ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପରଠାରୁ ଯେଉଁ ଦେଶ ସାରା ବିଶ୍ୱକୁ ଶାନ୍ତିର ପାଠ ପଢ଼ାଉଥିଲା, ଯେଉଁ ଦେଶ କେବଳ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଏବଂ କାର୍ ତିଆରି ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲା, ସେହି ଜାପାନ ଆଜି ଏକ ଏପରି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି ଯାହା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆମେରିକା ଏବଂ ଚୀନ୍ର ନିଦ ହଜାଇ ଦେଇଛି। ଦଶନ୍ଧି ଦଶନ୍ଧି ଧରି ନିଜ ଉପରେ ଲଗାଇଥିବା ‘ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରତିବନ୍ଧକ’କୁ ହଟାଇ ଜାପାନ ଏବେ ବିଶ୍ୱ ଅସ୍ତ୍ର ବଜାରରେ ପାଦ ଦେଇଛି।
କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି, ହଠାତ୍ ଜାପାନ ଏତେ ଆକ୍ରାମକ କାହିଁକି ହେଲା? କାହିଁକି ଜାପାନ କହୁଛି ଯେ – “ବହୁତ ହେଲା ଶାନ୍ତିର କଥା, ଏବେ ଅସ୍ତ୍ରରେ ହେବ କାରବାର”? ଯେଉଁଥିପାଇଁ ଜାପାନ ଆଜି ନିଜର ପୁରୁଣା ଆଭିମୁଖ୍ୟ ବଦଳାଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଛି।
୨. ଅଶାନ୍ତିର ଅର୍ଥନୀତି ଓ ଜାପାନର ରଣନୀତି
ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ କୁହନ୍ତି, ଅସ୍ତ୍ର ବିକ୍ରୟ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପୂର୍ବ ସର୍ତ୍ତ ହେଉଛି ‘ଅଶାନ୍ତି’। ଯେଉଁଠି ଯୁଦ୍ଧ, ସେଠି ବ୍ୟବସାୟ। ଆମେରିକା ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଏହି ଫର୍ମୁଲାରେ କାମ କରିଆସୁଛି। ଇରାନ ଏବଂ ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ସୃଷ୍ଟି କରି ଆମେରିକା ପ୍ରାୟ ୮ ବିଲିୟନ ଡଲାରର ଅସ୍ତ୍ର ଚୁକ୍ତି କରିସାରିଛି।
ସିପ୍ରି (SIPRI) ର ତାଜା ରିପୋର୍ଟ କହୁଛି ଯେ ବିଶ୍ୱରେ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର କ୍ରୟ କରିବାର ମାତ୍ରା ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଭାବେ ବଢ଼ିଛି। ଜାପାନ ଏହି ସୁଯୋଗକୁ ଚିହ୍ନିଛି। ଜାପାନର ନୂଆ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ତାକାଇଚି ବୁଝିସାରିଛନ୍ତି ଯେ, କେବଳ ଟୟୋଟା କାର୍ ବିକି ଅର୍ଥନୀତି ଚଳାଇବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ଯଦି ଅର୍ଥନୀତିକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବାକୁ ହେବ, ତେବେ ଘାତକ ଯୁଦ୍ଧଜାହାଜ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ରପ୍ତାନି କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
୩. ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏବଂ ଜାପାନର ଅପମାନ
ଆପଣ ଭାବୁଥିବେ ଜାପାନ ହଠାତ୍ ନିଜର ସୁରକ୍ଷା କବଚ କାହିଁକି ଖୋଲିଦେଲା? ଏହାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କାରଣ ହେଉଛନ୍ତି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି – ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ।
ଟ୍ରମ୍ପ ଯେତେବେଳେ ନାଟୋ (NATO) ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଧମକ ଦେଲେ ଯେ “ମୁଁ ତୁମକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବି ନାହିଁ”, ସେତେବେଳେ ଜାପାନ ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଗଲା। ଟ୍ରମ୍ପ ସିଧାସଳଖ କହିଥିଲେ – “ଜାପାନ ସହିତ ସୁରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତିର ଲାଭ କ’ଣ? ଆମେ କାହିଁକି ଏଥିପାଇଁ ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ କରୁଛୁ?”
କେବଳ ଏତିକି ନୁହେଁ, ଜାପାନର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ତା’ର ଅଟୋମୋବାଇଲ୍ ସେକ୍ଟର ଉପରେ ଟ୍ରମ୍ପ ୩୫% ଶୁଳ୍କ (Tariff) ଲଗାଇ ଦେଲେ। ଏହି ଅପମାନ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ଚାପ ଏତେ ଥିଲା ଯେ, ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଇଶିବାଙ୍କୁ ନିଜ ପଦ ଛାଡ଼ିବାକୁ ପଡ଼ିଲା। ଏବେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ତାକାଇଚି ସେହି ଅପମାନର ଜବାବ ରଣକ୍ଷେତ୍ରରେ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଛନ୍ତି।
୪. ଆମେରିକାର ବିଶ୍ୱାସଘାତକତା?
ଜାପାନ ଅନୁଭବ କରିଛି ଯେ ଆମେରିକା ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ଭର କରିବା ବିପଜ୍ଜନକ। ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୫ରେ ଆମେରିକା ଜାପାନରୁ ନିଜର କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ପ୍ରଣାଳୀ ହଟାଇ ନେଇଥିଲା। ସେହିପରି ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆରୁ ‘ଥାଡ୍’ (THAAD) ସିଷ୍ଟମକୁ ହଟାଇ ଦିଆଗଲା।
ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି – ଯେତେବେଳେ ବିପଦ ଆସିବ, ଆମେରିକା ଆପଣଙ୍କୁ ଖାଲି ହାତରେ ଛାଡ଼ି ଦେଇପାରେ। ଏହା ଜାପାନ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଚେତାବନୀ ଥିଲା। ତେଣୁ ଜାପାନ ଏବେ ନିଜର ସାମରିକ ବନ୍ଧୁତା ବଢ଼ାଇବା ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ସହିତ ୭ ବିଲିୟନ ଡଲାରର ଚୁକ୍ତି କରି ୧୧ଟି ଯୁଦ୍ଧଜାହାଜ ତିଆରି କରିବା ପାଇଁ ଜାପାନ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛି। ଫିଲିପାଇନ୍ସ, ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ଏବଂ ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଭଳି ପ୍ରାୟ ୧୭ଟି ଦେଶ ଏବେ ଜାପାନୀ ଅସ୍ତ୍ର ପାଇଁ ଲାଇନରେ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି।
୫. ଭାରତ ସହିତ ଜାପାନର ବନ୍ଧୁତା ଏବଂ ଚୀନ୍କୁ ଟେନସନ
ଭାରତ ପାଇଁ ଏହାର ଗୁରୁତ୍ୱ କ’ଣ? ଜାପାନ ଭାରତକୁ ତା’ର ସବୁଠାରୁ ଆଧୁନିକ ‘ମୋଗାମି କ୍ଲାସ୍ ଫ୍ରିଗେଟ୍’ (Mogami-class frigate) ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛି।
ଏହି ଯୁଦ୍ଧଜାହାଜର ବିଶେଷତ୍ୱ ଶୁଣିଲେ ଆପଣ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେବେ। ଏହା ଏକ ‘ଷ୍ଟିଲ୍ଥ’ (Stealth) ଶ୍ରେଣୀର ଜାହାଜ, ଯାହାକୁ ଶତ୍ରୁର ରାଡାର ଧରିପାରିବ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଏହା ସମୁଦ୍ର ଭିତରେ ଲୁଚି ରହିଥିବା ଚୀନ୍ର ବୁଡ଼ାଜାହାଜକୁ ସହଜରେ ଚିହ୍ନଟ କରିପାରିବ। ଚୀନ୍ ଯେଉଁଭଳି ଭାବେ ଭାରତ ମହାସାଗରରେ ନିଜର ପ୍ରଭାବ ବିସ୍ତାର କରୁଛି, ଭାରତ ଏବଂ ଜାପାନର ଏହି ମିଳିତ ସହଯୋଗ ଚୀନ୍ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହେବାକୁ ଯାଉଛି।
ଜାପାନ ୮୦ ବର୍ଷ ଧରି ଯେଉଁ ‘ଭଲ ମଣିଷ’ର ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିଲା, ଆଜି ପରିସ୍ଥିତି ତାହାକୁ ଖୋଲିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଛି। ଏହା କେବଳ ଆତ୍ମରକ୍ଷା ନୁହେଁ, ବରଂ ବିଶ୍ୱ ରାଜନୀତିରେ ଜାପାନର ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟ।
କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ ରହିବ – ଜାପାନର ଏହି ସାମରିକ ଉତ୍ଥାନ ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ଶୁଭଙ୍କର ତ?
AlsoRead; https://purvapaksa.com/bjp-leaders-prediction-came-true-mamata-banerjee-lost/
