ଆଜି ଆମେ ଆଲୋଚନା ଏକ ଏମିତି ବିଷୟ ଉପରେ, ଯାହା କେବଳ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ରାଜନୀତି ନୁହେଁ… ଭାରତୀୟ ଲୋକତନ୍ତ୍ରର ମାନସିକତାକୁ ମଧ୍ୟ ଦୋହଲାଇ ଦେଇଛି।
୨୦୨୬ ଓ ୨୦୨୧ର ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ପରେ ଯେଉଁ ପୋଷ୍ଟ ପୋଲ୍ ହିଂସା ଦେଖାଗଲା, ସେଥିରେ ଅନେକ ଲୋକ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ଶତାଧିକ ଲୋକ ଘରଛାଡ଼ା ହେଲେ, ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରତିଶୋଧର ଅଭିଯୋଗ ଦେଶକୁ ଅସ୍ଥିର କରିଦେଲା।
ଏହି ହିଂସାକୁ ନେଇ ଅନେକ ଲେଖା, ଅନେକ ରିପୋର୍ଟ, ଅନେକ ରାଜନୈତିକ ଭାଷଣ ଆସିଲା। କିନ୍ତୁ ଏକ ଶବ୍ଦ ବିଶେଷ ଭାବେ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ଆସିଲା — “ଗୋପାଳ ପାଠା”।
କିଏ ଥିଲେ ଗୋପାଳ ପାଠା ?
କାହିଁକି ୧୯୪୬ର ଡାଇରେକ୍ଟ ଆକ୍ସନ ଡେ ସହ ୨୦୨୧ର ବଙ୍ଗ ହିଂସାକୁ ତୁଳନା କରାଗଲା ?
କାହିଁକି ବଙ୍ଗର ରାଜନୀତିରେ ହିଂସା ଏତେ ଗଭୀର ?
ଏବଂ ସବୁଠୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ…
ଲୋକତନ୍ତ୍ରରେ କେବେ ଏମିତି ପରିସ୍ଥିତି ଆସେ କି, ଯେଉଁଠି ଲୋକମାନେ ନିଜେ ନିଜ ସୁରକ୍ଷା ନେଇ ଭାବିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି ?
ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ରାଜନୀତିରେ ହିଂସା କୌଣସି ନୂଆ ବିଷୟ ନୁହେଁ।
କଂଗ୍ରେସର ଦିନରୁ…
ବାମପନ୍ଥୀ ଶାସନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ…
ଏବଂ ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସର ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ…
ବଙ୍ଗରେ ରାଜନୀତି ମାନେ କେବଳ ଭୋଟ ନୁହେଁ…
ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ ମଧ୍ୟ।
ଗାଁ ଦଖଲ…
ବୁଥ୍ କବଜା…
ପ୍ରତିପକ୍ଷଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଖାଇବା…
ଏହା ବର୍ଷ ଧରି ଚାଲିଆସୁଛି।
ବାମ ଶାସନ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ରାଜନୈତିକ ହତ୍ୟା ଘଟିଥିଲା।
ତାପରେ ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ଉଦୟ ହେଲା।
କିନ୍ତୁ କିଛିଦିନ ପରେ ବିରୋଧୀମାନେ ଅଭିଯୋଗ କଲେ ଯେ, ବଙ୍ଗରେ କେବଳ ଦଳ ବଦଳିଛି…
ରାଜନୀତିର ଶୈଳୀ ବଦଳି ନାହିଁ।
୨୦୨୧ର ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ପାଇଁ ଏକ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ନଥିଲା।
ଏହାକୁ “ମମତା ବନାମ ମୋଦୀ” ଯୁଦ୍ଧ ଭାବେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଯାଇଥିଲା।
ଗୋଟିଏ ପଟେ ଥିଲା ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସ…
ଅନ୍ୟପଟେ ବେଗରେ ବଢ଼ୁଥିବା ବିଜେପି।
ନନ୍ଦୀଗ୍ରାମ ହେଲା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ରଣକ୍ଷେତ୍ର।
ଶୁଭେନ୍ଦୁ ଅଧିକାରୀ ତୃଣମୂଳ ଛାଡ଼ି ବିଜେପିକୁ ଯାଇଥିଲେ।
ମମତା ବାନାର୍ଜୀ ନିଜେ ନନ୍ଦୀଗ୍ରାମରୁ ଲଢ଼ିଲେ।
ସମଗ୍ର ନିର୍ବାଚନ ଏକ ଭାବନାତ୍ମକ ଏବଂ ଆକ୍ରାମକ ରୂପ ନେଇଥିଲା।
“ଖେଲା ହୋବେ”…
“ଜୟ ଶ୍ରୀରାମ”…
ଏହି ସ୍ଲୋଗାନମାନେ ନିର୍ବାଚନକୁ ଆହୁରି ଧ୍ରୁବୀକୃତ କରିଦେଲା।
ଫଳାଫଳରେ ତୃଣମୂଳ ଐତିହାସିକ ଜୟ ହାସଲ କଲା।
ବିଜେପି ଭଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ କଲା ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସରକାର ଗଠନ କରିପାରିଲା ନାହିଁ।
ଏହାପରେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ହିଂସାର ଅଭିଯୋଗ।
ବିଭିନ୍ନ ଜିଲ୍ଲାରୁ ଆସିଲା ଭୟଙ୍କର ଖବର।
କାହାର ଘର ପୋଡ଼ାଯାଇଛି…
କାହାକୁ ମାଡ଼ ମାରାଯାଇଛି…
କେଉଁଠି ମହିଳାଙ୍କୁ ନିର୍ଯାତନାର ଅଭିଯୋଗ…
କେଉଁଠି ଦଳୀୟ ପ୍ରତିଶୋଧ।
ବିଜେପି ଅଭିଯୋଗ କଲା ଯେ ତାଙ୍କ ସମର୍ଥକମାନଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ କରାଯାଉଛି।
ତୃଣମୂଳ କହିଲା —
ହିଂସା ଦୁଇପକ୍ଷରୁ ହେଉଛି।
ବିଜେପି ରାଜନୀତିକ ଲାଭ ପାଇଁ ବିଷୟକୁ ବଡ଼ କରୁଛି।
କିନ୍ତୁ ଯାହା ହେଉ…
ଭୟର ପରିବେଶ ସତ୍ୟ ଥିଲା।
ସେତେବେଳେ ଅନେକ ରିପୋର୍ଟରେ ଆସିଥିଲା ଯେ କେତେକ ପରିବାର ରାଜ୍ୟ ଛାଡ଼ି ପଳାଇ ଯାଇଥିଲେ।
କେହି ଆସାମକୁ ଗଲେ…
କେହି ଲୁଚି ରହିଲେ…
କେହି ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିବାକୁ ଭୟ କଲେ।
ଏହା ଦେଶକୁ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିଲା —
ଭାରତର ଗୋଟିଏ ରାଜ୍ୟରେ ଲୋକମାନେ କେବଳ ରାଜନୈତିକ ପରିଚୟ ପାଇଁ ଘରଛଡ଼ା ହେବେ ?
ଏଠିକୁ ଆସେ “ଗୋପାଳ ପାଠା”ର ନାମ
ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ…
କିଏ ଥିଲେ ଗୋପାଳ ପାଠା ?
ଗୋପାଳ ପାଠାଙ୍କ ଭଲ ନାଁ ଥିଲା ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ମୁଖୋପାଧ୍ୟାୟ।
୧୯୪୬ର ଡାଇରେକ୍ଟ ଆକ୍ସନ ଡେ ସମୟରେ ସେ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ଆସିଥିଲେ।
ସେତେବେଳେ ଭାରତ ଭାଗ ହୋଇନଥିଲା।
ମୁସଲିମ୍ ଲିଗ୍ “ଡାଇରେକ୍ଟ ଆକ୍ସନ ଡେ” ଡାକ ଦେଇଥିଲା।
ତା’ପରେ କଲିକାତାରେ ଭୟାବହ ଦଙ୍ଗା ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ହଜାର ଲୋକ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ।
ଇତିହାସ ଏହାକୁ “ଗ୍ରେଟ୍ କାଲାକାଟା କିଲିଙ୍ଗସ” ଭାବେ ମନେରଖିଛି।
ଏହି ସମୟରେ ଗୋପାଳ ପାଠାଙ୍କୁ କେତେକ ଲୋକ “ହିନ୍ଦୁ ସୁରକ୍ଷାର ପ୍ରତୀକ” ଭାବେ ଦେଖିଥିଲେ।
କୁହାଯାଏ ସେ ସ୍ୱୟଂସେବକ ଦଳ ଗଠନ କରି ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ।
କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ମନେ ରଖିବାକୁ ପଡ଼ିବ —
ଇତିହାସର ଏମିତି ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଦେଖାଯାଏ।
କେହି ତାଙ୍କୁ ନାୟକ କହନ୍ତି…
କେହି ତାଙ୍କୁ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ରାଜନୀତିର ଅଂଶ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି।
କାହିଁକି ୨୦୨୧ରେ ତାଙ୍କ ନାଁ ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ଫେରିଲା ?
୨୦୨୧ର ପୋଷ୍ଟ ପୋଲ୍ ହିଂସା ପରେ କେତେକ ଲେଖାରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଲା —
“ଆଜିର ବଙ୍ଗରେ ଗୋପାଳ ପାଠା କେଉଁଠି ?”
ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଅର୍ଥ ଥିଲା —
ଲୋକମାନେ ନିଜ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ କାହାକୁ ଦେଖିବେ ?
ଯଦି ରାଜନୀତିକ ହିଂସା ବଢ଼େ…
ଯଦି ରାଜ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଭରସା କମିଯାଏ…
ତେବେ ସମାଜ କେଉଁପଥକୁ ଯାଏ ?
ଏହା ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସଂବେଦନଶୀଳ ପ୍ରଶ୍ନ।
କାରଣ ଲୋକତନ୍ତ୍ରରେ ନ୍ୟାୟ ଓ ସୁରକ୍ଷାର ଦାୟିତ୍ୱ ରାଜ୍ୟର।
କୌଣସି ସମାଜ ଯଦି ନିଜେ ନିଜ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ସଂଗଠିତ ହେବାକୁ ଲାଗେ…
ତେବେ ସେଠି ଆଇନର ଶାସନ ଦୁର୍ବଳ ହେବାର ଭୟ ରହେ।
କାହିଁକି ବଙ୍ଗରେ ରାଜନୀତି ଏତେ ଧ୍ରୁବୀକୃତ ହେଲା ?
ଏହାର ଅନେକ କାରଣ ଅଛି।
ପ୍ରଥମ —
ଦୀର୍ଘ ସମୟର କ୍ୟାଡର୍ ରାଜନୀତି।
ବଙ୍ଗରେ ଦଳମାନେ କେବଳ ଭୋଟ ମେସିନ୍ ନୁହେଁ।
ଗ୍ରାମର ତଳସ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂଗଠନ।
ଦ୍ୱିତୀୟ —
ବେରୋଜଗାରି ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଭାବ।
ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ରାଜନୀତି ହେଉଛି ଆର୍ଥିକ ପ୍ରଭାବର ଉତ୍ସ।
ଯେ ଦଳ ଶକ୍ତିରେ ରହେ…
ସେଥିରେ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଭାବ ବଢ଼ିଯାଏ।
ତୃତୀୟ —
ପରିଚୟର ରାଜନୀତି।
ଧର୍ମ…
ଜାତି…
ସଂସ୍କୃତି…
ସବୁକିଛି ରାଜନୀତିର ଅଂଶ ହୋଇଗଲା।
ବହୁ ବର୍ଷ ଧରି ବଙ୍ଗରେ ବିଜେପି ଏକ ଛୋଟ ଶକ୍ତି ଥିଲା।
କିନ୍ତୁ ୨୦୧୯ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନ ପରେ ବିଜେପି ହଠାତ୍ ବେଗରେ ବଢ଼ିଲା।
ତୃଣମୂଳ ପ୍ରଥମଥର ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଦେଖିଲା।
ଏହାପରେ ବଙ୍ଗର ରାଜନୀତି ଆହୁରି ଆକ୍ରାମକ ହେଲା।
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦଳ ନିଜ ସମର୍ଥକଙ୍କୁ “ଅସ୍ତିତ୍ୱର ଯୁଦ୍ଧ” ବୋଲି ବୁଝାଇବାକୁ ଲାଗିଲା।
ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ରାଜନୀତି “ଅସ୍ତିତ୍ୱର ଯୁଦ୍ଧ” ହୋଇଯାଏ…
ସେତେବେଳେ ହିଂସାର ସମ୍ଭାବନା ବଢ଼ିଯାଏ।
୨୦୨୧ ପରେ ହିଂସା ନେଇ ଅନେକ ମାମଲା କୋର୍ଟକୁ ଗଲା।
କଲକାତା ହାଇକୋର୍ଟ ଏବଂ ଏନଏଚଆରସି ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ସହ ନେଇଥିଲେ।
କେତେକ ଘଟଣାରେ ସିବିଆଇ ତଦନ୍ତ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲା।
କିନ୍ତୁ ରାଜନୀତିକ ତର୍କ ଏଠିରେ ମଧ୍ୟ ଶେଷ ହେଲା ନାହିଁ।
ବିଜେପି କହିଲା —
ଏହା ଗଣତନ୍ତ୍ର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ।
ତୃଣମୂଳ କହିଲା —
ବିରୋଧୀମାନେ ବଙ୍ଗକୁ ଖରାପ ଦେଖାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି।
ଏବେ ଏକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶ୍ନ।
୧୯୪୬ର ଡାଇରେକ୍ଟ ଆକ୍ସନ ଡେ ଓ ୨୦୨୧ର ପୋଷ୍ଟ ପୋଲ୍ ହିଂସାକୁ ତୁଳନା କରିବା ଠିକ୍ କି ?
ଏଠିରେ ମତଭେଦ ରହିଛି।
କେହି କହନ୍ତି —
ବଙ୍ଗର ହିଂସାର ଇତିହାସ ବୁଝିବାକୁ ଏହି ତୁଳନା ଦରକାର।
ଅନ୍ୟମାନେ କହନ୍ତି —
ଦୁଇଟି ଘଟଣାର ପରିସ୍ଥିତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ।
୧୯୪୬ ଥିଲା ଭାରତ ବିଭାଜନ ପୂର୍ବର ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ଦଙ୍ଗା।
୨୦୨୧ ଥିଲା ନିର୍ବାଚନ ପରବର୍ତ୍ତୀ ରାଜନୈତିକ ହିଂସା।
ତେଣୁ ଏହି ତୁଳନାକୁ ନେଇ ଆଜି ମଧ୍ୟ ତର୍କ ଚାଲିଛି।
ଆଜିର ବଙ୍ଗ — କଣ ବଦଳିଛି ?
୨୦୨୧ ପରେ ମଧ୍ୟ ବଙ୍ଗରେ ହିଂସା ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ଶେଷ ହୋଇନାହିଁ।
ସମ୍ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ପରବର୍ତ୍ତୀ ହିଂସା ନେଇ ରିପୋର୍ଟ ଚାହାଯାଇଛି।
ଏହା ପ୍ରମାଣ କରୁଛି ଯେ ବିଷୟଟି ଏବେ ମଧ୍ୟ ରାଜନୀତିକ ଭାବେ ଜୀବନ୍ତ।
ଏହି ସମଗ୍ର ଘଟଣାରୁ ଭାରତକୁ ଏକ ବଡ଼ ଶିକ୍ଷା ନେବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ଲୋକତନ୍ତ୍ର କେବଳ ଭୋଟ ନୁହେଁ।
ଲୋକତନ୍ତ୍ର ହେଉଛି ବିରୋଧୀଙ୍କୁ ବଞ୍ଚିବାର ଅଧିକାର ଦେବା।
ଯଦି ରାଜନୀତି ଏତେ ବିଷାକ୍ତ ହୋଇଯାଏ ଯେ ଲୋକମାନେ ପଡ଼ୋଶୀକୁ ଶତ୍ରୁ ଭାବିବାକୁ ଲାଗନ୍ତି…
ତେବେ ଲୋକତନ୍ତ୍ରର ଆତ୍ମା ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାଏ।
“ଗୋପାଳ ପାଠା”ର ନାମ ଏହି କାରଣରେ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ଆସିଥିଲା।
କାରଣ ଲୋକମାନଙ୍କ ମନରେ ଏକ ଭୟ ଥିଲା।
କିନ୍ତୁ ଆଧୁନିକ ଭାରତର ସମାଧାନ କେବେ ମଧ୍ୟ ହିଂସା ହୋଇପାରେ ନାହିଁ।
ସମାଧାନ ହେଉଛି —
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆଇନ ବ୍ୟବସ୍ଥା…
ନିଷ୍ପକ୍ଷ ପ୍ରଶାସନ…
ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ସହିଷ୍ଣୁତା।
ବଙ୍ଗ ଭାରତକୁ ସାହିତ୍ୟ ଦେଇଛି…
ସଂସ୍କୃତି ଦେଇଛି…
ବିପ୍ଲବ ଦେଇଛି…
ଚିନ୍ତାଧାରା ଦେଇଛି।
କିନ୍ତୁ ସେହି ବଙ୍ଗ ବାରମ୍ବାର ରାଜନୀତିକ ହିଂସା ପାଇଁ ଖବରରେ ଆସୁଛି।
ଏହା କେବଳ ବଙ୍ଗର ସମସ୍ୟା ନୁହେଁ…
ଏହା ଭାରତୀୟ ଲୋକତନ୍ତ୍ରର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ।
ଆଜି ଯଦି ଆମେ ଇତିହାସରୁ ଶିଖିବାକୁ ବଞ୍ଚିଯାଉ…
ତେବେ ଭବିଷ୍ୟତ୍ ଆହୁରି ଜଟିଳ ହେବ।
ଏବଂ ସେହି କାରଣରୁ…
୨୦୨୧ର ବଙ୍ଗ ପୋଷ୍ଟ ପୋଲ୍ ହିଂସା କେବଳ ଏକ ରାଜ୍ୟର ଘଟଣା ନୁହେଁ…
ଏହା ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତି ପାଇଁ ଏକ ଚେତାବନୀ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/nabin-nawab-barricade-comes-under-scrutiny-due-to-high-courts-displeasure/
