ଭାରତର ସଂଘୀୟ ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରବାସୀ ଶ୍ରମିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ କେବଳ ଜୀବିକା ବା ମାନବିକତାର ମାମଲା ରହିନାହିଁ। ଏହା ଏବେ ଏକ ରାଜନୈତିକ ଉପକରଣ, ଭୋଟ ଗଣିତର ଏକ ଧାର ଓ ରାଜ୍ୟ-ବିରୋଧୀ ନ୍ୟାରେଟିଭ୍ ଗଢ଼ିବାର ଏକ ସହଜ ଅବସର ହୋଇଉଠିଛି । ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ଯାହା ଦେଖାଯାଉଛି ତାହା ଏହି ନିଷ୍କର୍ଷକୁ ଆଉ ମଜବୁତ କରେ—ବିଜେପି ବିରୋଧୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଏକ ଯୋଜନାବଦ୍ଧ ଭାବେ ପ୍ରବାସୀ ଶ୍ରମିକ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଓ ଓଡ଼ିଆ ସମାଜ ବିରୋଧରେ ଘୁରାଇ ଦେଉଛନ୍ତି । ଏହି ରାଜନୈତିକ ମଞ୍ଚରେ ସବୁଠାରୁ ଆଗରେ ଥିବା ମୁହଁଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛନ୍ତି—ମମତା ବାନାର୍ଜୀ, ମହୁଆ ମୋଇତ୍ରା ଓ କଂଗ୍ରେସ ନେତା ଅଧୀର ରଂଜନ ଚୌଧୁରୀ। ରାଜନୈତିକ ଦଳ ଭାବେ ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସ ଓ କଂଗ୍ରେସ—ଉଭୟ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ନିଜ ନିଜ ଭୋଟ ରଣନୀତିରେ ଅନୁକୂଳ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି । ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ—ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିକୁ ଘେରିବା, କିନ୍ତୁ ଆଘାତ ପଡ଼ୁଛି ଓଡ଼ିଶା ଓ ଓଡ଼ିଆ ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ।
ପ୍ରବାସୀ ଶ୍ରମିକ: ମାନବିକ ପ୍ରସଙ୍ଗରୁ ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ତ୍ର
ଓଡ଼ିଶାର ଲକ୍ଷାଧିକ ଶ୍ରମିକ ଦଶକ ଧରି ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ, ଗୁଜରାଟ, ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ କାମ କରୁଛନ୍ତି। ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ଆର୍ଥିକ ଗଠନର ଏକ ଅଂଶ। ସେହିପରି, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ଅନେକ ଶ୍ରମିକ ଓଡ଼ିଶାରେ କାମ କରୁଛନ୍ତି—ନିର୍ମାଣ, ଶିଳ୍ପ, ଖଣି, ଓ ସେବା ଖାତାରେ। ଏହି ଆଦାନ-ପ୍ରଦାନ ଏକ ସାଧାରଣ ଆର୍ଥିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା। କିନ୍ତୁ ଏବେ, ଏହି ସାଧାରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଅସାଧାରଣ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଛି। ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର କିଛି ରାଜନୈତିକ ନେତା ଓ ମାଧ୍ୟମ ଏକ ଧାରଣା ଗଢ଼ିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି—ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରବାସୀ ଶ୍ରମିକ, ବିଶେଷକରି ମୁସଲିମ ଶ୍ରମିକ, ଅସୁରକ୍ଷିତ; ସେମାନଙ୍କୁ ହେରାସମେଣ୍ଟ କରାଯାଉଛି; ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଏହାକୁ ଦମନ କରୁଛି। ଏହି ଦାବିଗୁଡ଼ିକର ସାଧାରଣୀକରଣ ଓଡ଼ିଶା ସମାଜ ପାଇଁ ଅନ୍ୟାୟ।
ରାଜନୈତିକ ମୁହଁମଣିଷ ଓ ଭାଷାର ଧାର
ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ଭାଷଣରେ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରସଙ୍ଗ ପୁନଃପୁନଃ ଆସୁଛି—କେବେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ, କେବେ ପରୋକ୍ଷ ଭାବେ। ମହୁଆ ମୋଇତ୍ରା ଜାତୀୟ ମଞ୍ଚରେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଉଠାଇ ଏକ ‘ନ୍ୟାସନାଲ୍ ନ୍ୟାରେଟିଭ୍’ ଗଢ଼ିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି। ଅଧୀର ରଂଜନ ଚୌଧୁରୀ ତ ଆଉ ପଦେ ଆଗକୁ—ସେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ପ୍ରବାସୀ ମୁସଲମାନ ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ୍ କରି, ତାଙ୍କର ହାନୀ-ଲାଭ ଶୁଣି, ସେହି ଅନୁଭୂତିକୁ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରଚାରରେ ପରିଣତ କରିଛନ୍ତି। ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—ଯଦି ଏହା ମାନବିକ ଚିନ୍ତା, ତେବେ ଏହା କେବଳ ଓଡ଼ିଶାକୁ ନିଶାନା କରୁଛି କାହିଁକି? ଦେଶର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରବାସୀ ଶ୍ରମିକ ସମସ୍ୟା ନାହିଁ କି?
ମାଧ୍ୟମର ଭୂମିକା: ଖବର ନା ଅଭିଯାନ?
ରାଜନୀତିର ସହ ଯେତେବେଳେ ମାଧ୍ୟମ ଏକ ସୁରରେ କଥା କହେ, ସେତେବେଳେ ସନ୍ଦେହ ଜନ୍ମ ନେଉଛି। ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର କିଛି ଗଣମାଧ୍ୟମ ସଂସ୍ଥା ଓଡ଼ିଶା ବିରୋଧୀ ନ୍ୟାରେଟିଭ୍କୁ ଏକେ ଶବ୍ଦ, ଏକେ ଚିତ୍ର, ଏକେ ସଙ୍ଗୀତ ସହ ପ୍ରସାର କରୁଛନ୍ତି। ବିରାମପୁର ଗ୍ରାମର ରାଜା ଅଲ୍ଲୀ ନାମକ ଯୁବକଙ୍କ ସାକ୍ଷାତକାର ଏହାର ଏକ ଉଦାହରଣ। ଗୋଟିଏ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅଭିଜ୍ଞତାକୁ ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟର ଚିତ୍ର ବୋଲି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯିବା—ଏହା ସାମ୍ବାଦିକତା ନୁହେଁ, ଏକ ଅଭିଯାନ।
ନୀରବ ଓଡ଼ିଶା: ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଓ ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀମାନଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ
ସବୁଠାରୁ ଚିନ୍ତାଜନକ ଦିଗ ହେଉଛି—ଏହି ଓଡ଼ିଶା ବିରୋଧୀ ଅପପ୍ରଚାରକୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର, ସରକାରୀ କଳ, କିମ୍ବା ରାଜ୍ୟର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀମାନେ ସଂଗଠିତ ଭାବେ ପ୍ରତିବାଦ କରିନାହାନ୍ତି। ଏହି ନୀରବତା ଅପପ୍ରଚାରକୁ ଆଉ ସାହସ ଦେଉଛି। ରାଜ୍ୟର ସମ୍ମାନ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଶ୍ନରେ, ସେତେବେଳେ ନୀରବତା ମଧ୍ୟ ଗୋଟିଏ ରାଜନୈତିକ ବାର୍ତ୍ତା ହୋଇଯାଏ।
ଓଡ଼ିଆ ଅସ୍ମିତା ଓ ସଂଘୀୟ ସମ୍ପର୍କ
ଓଡ଼ିଶା ଓ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ଭାଷା, ସଂସ୍କୃତି ଓ ଐତିହ୍ୟର ସମ୍ପର୍କ ଗଭୀର। ଏହି ସମ୍ପର୍କକୁ ଭୋଟ ରାଜନୀତି ପାଇଁ ବିଷାକ୍ତ କରିବା ଦେଶର ସଂଘୀୟ ଢାଞ୍ଚା ପାଇଁ ଭଲ ସଙ୍କେତ ନୁହେଁ। ଆଜି ଯଦି ଓଡ଼ିଶାକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରାଯାଉଛି, କାଲି ଆଉ କୌଣସି ରାଜ୍ୟ ଏହି ଅଭିଯାନର ସିକାର ହୋଇପାରେ।
ସମାପନ: ପ୍ରଶ୍ନ ଓ ଦାୟିତ୍ୱ
ପ୍ରବାସୀ ଶ୍ରମିକ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ମାନବିକ ଭାବେ ଦେଖିବା ଦରକାର—ଏଥିରେ କୌଣସି ଦ୍ୱିମତ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ରାଜ୍ୟ ବିରୋଧୀ ଅପପ୍ରଚାରର ଆଧାର କରିବା ଅନ୍ୟାୟ। ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ବିଜେପି ବିରୋଧୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଯଦି ସତରେ ଶ୍ରମିକଙ୍କ କଲ୍ୟାଣ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନେ ତଥ୍ୟ, ସମାଧାନ ଓ ସଂବାଦର ରାସ୍ତା ଧରୁନ୍ତୁ—ଅପପ୍ରଚାର ଓ ରାଜ୍ୟ-ବିଭାଜନର ରାସ୍ତା ନୁହେଁ। ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ ଏହା ଏକ ସତର୍କ ସଙ୍କେତ। ରାଜ୍ୟ ସରକାର, ମାଧ୍ୟମ ଓ ସଚେତନ ସମାଜକୁ ଏକସାଥିରେ କହିବାକୁ ପଡ଼ିବ—ପ୍ରବାସୀ ଶ୍ରମିକ ମାନବ, ରାଜନୀତିର ହାତିଆର ନୁହେଁ।
also read https://purvapaksa.com/rsss-mission-west-bengal/
https://purvapaksa.com/rsss-mission-west-bengal/
