ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ସଙ୍କଟ ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ ଯୋଗାଣକୁ ବାଧା ଦେଇଛି । ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନାର କେନ୍ଦ୍ରରେ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ରହିଛି । ଏହା ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତି କରିଡର ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ । ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ପ୍ରବଳ ଚାପ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି । ଏହା ମଧ୍ୟରେ, ଭାରତ ଏହାର ଏଲପିଜି ଯୋଗାଣକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି । ଏକ ଭାରତ-ସଂଯୁକ୍ତ ସୁପରଟ୍ୟାଙ୍କର୍ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି । ଏହି ସୁପରଟ୍ୟାଙ୍କର୍ ତରଳୀକୃତ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ଗ୍ୟାସ୍ (LPG) ବହନ କରୁଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଆମେରିକା ଇରାନ-ସଂଯୁକ୍ତ ଜାହାଜ ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇବା ପରଠାରୁ ପରିବହନ ପ୍ରାୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଛି।
ଜାହାଜର ବିବରଣୀ କ’ଣ?
- ମାର୍ଶାଲ୍ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜର ପତାକା ଉଡ଼ାଉଥିବା ଏହି ଜାହାଜର ନାମ ‘ସର୍ବ ଶକ୍ତି’।
- ଏହା ପ୍ରାୟ ୪୫ହଜାର ଟନ୍ ତରଳୀକୃତ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ଗ୍ୟାସ୍ (LPG) ବହନ କରୁଛି।
- ଶନିବାର ଦିନ ଜାହାଜଟି ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଗତି କରୁଥିବା ଦେଖାଯାଇଥିଲା।
- ଜାହାଜଟି ଇରାନର ଲାରାକ ଏବଂ କେଶମ୍ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ ନିକଟ ଦେଇ ଓମାନ ଉପସାଗର ଆଡକୁ ଯାଉଥିଲା।
ବ୍ଲୁମବର୍ଗର ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଜାହାଜଟି ପୂର୍ବରୁ ପାରସ୍ୟ ଉପସାଗର ଏବଂ ଭାରତୀୟ ବନ୍ଦର ମଧ୍ୟରେ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲା। ଜାହାଜଟି ଏହାର ଗନ୍ତବ୍ୟସ୍ଥଳ ଭାରତ ବୋଲି ରିପୋର୍ଟ କରୁଛି, ଯାହା ସୂଚିତ କରୁଛି ଯେ ଏଥିରେ ଭାରତୀୟ କର୍ମଚାରୀ ଅଛନ୍ତି। ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରଠାରୁ ଏହା ଏକ ସାଧାରଣ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ପାଲଟିଛି।
ଏଜେନ୍ସି ଅନୁଯାୟୀ, ସରକାରୀ ମାଲିକାନାରେ ଥିବା ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଅଏଲ୍ କର୍ପୋରେସନ୍ ଏହି କାର୍ଗୋର କ୍ରେତା। ତଥାପି, କମ୍ପାନୀ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହାକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିନାହିଁ।
କିନ୍ତୁ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରଠାରୁ, ଅନ୍ୟ ଟ୍ୟାଙ୍କର୍ ମଧ୍ୟ ଭାରତୀୟ କୂଳରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ତେବେ ‘ସର୍ବ ଶକ୍ତି’ ବିଷୟରେ ଏତେ ବିଶେଷ କ’ଣ?
ଏହି ଜାହାଜ କାହିଁକି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର?
ଯଦି ଏହି ଟ୍ୟାଙ୍କର୍ ଏହାର ଯାତ୍ରା ସମାପ୍ତ କରେ, ତେବେ କିଛି ସପ୍ତାହ ପୂର୍ବରୁ ଆମେରିକା ଇରାନ-ସଂଯୁକ୍ତ ଜାହାଜ ଉପରେ କଟକଣା କଡ଼ାକଡ଼ି କରିବା ପରଠାରୁ ଏହା ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ପରିବହନ କରୁଥିବା ପ୍ରଥମ ଜଣାଶୁଣା ଭାରତୀୟ ଜାହାଜ ହେବ। ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଡର ଦେଇ ପରିବହନ ପ୍ରାୟତଃ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଛି। ଯେତେବେଳେ ଅଧିକାଂଶ ଜାହାଜ ଏହି ରାସ୍ତାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଏଡ଼ାଇ ଯାଇଛନ୍ତି, ଏହି ଜାହାଜର ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯିବାକୁ ଏକ ବଡ଼ ସଫଳତା ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯିବ।
ଗତ ମାସରେ ଯେତେବେଳେ ବହୁ ଅଶାନ୍ତି ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଣାଳୀ ସଂକ୍ଷେପରେ ପୁନଃ ଖୋଲିଥିଲା, ଅନିଶ୍ଚିତତା ଏବଂ ସାମରିକ ବିପଦ ଯୋଗୁଁ ଅନେକ ଜାହାଜ ପଛକୁ ଫେରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲା। ଘଟଣା ପରଠାରୁ ‘ସର୍ବ ଶକ୍ତି’ ବାହାରକୁ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଜାହାଜ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ।
ଭାରତ ପାଇଁ ଏହାର ଅର୍ଥ କ’ଣ?
- ଏହି ବିଷୟ ଭାରତ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
- ଏହା ବିଶ୍ୱର ତୃତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ତୈଳ ଆମଦାନୀକାରୀ ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ଏଲପିଜି ଗ୍ରାହକ।
- ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ତୈଳ ଉତ୍ପାଦନକାରୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ଚାଲିଥିବା ସଂଘର୍ଷ ଯୋଗୁଁ ଭାରତ ଗୁରୁତର ଯୋଗାଣ ବାଧା ସହିତ ସଂଘର୍ଷ କରୁଛି।
- ଭାରତୀୟ ଘରେ ଏଲପିଜି ହେଉଛି ଏକ ମୁଖ୍ୟ ରୋଷେଇ ଇନ୍ଧନ।
- ଅଭାବ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆତଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି; ଖାଦ୍ୟ ମେନୁ କାଟି ଦିଆଯାଉଛି।
ଏପ୍ରିଲରେ ପ୍ରୟାସ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି
ଫେବୃଆରୀ ଶେଷ ଭାଗରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲୀ ଇରାନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ପରଠାରୁ, ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ନିରନ୍ତର ଏଲପିଜି ଯୋଗାଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଉପରେ ଦୃଢ଼ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛି। ଭାରତୀୟ ବନ୍ଦରଗୁଡ଼ିକୁ ଏଲପିଜି ଟ୍ୟାଙ୍କରଗୁଡ଼ିକର ଡକିଂ ଏବଂ ଅନଲୋଡିଂକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି, ସହିତ ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦନ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରୁଛି।
ଏହି ପ୍ରୟାସଗୁଡ଼ିକ ଏପ୍ରିଲରେ ଏକ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା ଯେତେବେଳେ ଇରାନ ପ୍ରଥମେ ସୂଚିତ କରିଥିଲା ଯେ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ପୁନଃଖୋଲିଛି। ତଥାପି, ଏହାର ସେନା ପରେ ସେହି ଦେଇ ଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ଜାହାଜ ଉପରେ ଗୁଳି ଚଳାଇଥିଲା, ଯାହା ଫଳରେ ଅନେକ ଜାହାଜ ପଛକୁ ହଟିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲା। ସେହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ, ଭାରତ ଯାଉଥିବା ଏକ ଅଶୋଧିତ ଟ୍ୟାଙ୍କର, “ଦେଶ ଗାରିମା” କେବଳ ଏହାର ଟ୍ରାନ୍ସପଣ୍ଡର ବନ୍ଦ କରି “ଅଦୃଶ୍ୟ” ହେବା ପରେ ସେହି ଦେଇ ଯାଇପାରିଥିଲା।
ସେବେଠାରୁ, ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ପରିବହନ ପ୍ରାୟତଃ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଛି। ତଥାପି, ତେହେରାନ ସହିତ ସିଧାସଳଖ ଆଲୋଚନା ମାଧ୍ୟମରେ, ଭାରତ ସଂଘର୍ଷ ସମୟରେ ପ୍ରଣାଳୀରୁ ଆଠଟି ଏଲପିଜି ବାହକଙ୍କୁ ହଟାଇବାରେ ସଫଳ ହୋଇଛି। ଅଧିକାରୀମାନେ ବିକଳ୍ପ ଯୋଗାଣ ପଥ ମଧ୍ୟ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରୁଛନ୍ତି।
ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ, ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ମନ୍ତ୍ରୀ ହରଦୀପ ପୁରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତ ଏହାର ଘରୋଇ ଏଲପିଜି ଉତ୍ପାଦନ ୬୦% ବୃଦ୍ଧି କରି ୫୪୦୦ ଟନ୍ କରିଛି, ଯେତେବେଳେ ଦୈନିକ ଚାହିଦା ୧୦୦୦୦ ଟନ୍ ହ୍ରାସ ପାଇ ୮୦୦୦୦ ଟନ୍ ହୋଇଛି।
ଏହି କାରଣରୁ ୧୦-୧୨ ଘଣ୍ଟା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ
ବ୍ଲୁମବର୍ଗଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, “ସର୍ବ ଶକ୍ତି” ଫେବୃଆରୀ ଆରମ୍ଭରେ ପାରସ୍ୟ ଉପସାଗରରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲା। ପରେ ଏହା ଦୁବାଇ ନିକଟରେ ଏକ ଜାହାଜ-ରୁ-ଜାହାଜ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାର ମାଲ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା। ହର୍ମୁଜ୍ ଦେଇ ଯାତ୍ରା ସମାପ୍ତ କରିବାକୁ ଜାହାଜକୁ ୧୦ରୁ ୧୪ଘଣ୍ଟା ସମୟ ଲାଗିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ତଥାପି, ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଜାହାଜ ଗତିବିଧି ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ହସ୍ତକ୍ଷେପ, ମିଥ୍ୟା ସ୍ଥାନ ରିପୋର୍ଟିଂ କିମ୍ବା ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ଜାଣିଶୁଣି ସେମାନଙ୍କର ଟ୍ରାକିଂ ସିଷ୍ଟମ ବନ୍ଦ କରିଦେବା ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇପାରେ।
EQUIS ଡାଟାବେସ୍ ଅନୁଯାୟୀ, ଦୁବାଇସ୍ଥିତ ଫୋରସାଇଟ୍ ଗ୍ରୁପ୍ ସର୍ଭିସେସ୍ ଲିମିଟେଡ୍ ଜାହାଜର ପରିଚାଳକ ଭାବରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ, ଯେତେବେଳେ ମାଲିକ ହେଉଛନ୍ତି ଜେହେ ୟିନ୍ ଶାନ୍ ଝୁ ନଂ ୪ ତିଆନଜିନ୍, ଯାହା ସମାନ ଠିକଣାରେ ପଞ୍ଜିକୃତ। ଫୋରସାଇଟ୍ ଗ୍ରୁପ୍ ଏହାର ୱେବସାଇଟ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ମତାମତ ପାଇଁ ଅନୁରୋଧର ତୁରନ୍ତ ଉତ୍ତର ଦେଇନାହିଁ।
