ଭାରତ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ କାମିକାଜୀ ଡ୍ରୋନ ଗଢ଼ିଥିବା ଆମ ଓଡ଼ିଆ ପୁଅଙ୍କ କାହାଣୀ ସଫଳ ପରେ ଏବେ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ଆଉ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ପୁଅ। ଜଣେ ଏଭଳି ଯୁବ ଭୂତତ୍ତ୍ୱବିତ୍ ଯିଏ କି ଓଡ଼ିଶା ଉପକୂଳରେ ଗ୍ୟାସର ସନ୍ଧାନ କରିଛନ୍ତି, ଆଜ୍ଞା ହଁ ଆମେ କହୁଛୁ ଓଡ଼ିଶା କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାର ବିବେକାନନ୍ଦ ବାରିକ।
ବିବେକାନନ୍ଦଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଏହି ଗର୍ବର ଖବର ଆଜି କେବଳ ଓଡ଼ିଶା ନୁହେଁ, ବରଂ ସମଗ୍ର ଭାରତବର୍ଷର ଶକ୍ତି ମାନଚିତ୍ରକୁ ବଦଳାଇ ଦେବାର କ୍ଷମତା ରଖିଛି!
ଭାରତର ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ଦିଗରେ ଏକ ଐତିହାସିକ ପଦକ୍ଷେପ ସ୍ୱରୂପ, ରାଷ୍ଟ୍ରାୟତ୍ତ ତୈଳ ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ୍ କର୍ପୋରେସନ୍ ଅର୍ଥାତ୍ ONGC ଓଡ଼ିଶା ଉପକୂଳରୁ ଏକ ବଡ଼ ସଫଳତା ହାସଲ କରିଛି। ଓଡ଼ିଶା ଉପକୂଳରୁ ପ୍ରାୟ ୪୩ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ମହାନଦୀ ଅଫଶୋର ବେସିନର ଗଭୀର ଜଳ କୂପ MN-DW18-1-H-Dରେ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ ଗ୍ୟାସ୍ ମିଳିଛି।
ଏହା କେବଳ ଏକ ଖବର ନୁହେଁ; ଏହା ଆମ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ, ଆମ ଦେଶର ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଏକ ବହୁତ ବଡ଼ ଆଶା ଏବଂ ଗର୍ବର ବିଷୟ। ଆଜିର ଏହି ଭିଡିଓରେ ଆମେ ଆଲୋଚନା କରିବା ଯେ, ଏହି ଗ୍ୟାସ୍ ଆବିଷ୍କାର କିପରି ଭାରତର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ, ଏହା ପଛରେ କେଉଁ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କର ପରିଶ୍ରମ ରହିଛି ଏବଂ ସରକାରଙ୍କ ‘ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନ’ ଯୋଜନା ଏଥିରେ କିପରି ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି।
ତେବେ ଭିଡିଓଟିକୁ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଖନ୍ତୁ ଏବଂ ଯଦି ଆପଣ ଆମ ଚ୍ୟାନେଲ୍ରେ ନୂଆ ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ନିଶ୍ଚୟ ସବସ୍କ୍ରାଇବ୍ କରନ୍ତୁ!
ଚାଲନ୍ତୁ ପ୍ରଥମେ ଜାଣିବା ଏହି ସଫଳତାର ପ୍ରକୃତ କାହାଣୀ କ’ଣ। କମ୍ପାନୀ ପକ୍ଷରୁ ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହା ହେଉଛି ଜାତୀୟ ଅଫଶୋର ଅନୁସନ୍ଧାନ ମିଶନ—ଅର୍ଥାତ୍ ‘ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନ’ ଅଧୀନରେ ମହାନଦୀ ବେସିନରେ ଖୋଳାଯାଇଥିବା ସର୍ବପ୍ରଥମ କୂପ!
ଭାବିବାକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଲାଗେ, ସମୁଦ୍ରର ଏତେ ଗଭୀରତାରେ, ଏତେ ପ୍ରତିକୂଳ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଯେତେବେଳେ କାମ କରାଯାଏ, ସେତେବେଳେ କେତେ ପରିଶ୍ରମ ଏବଂ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡ଼ିଥାଏ।
ଏହି କୂପଟି ଉପକୂଳର ଅତି ନିକଟରେ ଥିବାରୁ, ଏହାର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ମୁଦ୍ରୀକରଣ ପାଇଁ ବହୁତ ବଡ଼ ସମ୍ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଅର୍ଥାତ୍, ଏଠାରୁ ଗ୍ୟାସ୍ ଉତ୍ତୋଳନ କରି ବଜାରକୁ ଆଣିବା ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟିକ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରିବା କାମ ବହୁତ କମ ସମୟ ଏବଂ ସୁବିଧାରେ କରାଯାଇପାରିବ।
କମ୍ପାନୀର ରିପୋର୍ଟ ମୁତାବକ, ଏହି କୂପକୁ ମୋଟ ୧,୬୨୩ ମିଟର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଗଭୀରତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖୋଳାଯାଇଥିଲା। ଆଉ ସବୁଠାରୁ ରୋମାଞ୍ଚକର କଥାଟି ହେଲା, ଗତ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୮ ତାରିଖରେ ୧,୪୪୧ ରୁ ୧,୪୫୨ ମିଟର ବ୍ୟବଧାନ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଗ୍ୟାସ୍ର ସନ୍ଧାନ ମିଳିଥିଲା।
ଆପଣମାନଙ୍କର ମନେଥିବ, ଗତ ଜୁଲାଇ ୨୫ ତାରିଖରେ ଦେଶର ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ମନ୍ତ୍ରୀ ହରଦୀପ ସିଂହ ପୁରୀ ନିଜେ ଏହି କୂପକୁ ‘ସ୍ପୁଡ୍’—ଅର୍ଥାତ୍ ଖନନ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ଏହା ଏକ ଆଶା ଥିଲା, ଯାହା ଆଜି ଏକ ସତ୍ୟ ଏବଂ ବଡ଼ ସଫଳତାରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି।
ଗତ ତିନି ଦିନ ଧରି ଏହି କୂପରୁ ଅତି ଉତ୍ସାହଜନକ ପ୍ରବାହ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ଜଳଭଣ୍ଡାର ଚାପ ସହିତ ଗ୍ୟାସ୍ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି। ONGC ପକ୍ଷରୁ ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ଏକ ବିବୃତ୍ତିରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କୁହାଯାଇଛି—
“ଏହି ଆବିଷ୍କାର ONGC ର ଗଭୀର ଜଳ ଅନୁସନ୍ଧାନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ ଏହାର ସ୍ୱଦେଶୀ ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନ ସମ୍ପଦ ଆଧାରକୁ ବିସ୍ତାର କରିବା ପାଇଁ ଭାରତର ପ୍ରୟାସକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରୁଛି।”
ଏହି MN-DWN18-1-HD କୂପଟି ହେଉଛି ମହାନଦୀ ବେସିନରେ ଯୋଜନା କରାଯାଇଥିବା ଚାରୋଟି ଗଭୀର ଜଳ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କୂପ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଥମ କୂପ! ଅର୍ଥାତ୍ ଏହା ଆମ୍ଭମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଆରମ୍ଭ ମାତ୍ର, ଆଗକୁ ଆହୁରି ଅନେକ ବଡ଼ ସଫଳତା ଆସିବାକୁ ବାକି ଅଛି।
ଏଠାରେ ଆମେ ପ୍ରଶଂସା ନ କରି ରହିପାରିବୁ ନାହିଁ ସେହି ବୈଜ୍ଞାନିକ, ଇଞ୍ଜିନିୟର ଏବଂ କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କୁ, ଯାହାଙ୍କର ଦିନରାତିର ପରିଶ୍ରମ ଯୋଗୁଁ ଆଜି ଏହି ସଫଳତା ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିଛି।
ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଏହି ଟିମ୍ରେ କେଉଁମାନେ ସାମିଲ ଥିଲେ:
- ଡ୍ରିଲିଂ ଇଞ୍ଜିନିୟର୍: ଅନୁଭବ ଓଝା, ରୌନକ ଆରୋରା ଏବଂ ମଞ୍ଜିତ କୁମାର।
- ଭୂତତ୍ତ୍ୱବିତ୍: ବିବେକାନନ୍ଦ ବାରିକ (କେନ୍ଦୁଝର) ଏବଂ ଅନିଲ କୁମାର ବଢ଼େଇ।
- ରସାୟନବିଦ୍ (Chemist): ଉତ୍ସବ ଘୋଷ।
- ଉତ୍ପାଦନ ଇଞ୍ଜିନିୟର୍ (Production Engineers): ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତ ମହାୱାର ଏବଂ ଅଙ୍କିତ ଚୌଧୁରୀ।
ଆମ ଓଡ଼ିଶାର ମାଟିରେ ଏବଂ ଉପକୂଳ ସମୁଦ୍ରରେ ଏପରି ଅଦ୍ଭୁତ କାମ କରି ଦେଖାଇଥିବାରୁ ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରତିଭାବାନ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କୁ ଆମର ଅଭିନନ୍ଦନ!
ଏହି ଆବିଷ୍କାର ହେଉଛି ହଠାତ୍ ହୋଇଥିବା କୌଣସି ଚମତ୍କାର ନୁହେଁ। ଏହା ପଛରେ ଦୀର୍ଘ ଦିନର ଗବେଷଣା ଏବଂ ପୂର୍ବର ସଫଳତାଗୁଡ଼ିକର ବଡ଼ ଅବଦାନ ରହିଛି। ଆପଣମାନଙ୍କୁ ମନେପକାଇ ଦେବାକୁ ଚାହିଁବି ଯେ, ଏହାପୂର୍ବରୁ ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ‘ଉତ୍କଳ’ ଏବଂ ‘କୋଣାର୍କ’ ଆବିଷ୍କାର ମହାନଦୀ ଅଫଶୋର ବେସିନର ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନ କ୍ଷମତାକୁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ପରିଚିତ କରାଇଥିଲା।
ସେହି ସଫଳତା ଉପରେ ଆଧାର କରି ହିଁ ଆଜି ONGC ଏହି ଗଭୀର ଜଳ କୂପ MN-DW18-1-H-D ରେ ଗ୍ୟାସ୍ ଖୋଳିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଛି। ଗଭୀର ଜଳ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରି ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନ ଭଣ୍ଡାରର ବାଣିଜ୍ୟିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତାକୁ ଏଠାରେ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଉଛି।
ବର୍ତ୍ତମାନ ଆସନ୍ତୁ ବୁଝିବା, ଏହି ଖବରଟି ସମଗ୍ର ଦେଶ ପାଇଁ କାହିଁକି ଏତେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?
ଆପଣମାନେ ଜାଣିଲେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେବେ ଯେ, ଭାରତ ଏହାର ପ୍ରାୟ ୯୦ ପ୍ରତିଶତ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଏବଂ ପ୍ରାୟ ଅଧା ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ ଚାହିଦା ବାହାର ଦେଶରୁ ଆମଦାନୀ କରିଥାଏ। ଅର୍ଥାତ୍ ଆମ ଦେଶର ଶକ୍ତି ଆବଶ୍ୟକତାର ଏକ ବଡ଼ ଭାଗ ବିଦେଶୀ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ।
ଯେତେବେଳେ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଅସ୍ଥିରତା ଦେଖାଦିଏ, କିମ୍ବା ଯୋଗାଣରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଦେଶ ଭିତରେ ତେଲ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ର ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ। ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦନକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏକମାତ୍ର ରାସ୍ତା।
ଭାରତ ସରକାର ଏକ ବଡ଼ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛନ୍ତି—୨୦୩୦ ମସିହା ସୁଦ୍ଧା ଦେଶର ଶକ୍ତି ବାସ୍କେଟରେ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସର ଅଂଶକୁ ୧୫ ପ୍ରତିଶତକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା। ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଜଣେ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହିପରି ଉଚ୍ଚ ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦନ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ସେହି ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିବାରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସହାୟକ ହେବ।
ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ, କେନ୍ଦ୍ର କ୍ୟାବିନେଟ୍ ଗତ ଜୁଲାଇ ୩୧ ତାରିଖରେ ଏକ ବିରାଟ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇ ୮୪,୦୮୪ କୋଟି ଟଙ୍କାର ‘ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନ’ ବା ଜାତୀୟ ସାଗର ଅନୁସନ୍ଧାନ ଯୋଜନାକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିଛି।
ଏହି ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ କ’ଣ କରାଯିବ?
- ବଡ଼ ଧରଣର 2D ଏବଂ 3D ଭୂକମ୍ପୀୟ ସର୍ବେକ୍ଷଣ (Seismic Surveys) କରାଯିବ।
- ଅନୁସନ୍ଧାନକାରୀ ଡ୍ରିଲିଂ (Exploratory Drilling) କାର୍ଯ୍ୟକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରାଯିବ।
- ଗଭୀର ଜଳ ଏବଂ ଅତି-ଗଭୀର ଜଳ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସାଗର ଭିତ୍ତିଭୂମି (Marine Infrastructure) ନିର୍ମାଣ କରାଯିବ।
ଏହି ‘ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନ’ ଯୋଜନା କେବଳ କିଛି ତେଲ ବା ଗ୍ୟାସ୍ ଖୋଜିବାରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ଏହା ସାଗର ଅନୁସନ୍ଧାନ-ରୁ-ଉତ୍ପାଦନ (Exploration-to-Production) ଶୃଙ୍ଖଳକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମଜବୁତ କରିବ। ସମୁଦ୍ରର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଗୁପ୍ତ ଭଣ୍ଡାରଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ଲକ୍ କରିବା, ନୂତନ ଆବିଷ୍କାରର ବିକାଶକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବା ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କଥା ହେଲା—ଭାରତକୁ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ୱଦେଶୀ ଗଭୀର ଜଳ କ୍ଷମତା ନିର୍ମାଣ କରିବା—ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ।
ଆଜି ଯେତେବେଳେ ଓଡ଼ିଶା ଉପକୂଳରୁ ଏହି ଗ୍ୟାସ୍ ମିଳିବାର ଖବର ଆସିଛି, ଏହା ପ୍ରମାଣ କରୁଛି ଯେ ଆମ ଦେଶର ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଏବଂ ଆମର ସାଧନଗୁଡ଼ିକ କେତେ ସକ୍ଷମ। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଯୋଗୁଁ ଓଡ଼ିଶାରେ ନୂତନ କର୍ମସଂସ୍ଥାନ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହେବ, ଶିଳ୍ପାୟନକୁ ଗତି ମିଳିବ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଞ୍ଚଳର ଆର୍ଥିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଘଟିବ।
ତେଣୁ, ଭାରତର ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ଦିଗରେ ଓଡ଼ିଶାର ଏହି ଅବଦାନ ଏବଂ ଆମ ଯୁବ ଭୂତତ୍ତ୍ୱବିତ୍ ବିବେକାନନ୍ଦ ବାରିକଙ୍କ ଭୂମିକା ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣାକ୍ଷରରେ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇ ରହିବ। ONGC ର ଏହି ବଡ଼ ସଫଳତା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଗର୍ବର ମୁହୂର୍ତ୍ତ।
