ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ସାମରିକ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଭାରତ ଓ ଫ୍ରାନ୍ସ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହେବାକୁ ଥିବା ୧୧୪ଟି ରାଫେଲ୍ ଯୁଦ୍ଧବିମାନର ମେଗା ଚୁକ୍ତିକୁ ନେଇ ଏକ ବଡ଼ ଅପଡେଟ୍ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଏହି ବିଶାଳ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ଭାରତ ପକ୍ଷରୁ ପଠାଯାଇଥିବା ‘ଲେଟର ଅଫ୍ ରିକ୍ୱେଷ୍ଟ’ ଉପରେ ଫ୍ରାନ୍ସ ସରକାର ଆସନ୍ତା ଅଗଷ୍ଟ ମାସ ମଧ୍ୟଭାଗ ସୁଦ୍ଧା ନିଜର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଜବାବ ପ୍ରଦାନ କରିବେ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।
ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ସୂତ୍ରରୁ ମିଳିଥିବା ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଗତ ମେ’ ମାସରେ ଭାରତ ସରକାର ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସରକାରୀ ସ୍ତରରେ ଏହି LoR ଫ୍ରାନ୍ସକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିଥିଲେ। ଏହାର ପ୍ରତ୍ୟୁତ୍ତର ରଖିବା ପାଇଁ ଫ୍ରାନ୍ସ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀମାନେ ଅଗଷ୍ଟ ମଧ୍ୟଭାଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମୟ ମାଗିଛନ୍ତି। ଫ୍ରାନ୍ସଠାରୁ ସରକାରୀ ପତ୍ର ମିଳିବା ପରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧବିମାନଗୁଡ଼ିକର ମୂଲ୍ୟ, ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ହସ୍ତାନ୍ତର ଏବଂ ବିମାନ ଯୋଗାଣର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟସୀମାକୁ ନେଇ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ ହେବ।
‘ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ’ ଅଧୀନରେ ନିର୍ମାଣ ହେବ ୯୪ଟି ଯୁଦ୍ଧବିମାନ
ଏହି ବହୁଚର୍ଚ୍ଚିତ ୧୧୪ଟି ରାଫେଲ୍ ଯୁଦ୍ଧବିମାନ ଚୁକ୍ତିର ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରମୁଖ ବିଶେଷତ୍ୱ ହେଉଛି ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତ ଏବଂ ‘ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ’ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ। ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ୧୧୪ଟି ଯୁଦ୍ଧବିମାନ ମଧ୍ୟରୁ ୯୪ଟି ବିମାନ ଭାରତ ମାଟିରେ ହିଁ ନିର୍ମାଣ କରାଯିବ। ଫ୍ରାନ୍ସର ବିମାନ ନିର୍ମାତା କମ୍ପାନୀ ‘ଡସୋଲ୍ଟ ଏଭିଏସନ୍’ ଭାରତର ଏକ ଅଗ୍ରଣୀ ଭାରତୀୟ ସଂସ୍ଥା ସହିତ ମିଳିତ ଭାବେ ଏହି ୯୪ଟି ଯୁଦ୍ଧବିମାନ ନିର୍ମାଣ କରିବ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଭାରତରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନୂତନ ବିପ୍ଳବ ଆସିବା ସହ ବ୍ୟାପକ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହେବ।
ବାୟୁସେନା ପାଇଁ କାହିଁକି ଜରୁରୀ ଏହି ଚୁକ୍ତି?
ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସମୟରେ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ସ୍କ୍ୱାଡ୍ରନ୍ ସଂଖ୍ୟା କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ହ୍ରାସ ପାଉଛି। ପୁରୁଣା ହୋଇଯାଇଥିବା ରୁଷୀୟ ନିର୍ମିତ ମିଗ୍-୨୧ ଭଳି ଯୁଦ୍ଧବିମାନଗୁଡ଼ିକୁ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ସେବାରୁ ଅବସର ଦିଆଯାଉଛି। ଅପରପକ୍ଷରେ, ସ୍ୱଦେଶୀ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ନିର୍ମିତ ଏଲସିଏ ତେଜସ୍ ମାର୍କ-୧ଏ ଏବଂ ମାର୍କ-୨ ବିମାନ ସାମିଲ ହେବାରେ ବିଳମ୍ବ ହେଉଥିବାରୁ ବାୟୁସେନାର ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷମତା ପ୍ରଭାବିତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି। ଏହି ଜରୁରୀ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ରାଫେଲ୍ ଯୁଦ୍ଧବିମାନର ଶୀଘ୍ର ଯୋଗାଣ ବାୟୁସେନା ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇପଡ଼ିଛି।
ଭାରତ ପାଖରେ ରହିବ ୨୦୦ରୁ ଅଧିକ ରାଫେଲ୍
ପୂର୍ବରୁ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ଏବଂ ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ମିଳିତ ଭାବେ ୬୨ଟି ରାଫେଲ୍ ବିମାନ ପାଇଁ ଅର୍ଡର ଦେଇସାରିଛନ୍ତି। ଏବେ ବାୟୁସେନାର ଏହି ୧୧୪ଟି ନୂଆ ବିମାନ ଯୋଡ଼ି ହେବା ପରେ ଦେଶରେ ମୋଟ ରାଫେଲ୍ ବିମାନ ସଂଖ୍ୟା ୧୭୬ରେ ପହଞ୍ଚିବ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ସୁରକ୍ଷା ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ଆହୁରି ୩୧ଟି ରାଫେଲ୍-ଏମ୍ ବିମାନ କ୍ରୟ କରିବାକୁ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରିଛି। ଯଦି ଏହି ସମସ୍ତ ଚୁକ୍ତି ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ରୂପ ନିଏ, ତେବେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଭାରତୀୟ ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀ ପାଖରେ ୨୦୦ରୁ ଅଧିକ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ରାଫେଲ୍ ଯୁଦ୍ଧବିମାନ ମହଜୁଦ ରହିବ, ଯାହା ଚୀନ୍ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ସୀମାରେ ଭାରତର ପ୍ରଭୁତ୍ୱକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ୍ କରିବ।
ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ସଜାଗତା
ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ୨୦୨୪ରେ ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସଚିବ ରାଜେଶ କୁମାର ସିଂହଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ବାୟୁସେନାର ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷମତା ପରଖିବା ପାଇଁ ଏକ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ସମୀକ୍ଷା କରିଥିଲେ। ଏହା ପରେ, ପ୍ରାୟ ୪ ମାସ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଅଧିଗ୍ରହଣ ପରିଷଦ (Defence Acquisition Council) ୧୧୪ଟି ରାଫେଲ୍ ଯୁଦ୍ଧବିମାନ କ୍ରୟ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଆନୁପାତିକ ମଞ୍ଜୁରୀ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା। ଏବେ ଫ୍ରାନ୍ସରୁ ଅଗଷ୍ଟ ମାସରେ ସରକାରୀ ଜବାବ ମିଳିବା ପରେ ଏହି ମେଗା ଡିଲ୍ ଆହୁରି ଗୋଟିଏ ପାପୁଲି ଆଗକୁ ବଢ଼ିବ।
