ଏହା ଏଭଳି ଏକ ଚମତ୍କାର ଖବର ଏବେ ସାରା ଦେଶରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି, ଯାହା କେବଳ ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ ନୁହେଁ ବରଂ ସମଗ୍ର ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଏବଂ ଫାର୍ମାସ୍ୟୁଟିକାଲ୍ (Pharma) ଜଗତରେ ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟ ଯୋଡ଼ିଛି।
ଆପଣମାନେ ଜାଣିଥିବେ ଯେ ମହାକାଶ ବିଜ୍ଞାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏବେ ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ କିମ୍ବା ହାଇଦ୍ରାବାଦ ଭଳି ସହର ଆଗରେ ରହିଛି, କିନ୍ତୁ ଆମ ଓଡ଼ିଶାର ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥିତ ଏକ ଯୁବ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ‘ସେରେଣ୍ଡିପିଟି ସ୍ପେସ୍’ (Serendipity Space) ଏଭଳି ଏକ କାମ କରି ଦେଖାଇଛି ଯାହା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରିଛି। ଏହି ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ମହାକାଶରେ ଔଷଧ ପ୍ରସ୍ତୁତି ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଫ୍ୟାକ୍ଟ୍ରିର ପ୍ରୋଟୋଟାଇପ୍ ପରୀକ୍ଷା କରିଛି, ଯାହାକୁ ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଏକ ବିଶାଳ ଷ୍ଟ୍ରାଟୋସ୍ଫିରିକ୍ ବେଲୁନ୍ ଜରିଆରେ ନିକଟ-ମହାକାଶ (Near-Space) କୁ ପଠାଯାଇଥିଲା। ଆଉ ଏହି ମଡେଲକୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ନିଜେ ଭାରତର ବଛାବଛା ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ସିଇଓମାନଙ୍କ ବୈଠକରେ ଭୂୟସୀ ପ୍ରଶଂସା କରିଛନ୍ତି।
View this post on Instagram
ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣର ବନ୍ଧନ ଏବଂ ମାଇକ୍ରୋଗ୍ରାଭିଟିର ଚମତ୍କାର
ଆସନ୍ତୁ ପ୍ରଥମେ ବୁଝିବା ଯେ ଆମକୁ ମହାକାଶରେ ଔଷଧ ତିଆରି କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା କାହିଁକି ପଡୁଛି?
ଆମ ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ପ୍ରଚୁର ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଶକ୍ତି (Gravity) ରହିଛି। ଯେତେବେଳେ ଆମେ ପୃଥିବୀରେ କୌଣସି ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ କିମ୍ବା ଔଷଧୀୟ ମିଶ୍ରଣର କ୍ରିଷ୍ଟାଲାଇଜେସନ୍ (Crystallisation) ପ୍ରକ୍ରିୟା କରିଥାଉ, ସେତେବେଳେ ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ କାରଣରୁ କିଛି ପ୍ରାକୃତିକ ସୀମାବଦ୍ଧତା ଏବଂ ତ୍ରୁଟି ରହିଯାଏ। ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଯୋଗୁଁ ତରଳ ପଦାର୍ଥରେ ସେଡିମେଣ୍ଟେସନ୍ (Sedimentation) ଏବଂ କନଭେକ୍ସନ୍ (Convection) ଭଳି ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦିଏ। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଲା ଔଷଧର ଅଣୁଗୁଡ଼ିକ ସମାନ ଭାବରେ ବଣ୍ଟନ ହୋଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ଯାହା ଫଳରେ ଔଷଧର ଗୁଣବତ୍ତା, ଶୁଦ୍ଧତା ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ସେତେଟା ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହୋଇନଥାଏ।
Serendipity Space has successfully operated its orbital class satellite prototype in near-space and returned it to Earth safely. This outlines India’s first successful attempt at producing pharmaceuticals outside Earth.
The vehicle validated the core technologies essential for… pic.twitter.com/F7aBp3NsH2
— Serendipity Space (@serendipityind) August 14, 2026
କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଆମେ ମହାକାଶର ମାଇକ୍ରୋଗ୍ରାଭିଟି (Microgravity) ଅର୍ଥାତ୍ ଶୂନ୍ୟ ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବା ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ସ୍ଥିତିକୁ ଯାଉ, ସେଠାରେ ଏହି ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ଆଉ ନ ଥାଏ। ମାଇକ୍ରୋଗ୍ରାଭିଟିରେ ଔଷଧର କ୍ରିଷ୍ଟାଲଗୁଡ଼ିକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଦ୍ଧ, ସଠିକ୍ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଗଠିତ ହୋଇଥାନ୍ତି। ଏହି ସୁବିଧାକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ବିଶ୍ୱର ବଡ଼ ବଡ଼ ଫାର୍ମା କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଏବେ ମହାକାଶକୁ ଆଖି ବନ୍ଦ କରି ଭରସା କରୁଛନ୍ତି।
ଓଡ଼ିଶାର ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଏବଂ ‘ଆଲକେମି’
ଏହି ସମଗ୍ର ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ସାକାର କରିବା ପାଇଁ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ‘ସେରେଣ୍ଡିପିଟି ସ୍ପେସ୍’ କମ୍ପାନୀ ଏକ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଫାର୍ମାସ୍ୟୁଟିକାଲ୍ ଫ୍ୟାକ୍ଟ୍ରି ପେଲୋଡ୍ ବିକଶିତ କରିଛି, ଯାହାର ନାମ ଦିଆଯାଇଛି ‘ଆଲକେମି’ (Alchemy)।
ଏହି ‘ଆଲକେମି’ ୟୁନିଟ୍ ହେଉଛି ଏକ ଅଟୋନୋମସ୍ ବା ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ପ୍ରୋସେସିଂୟୁନିଟ୍। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଲା, ଏହାକୁ ମହାକାଶକୁ ପଠାଇବା ପରେ ଏଥିରେ କୌଣସି ମାନବ ହସ୍ତକ୍ଷେପର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡ଼ିବ ନାହିଁ। ମେସିନ୍ ନିଜେ ନିଜେ ସଠିକ୍ ତାପମାତ୍ରା, ଚାପ ଏବଂ ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ମାଧ୍ୟମରେ ସେଠାରେ ଔଷଧର କ୍ରିଷ୍ଟାଲ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ସଫଳ ହେଲେ ଭବିଷ୍ୟତରେ ମଧୁମେହ (Diabetes), କ୍ୟାନ୍ସର ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଜଟିଳ ଜେନେଟିକ୍ ରୋଗ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା ଜୀବବିଜ୍ଞାନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ (Biological) ଔଷଧଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ପାଦନ ଅତି ସହଜ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇପାରିବ।
କକ୍ଷପଥକୁ ଯିବା ପୂର୍ବରୁ ବେଲୁନ୍ ପରୀକ୍ଷଣ: କାହିଁକି ଏହି ପଦକ୍ଷେପ?
ଆପଣମାନଙ୍କ ମନରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଆସୁଥିବ ଯେ ଏହି ଫ୍ୟାକ୍ଟ୍ରିକୁ ସିଧାସଳଖ ମହାକାଶ କକ୍ଷପଥକୁ (Orbit) କାହିଁକି ପଠାଗଲା ନାହିଁ? ଏହାର ଏକ ବୈଜ୍ଞାନିକ କାରଣ ରହିଛି। ଯେକୌଣସି ମହାକାଶ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟକୁ ସିଧାସଳଖ ରକେଟ୍ ଯୋଗୁଁ କକ୍ଷପଥକୁ ପଠାଇବା ପୂର୍ବରୁ ଏହାର ପ୍ରୋଟୋଟାଇପ୍ (Prototype) ବା ମଡେଲକୁ କଠିନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡ଼େ, ଯାହାକୁ ‘ଟେଷ୍ଟିଂ ଫେଜ୍’ କୁହାଯାଏ।
ଏହି ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଏହାର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପରୀକ୍ଷଣ ପାଇଁ ହାଇଦ୍ରାବାଦସ୍ଥିତ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଟାଟା ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ ଫର ଫଣ୍ଡାମେଣ୍ଟାଲ୍ ରିସର୍ଚ୍ଚ (TIFR) ର ବେଲୁନ୍ ଫାସିଲିଟିର ସହାୟତା ନେଇଥିଲା। ଏକ ବିଶାଳ ଷ୍ଟ୍ରାଟୋସ୍ଫିରିକ୍ ବେଲୁନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ସାଟେଲାଇଟ୍ ପ୍ରୋଟୋଟାଇପ୍ ଏବଂ ‘ଆଲକେମି’ ୟୁନିଟକୁ ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠରୁ ପ୍ରାୟ ୩୦ରୁ ୩୫ କିଲୋମିଟର ଉପରକୁ ଅର୍ଥାତ୍ ନିକଟ-ମହାକାଶ (Near-Space) କୁ ପଠାଯାଇଥିଲା।
ଏହି ପରୀକ୍ଷଣର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଥିଲା:
୧. ଅଟୋନୋମସ୍ ପ୍ରୋସେସିଂ ଯାଞ୍ଚ: ମେସିନ୍ ବିନା କୌଣସି ମାନବ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବରେ କାମ କରୁଛି କି ନାହିଁ ତାହା ଦେଖିବା।
୨. ଏଭିଓନିକ୍ସ ଏବଂ ହିଟ୍ଶିଲ୍ଡ ପରୀକ୍ଷା: ନିକଟ-ମହାକାଶର ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଥଣ୍ଡା, କମ୍ ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ଚାପ ଏବଂ ପୁନର୍ବାର ପୃଥିବୀକୁ ଫେରିବା ସମୟରେ ଘର୍ଷଣଜନିତ ତାପମାତ୍ରାକୁ ଏହି ସିଷ୍ଟମ୍ କିପରି ସହ୍ୟ କରୁଛି ତାହା ଆକଳନ କରିବା।
୩. ସୁରକ୍ଷିତ ରିକଭରି: ମହାକାଶ ପରିବେଶରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିବା ମୂଲ୍ୟବାନ ଔଷଧୀୟ ନମୁନାଗୁଡ଼ିକୁ କୌଣସି କ୍ଷତି ନ ଘଟାଇ ପାରାଚୁଟ୍ ସାହାଯ୍ୟରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବରେ ପୃଥିବୀକୁ ଫେରାଇ ଆଣିବା।
କମ୍ପାନୀର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ତଥା ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ଅଧିକାରୀ (CEO) ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ପରିଚ୍ଛାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଏହି ଟିମ୍ ଏହି ମିଶନକୁ ସଫଳତାର ସହିତ ସମ୍ପାଦନ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ସଫଳତା ପ୍ରମାଣ କରିଛି ଯେ ଭାରତୀୟ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପଗୁଡ଼ିକ ମହାକାଶ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାରେ କୌଣସି ଗୁଣରେ ପଛରେ ନାହାନ୍ତି।
ଆନ୍ତର୍ଜାତୀକ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଏବଂ ଭାରତର ସ୍ଥାନ
ଏହା ଜାଣିବା ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ ଯେ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ କି ପ୍ରକାର କାର୍ଯ୍ୟ ଚାଲିଛି। ଆମେରିକାର ମହାକାଶ ସଂସ୍ଥା ନାସା (NASA) ଏବଂ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରସିଧ ଫାର୍ମା କମ୍ପାନୀ ‘ମର୍କ୍’ (Merck) ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀକ ମହାକାଶ କେନ୍ଦ୍ର (ISS) ରେ କ୍ୟାନ୍ସର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା ଜଣାଶୁଣା ଔଷଧ ‘କିଟ୍ରୁଡା’ (Keytruda) ର ଗବେଷଣା ଏବଂ କ୍ରିଷ୍ଟାଲାଇଜେସନ୍ କରିସାରିଛନ୍ତି।
କିନ୍ତୁ ସମସ୍ୟାଟି ହେଲା, ଆନ୍ତର୍ଜାତୀକ ମହାକାଶ କେନ୍ଦ୍ର (ISS) କୁ ଯିବା ଏବଂ ସେଠାରେ ସ୍ଥାନ ପାଇବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟୟବହୁଳ ଏବଂ ଜଟିଳ ପ୍ରକ୍ରିୟା। ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ, ‘ସେରେଣ୍ଡିପିଟି ସ୍ପେସ୍’ ଭଳି ପ୍ରାଇଭେଟ୍ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପଗୁଡ଼ିକ ଯେତେବେଳେ ନିଜର ସ୍ୱାଧୀନ, କ୍ଷୁଦ୍ର ଏବଂ କମ ଦାମର ‘ଫ୍ରି-ଫ୍ଲାଇଂ’ ସାଟେଲାଇଟ୍ ବା ପେଲୋଡ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ତିଆରି କରୁଛନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଏହା ମହାକାଶ ଫାର୍ମାସ୍ୟୁଟିକାଲ୍ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସୁଲଭ ଏବଂ ସହଜ କରିଦେଉଛି। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହା ଭାରତକୁ ‘ସ୍ପେସ୍-ବେସ୍ଡ ଫାର୍ମା ମାନୁଫାକ୍ଚରିଂ’ ର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ହବ୍ ଭାବରେ ପରିଣତ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ।
ଭବିଷ୍ୟତର ସମ୍ଭାବନା ଏବଂ ଆମ ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା
ଏହି ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଯେତେବେଳେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବ୍ୟବସାୟିକ ରୂପ ନେବ, ସେତେବେଳେ ଔଷଧ ଶିଳ୍ପରେ ଏକ ବିପ୍ଳବ ଆସିବ। ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁ ଔଷଧଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ମାସ ମାସ ସମୟ ଲାଗେ ଏବଂ ଯାହାର ଶୁଦ୍ଧତା ନେଇ କିଛି ସନ୍ଦେହ ରହେ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ମହାକାଶର ଶୁଦ୍ଧ ପରିବେଶରେ ଅତି କମ୍ ସମୟ ଏବଂ ଅଧିକ ଫଳପ୍ରଦ ଭାବରେ ତିଆରି କରାଯାଇପାରିବ।
ଓଡ଼ିଶାର ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଆଜି ଯେପରି ଭାବରେ ମହାକାଶ ଏବଂ ଫାର୍ମାସ୍ୟୁଟିକାଲ୍ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଏକାଠି କରି ଏକ ନୂତନ ଦିଗ୍ଦର୍ଶନ ଦେଇଛି, ତାହା ପ୍ରମାଣ କରୁଛି ଯେ ଆମ ରାଜ୍ୟର ଯୁବପିଢ଼ି କେବଳ ପାରମ୍ପରିକ ଚିନ୍ତାଧାରାରେ ସୀମିତ ନାହାନ୍ତି, ବରଂ ମହାକାଶ ବିଜ୍ଞାନ, ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ୍ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତର ଟେକ୍ନୋଲୋଜିରେ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱ ସହିତ ତାଳ ଦେଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛନ୍ତି।
ତେବେ ବନ୍ଧୁଗଣ, ମହାକାଶରେ ଔଷଧ ତିଆରିର ଏହି ସ୍ୱପ୍ନ ଆଜି ଆଉ କେବଳ କଳ୍ପନାର କଥା ହୋଇ ରହି ନାହିଁ, ବରଂ ଓଡ଼ିଶାର ଏହି ଯୁବ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ଦୃଢ଼ ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି ଏବଂ ପରିଶ୍ରମ ଯୋଗୁଁ ଏହା ବାସ୍ତବତାର ରୂପ ନେବାକୁ ଯାଉଛି। ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏଭଳି ଅଭିନବ ପ୍ରୟାସ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଗର୍ବର ବିଷୟ।
Also read https://purvapaksa.com/will-the-mystery-of-10-janpaths-be-revealed-after-80-days/
୮୦ ଦିନ ପରେ ଖୋଲିବ ୧୦ ଜନପଥର ରହସ୍ୟ? || Will the mystery of 10 Janpaths be revealed after 80 days?
