସାଇପ୍ରସ ଭୌଗୋଳିକ ଭାବେ ଏସିଆ ନିକଟରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ୟୁରୋପୀୟ ୟୁନିଅନ୍ର ଏକ ସଦସ୍ୟ ଦେଶ। ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ସାଇପ୍ରସ ଓ ତୁର୍କୀ ମଧ୍ୟରେ ଆଞ୍ଚଳିକ ବିବାଦ ଚାଲିଆସୁଛି।
୧୯୭୪ ମସିହାରେ ତୁର୍କୀ ସେନା ଉତ୍ତର ସାଇପ୍ରସର ଏକ ଅଂଶ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନେଇଥିଲା। ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ‘ଟର୍କିଶ୍ ରିପବ୍ଲିକ୍ ଅଫ୍ ନର୍ଦର୍ନ ସାଇପ୍ରସ’ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାକୁ କେବଳ ତୁର୍କୀ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇଛି।
ଭାରତ ସଦା ସାଇପ୍ରସର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ଅଖଣ୍ଡତାକୁ ସମର୍ଥନ କରିଆସିଛି।
ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷିଆ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ରୋଡମ୍ୟାପ୍
ନୂଆ ଚୁକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଭାରତ ଓ ସାଇପ୍ରସ ମଧ୍ୟରେ ମିଳିତ ସାମରିକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ, ସେନା ଅଭ୍ୟାସ ଓ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସହଯୋଗ ବଢ଼ାଯିବ।
ଭାରତୀୟ ନୌସେନାର ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ସାଇପ୍ରସ ବନ୍ଦର ପରିଦର୍ଶନ କରିବା ସହ ଭୂମଧ୍ୟସାଗର ଅଞ୍ଚଳରେ ଭାରତର ସାମରିକ ଉପସ୍ଥିତିକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିବେ ବୋଲି ଅଧିକାରୀମାନେ କହିଛନ୍ତି।
ଭାରତୀୟ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରତି ସାଇପ୍ରସର ଆଗ୍ରହ
ସାଇପ୍ରସର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଅଧିକାରୀମାନେ ଭାରତୀୟ ମିସାଇଲ୍, ଡ୍ରୋନ୍ ଓ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଯୁକ୍ତି ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।
ଭାରତୀୟ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ଏହାକୁ ୟୁରୋପୀୟ ବଜାରରେ ପ୍ରବେଶର ଏକ ବଡ଼ ସୁଯୋଗ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।
ୟୁରୋପୀୟ ବଜାରକୁ ଭାରତୀୟ ଡିଫେନ୍ସ ଏଣ୍ଟ୍ରି
ସାଇପ୍ରସ ଡିଫେନ୍ସ ଆଣ୍ଡ ସ୍ପେସ୍ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରିଜ୍ କ୍ଲଷ୍ଟର ଓ ସୋସାଇଟି ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଡିଫେନ୍ସ ମାନୁଫ୍ୟାକଚରର୍ସ (SIDM) ମଧ୍ୟରେ ସହଯୋଗ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଛି।
ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କମ୍ପାନୀମାନେ ସାଇପ୍ରସକୁ ୟୁରୋପୀୟ ବଜାର ପାଇଁ ଏକ ଗେଟୱେ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ।
ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା ଓ ଆତଙ୍କବାଦ ବିରୋଧୀ ସହଯୋଗ
ଦୁଇ ଦେଶ ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା ସଂଲାପ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ସହମତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।
ଏହା ସହିତ ଆତଙ୍କବାଦ ବିରୋଧରେ ଏକ ଯୁକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟଦଳ ଗଠନ କରାଯିବ। ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ, ସାଇପ୍ରସ ସୀମାପାର ଆତଙ୍କବାଦ ବିରୋଧରେ ଭାରତର ଆଭିମୁଖ୍ୟକୁ ସମର୍ଥନ କରିଛି।
ଅର୍ଥନୈତିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ନୂଆ ଗତି
ସାଇପ୍ରସ ଭାରତରେ ବିଦେଶୀ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉତ୍ସ। ୨୦୦୦ ମସିହାରୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାଇପ୍ରସ ଭାରତରେ ପ୍ରାୟ ୧୬ ବିଲିୟନ ଡଲାର ନିବେଶ କରିଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି।
ଦୁଇ ଦେଶ ଆସନ୍ତା ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ନିବେଶକୁ ଦୁଇଗୁଣ କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛନ୍ତି।
ସେହି ସହିତ, ମୁମ୍ବାଇରେ ‘ସାଇପ୍ରସ ଟ୍ରେଡ୍ ସେଣ୍ଟର’ ସ୍ଥାପନ ଓ ସାଇପ୍ରସରେ UPI ସେବା ଆରମ୍ଭ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଯୋଜନା ହେଉଛି।
IMEC କରିଡରରେ ସାଇପ୍ରସର ଭୂମିକା
ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କ ମତରେ, ଭାରତ-ମିଡିଲ ଇଷ୍ଟ-ୟୁରୋପ ଇକୋନୋମିକ କରିଡର (IMEC) ପ୍ରକଳ୍ପରେ ସାଇପ୍ରସ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନେଇପାରେ।
ଏହି କରିଡରକୁ ଚୀନର ‘ବେଲ୍ଟ ଆଣ୍ଡ ରୋଡ୍ ଇନିସିଏଟିଭ୍’ (BRI) ର ବିକଳ୍ପ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।
ସାଇପ୍ରସର ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି IMEC ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ କୌଶଳଗତ ଭାବେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଭାରତୀୟ ଛାତ୍ର ଓ ପେଶାଦାରଙ୍କ ପାଇଁ ସୁବିଧା
ସାଇପ୍ରସରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ଭାରତୀୟ ଛାତ୍ର ଓ ପେଶାଦାରଙ୍କ ପାଇଁ ମାଇଗ୍ରେସନ୍ ଏବଂ ମୋବିଲିଟି ଚୁକ୍ତି ନେଇ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଛି।
ଏହା ଚାକିରି, ଶିକ୍ଷା ଓ ଆଇନଗତ ଗତିଶୀଳତାକୁ ସହଜ କରିବ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି।
ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ କୂଟନୀତି ଦିଗରେ ଭାରତ
କୂଟନୀତିକ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷକମାନଙ୍କ ମତରେ, ଭାରତ ବର୍ତ୍ତମାନ ରକ୍ଷଣାତ୍ମକ ଆଭିମୁଖ୍ୟରୁ ବାହାରି ଅଧିକ ସକ୍ରିୟ ଓ ରଣନୀତିକ କୂଟନୀତି ଦିଗକୁ ଆଗୁଆଁ ବଢ଼ୁଛି।
ସାଇପ୍ରସ ସହ ନୂଆ ସମ୍ପର୍କକୁ ତୁର୍କୀ-ପାକିସ୍ତାନ ମେଣ୍ଟ ପାଇଁ ଏକ କୂଟନୀତିକ ସନ୍ଦେଶ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଛି।
AlsoRead; http://purvapaksa.com/big-upheaval-in-india-bangladesh-diplomacy/
ଭାରତ-ବାଂଲାଦେଶ କୂଟନୀତିରେ ବଡ଼ ଓଲଟପାଲଟ || Big upheaval in India-Bangladesh diplomacy
