ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ଏବେ ସରିବାକୁ ଯାଉଛି ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆଲୋଚନା । ତଥାପି, କୂଟନୈତିକ ଆଲୋଚନା ସହିତ, ସଶସ୍ତ୍ର ସଂଘର୍ଷ ପାଇଁ ଏକକାଳୀନ ଚାଲିଛି ପ୍ରସ୍ତୁତି । ଯୁଦ୍ଧବିରତି ସମ୍ଭାବନାକୁ ନେଇ ଘେରି ରହିଛି ସସ୍ପେନ୍ସ । ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଇସଲାମାବାଦରେ ହେବାକୁ ଥିବା ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆଲୋଚନା ସମ୍ପର୍କରେ କିଛି ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇନାହିଁ । ଇରାନ ଆମେରିକୀୟ ଧମକ ଏବଂ ପୂର୍ବ ସର୍ତ୍ତାବଳୀ ଆଗରେ ମୁଣ୍ଡ ନୁଆଁଇବାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନିଚ୍ଛୁକ । ବର୍ତ୍ତମାନର ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି, ଶାନ୍ତି ପାଇଁ କୌଣସି ଆଶା ଦେଖାଯାଉନଥିବା କହିଛନ୍ତି ବିଶେଷଜ୍ଞ ।
ଗତକାଲି, ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ଯେ ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେଡି ଭାନ୍ସ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନ ଯାତ୍ରା କରିବେ । ସେତେବେଳେ, ଏହା ମନେ ହେଉଥିଲା ଯେ ଯଦି ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆଲୋଚନା ଆଗକୁ ବଢ଼ିଥାଏ, ତେବେ ଯୁଦ୍ଧର ଆଶଙ୍କାପୂର୍ଣ୍ଣ ସଙ୍କଟକୁ ଏଡାଇ ଦିଆଯିବ । କିନ୍ତୁ, ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଆଲୋଚନାର ଠିକ୍ ପୂର୍ବରୁ ଘଟିଥିବା ଏକ ଇରାନୀ ମାଲବାହୀ ଜାହାଜ ଉପରେ ଆମେରିକୀୟ ଆକ୍ରମଣ ଏବେ ସମଗ୍ର କୂଟନୈତିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ପଥଭ୍ରଷ୍ଟ କରୁଥିବା ପରି ମନେ ହେଉଛି । ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆଲୋଚନାରେ ଇରାନ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବ କି ନାହିଁ ତାହା ଏକ ଖୋଲା ପ୍ରଶ୍ନ ହୋଇ ରହିଛି ? ଏକ ସତ୍ୟ ଯାହା ସୂଚାଇ ଦେଉଛି ଯେ ଯୁଦ୍ଧବିରତି ବଦଳରେ, ତୁରନ୍ତ ଭବିଷ୍ୟତ ଯୁଦ୍ଧର ବିଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ଧରି ରଖିଛି । କାରଣ ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ଉଭୟ ପରସ୍ପର ବିରୁଦ୍ଧରେ ସେମାନଙ୍କର ସାମରିକ ପ୍ରସ୍ତୁତିକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ତୀବ୍ର କରିଛନ୍ତି ।
ଗୋଟିଏ ପଟେ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ; ଅନ୍ୟପଟେ ଯୁଦ୍ଧ
ମୂଲ୍ୟତଃ, ଗୋଟିଏ ପଟେ କୂଟନୈତିକ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚାଲିଥିବା ବେଳେ, ଅନ୍ୟ ପଟେ ଚାଲିଛି ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରସ୍ତୁତି । ଆମେରିକା ନିଜ ପକ୍ଷରୁ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମାପ୍ତ କରିଥିଲା । ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେଡି ଭାନ୍ସ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦଳ ଇସଲାମାବାଦକୁ ଉଡ଼ିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିଲେ । କିନ୍ତୁ, ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ସମ୍ମତିକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖି ଇରାନ ସମଗ୍ର ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ବାଧା ଦେଇଥିଲା । ଏହା ପରେ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପ ସାମରିକ ଆକ୍ରମଣର ଧମକ ଦେଇଥିଲେ। ଜବାବରେ, ଇରାନ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା ଯେ ସେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଆଙ୍ଗୁଠି ଟ୍ରିଗର ଉପରେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ରହିଛି।
ଉଭୟ ପକ୍ଷରୁ ବାହାରୁଥିବା ବିବୃତ୍ତି ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଶତ୍ରୁତା ଅହୁରି ତୀବ୍ର ହେଉଥିବା ଦର୍ଶାଉଛି । ଏହି ଅସ୍ଥିର ପରିବେଶ ଏକ ବଡ଼ ସଂଘର୍ଷର ନିଆଁକୁ ପୁନର୍ବାର ଜାଳିପାରେ । ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି ଇରାନ ଏକ ଚୁକ୍ତିରେ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ମନା କରେ, ତେବେ ଏହାକୁ ବିମାନ ବୋମା ମାଡ଼ର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରହିବାକୁ ପଡିବ । ବିପରୀତରେ, ଇରାନ ଘୋଷଣା କରିଛି ଯେ ଧମକର ଛାୟାରେ ଆଲୋଚନା କରିବା ତା ପକ୍ଷେ ଗ୍ରହଣୀୟ ନୁହେଁ । ଟ୍ରମ୍ପ ଆହୁରି ଦୃଢ଼ ଭାବରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏକ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଚୁକ୍ତିନାମା ନହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆର୍ଥିକ ଅବରୋଧ ବଳବତ୍ତର ରହିବ । ଏହାର ଜବାବରେ, ଇରାନୀ ସଂସଦର ବାଚସ୍ପତି ଗାଲିବାଫ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଟ୍ରମ୍ପ ଆଲୋଚନାକୁ ଆତ୍ମସମର୍ପଣର କାର୍ଯ୍ୟରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି ; ଯାହା ସେ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଥିଲେ, ତାହା କେବେ ହେବ ନାହିଁ ।
ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଚାପ ଏବଂ ରଣନୀତି ନିରର୍ଥକ ହେବ
ଏହି ସମୟରେ, ଇରାନୀ ଗଣମାଧ୍ୟମ କହିଛି ଯେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଚାପ କିମ୍ବା ତାଙ୍କର କୌଣସି ରଣନୀତି , ଆଲୋଚନା ଟେବୁଲରେ କାମ କରିବ ନାହିଁ । ଇରାନୀ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପେଜେଶକିୟାନ ମଧ୍ୟ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆମେରିକୀୟମାନେ ଇରାନକୁ ହାର ମାନିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଇରାନ ମୁଣ୍ଡ ନୁଆଁଇବ ନାହିଁ । ବର୍ତ୍ତମାନ, ଆଲୋଚନାରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଇରାନର ମନା କରିବାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଉଛି ଆମେରିକାର ଅବରୋଧ । ରିପୋର୍ଟଗୁଡ଼ିକ ସୂଚିତ କରେ ଯେ IRGC ଆମେରିକୀୟ କଟକଣାରେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ।
ଇରାନ ପାକିସ୍ତାନ ମାଧ୍ୟମରେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କୁ ଏହି ବାର୍ତ୍ତା ଦେଇଛି । ଇରାନ କହିଛି ଯେ ଆମେରିକୀୟ ଦାବି ଅତ୍ୟଧିକ ଏବଂ ଅବାସ୍ତବ; ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଏହା ଆଲୋଚନାକୁ ସମୟ ଅପଚୟ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କିଛି ନୁହେଁ ବୋଲି ବିବେଚନା କରେ । ମୌଳିକ ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ସମାଧାନ ନହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇରାନ ଆଲୋଚନାରେ ସାମିଲ ହେବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ନୁହେଁ, କାରଣ ଏହା ସନ୍ଦେହ କରୁଛି ଯେ ଆଲୋଚନା କେବଳ ଆମେରିକାର ଏକ ରଣନୈତିକ ଚାଲ କିମ୍ବା ଏକ ଚକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇପାରେ।
ଆମେରିକା ଇରାନର ସ୍ଥିତିକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିଥିଲା
ଟ୍ରମ୍ପ୍ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଆଲୋଚନା ଆଜି ଇସଲାମାବାଦରେ ହେବାର ଥିଲା ; କିନ୍ତୁ, ଇରାନ ବୈଠକ ପାଇଁ ହଁ ଭାରି ନଥିଲା । ଏବେ ସୂଚନା ମିଳିଛି ଯେ ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆଲୋଚନା ବୁଧବାର ହୋଇପାରେ । ଗୁଇନ୍ଦା ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକା ଗତକାଲି ସାରା ଦିନ ଇରାନର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଅପେକ୍ଷାରେ ବିତାଇଥିଲା । ଜେ.ଡି. ଭାନ୍ସ ପାକିସ୍ତାନ ଯାତ୍ରା କରିବେ କି ନାହିଁ ସେ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଅନିଶ୍ଚିତତା ଜାରି ରହିଥିଲା ।
ଇରାନ ଭିତରେ, ପରିସ୍ଥିତି ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଅବସ୍ଥାରେ ରହି “ହଁ” ଏବଂ “ନା” ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ଵନ୍ଦରେ ରହିଗଲା । ଇରାନ ସରକାର ଏବଂ IRGC ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସହମତି ହୋଇପାରିଲା ନାହିଁ। IRGC ଆଲୋଚନା ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ କଠୋର ମନୋଭାବ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲା । କୌଣସି ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ ହେବା ପୂର୍ବରୁ *ଆମେରିକା ଏହାର ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଉଠାଇ ନେବାକୁ ଦାବି କରିଥିଲା । ଅସୀମ ମୁନିର ମଧ୍ୟ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କୁ ଅବରୋଧ ଉଠାଇବା ପାଇଁ ନିବେଦନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଟ୍ରମ୍ପ ମୁନିରଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଇଥିଲେ ଯେ ସେ ଏହି ବିଷୟକୁ ଉପଯୁକ୍ତ ବିଚାର କରିବେ।
ଏହି ସମୟରେ, ଇଜିପ୍ଟ ଏବଂ ତୁର୍କୀର ନେତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଇରାନକୁ ଆବେଦନ କରିଥିଲେ । ଶେଷରେ, ମୋଜତାବା ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ସହମତି ଦେଇଥିଲେ ; ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଏବେ ସୂଚନା ମିଳିଛି ଯେ ଆଲୋଚନା ଆସନ୍ତାକାଲି ହୋଇପାରେ । ତଥାପି, ଏହି ଆଲୋଚନାରେ ବିଳମ୍ବ ପାଇଁ IRGC କୁ ଦାୟୀ କରାଯାଉଛି । ଇରାନରେ, ସମସ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି ବର୍ତ୍ତମାନ ଇସଲାମିକ୍ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ କର୍ପସ (IRGC) ଦ୍ୱାରା ନିଆଯାଇଛି । IRGC କମାଣ୍ଡର, ଅହମ୍ମଦ ଭାହିଦି ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତେହେରାନର ଆଲୋଚନା ଦଳ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଉଛି ।
ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତାଙ୍କ ସହ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ସମ୍ପର୍କରେ ‘ଭାହିଦି’
ଅହମ୍ମଦ ଭାହିଦି ଇରାନ ଭିତରେ ଏକ ନୂତନ ଶକ୍ତି କେନ୍ଦ୍ର ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଛନ୍ତି । ଦାବି କରାଯାଉଛି ଯେ ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତାଙ୍କ ସହ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ସମ୍ପର୍କରେ ଅଛନ୍ତି । ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଅଭିଯୋଗ କରାଯାଉଛି ଯେ ସେ କଠୋର ସର୍ତ୍ତାବଳୀ ଲାଗୁ କରିବାକୁ ଆଲୋଚନାକାରୀମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ । ଭାହିଦିଙ୍କ ମତ ହେଉଛି ଯେ ଆଲୋଚନା ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସ୍ଥିତିରୁ କରାଯିବା ଉଚିତ । ସେ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦବୀରେ IRGC ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି । ସେ ସରକାରଙ୍କ ଅନେକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ସହିତ ସହମତ ନୁହଁନ୍ତି ; ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଇରାନର ମଧ୍ୟମବାଦୀ ନେତାମାନଙ୍କୁ ଆରାଘଚି ସମେତ ସାଇଡ୍ଲାଇନ୍ କରାଯାଇଛି।
ବର୍ତ୍ତମାନ, ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉତ୍ସ ହେଉଛି ଇରାନୀ ଜାହାଜ ‘ଟୁସ୍କା’ । ଯାହାକୁ ଗତକାଲି ଆମେରିକାର ସେନା ଦ୍ୱାରା ଏକ ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଧା ଦେବା ପରେ ଜବତ କରାଯାଇଥିଲା । ଇରାନ ଏବେ ଆମେରିକାକୁ ତୁରନ୍ତ ମାଲବାହୀ ଜାହାଜ ‘ଟୁସ୍କା’ ମୁକ୍ତ କରିବାକୁ ଦାବି କରିଛି । ଏହା ଜାହାଜର କ୍ରୁ ସଦସ୍ୟ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପରିବାରକୁ ତୁରନ୍ତ ମୁକ୍ତ କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଦାବି କରିଛି । ଇରାନ ଦାବି କରିଛି ଯେ ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବା ପାଇଁ ସେ ଯେକୌଣସି ଆବଶ୍ୟକୀୟ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ପଛାଇବ ନାହିଁ ।
ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଘନିଷ୍ଠ ସହଯୋଗୀ ‘ନିକି ହେଲି’ଙ୍କ ଦାବି
ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଏବେ ଏହି ଜାହାଜ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ନୂତନ ଦାବି କରିଛି । ପୂର୍ବତନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଘନିଷ୍ଠ ସହଯୋଗୀ ନିକି ହେଲି ଦାବି କରିଛନ୍ତି ଯେ ‘ଟୁସ୍କା’ ସାମରିକ ଉପକରଣ ନିର୍ମାଣରେ ବ୍ୟବହୃତ ସାମଗ୍ରୀ ବହନ କରୁଥିଲା । ବିଶେଷକରି, ସେ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଉତ୍ପାଦନରେ ବ୍ୟବହୃତ ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥରେ ଲଦା ହୋଇଥିଲା । ଏହା ହେଉଛି କାରଣ ଯାହା ଯୋଗୁଁ ଇରାନ ଏହି ଘଟଣା ପରେ ଆମେରିକୀୟ ନୌସେନା ଜାହାଜ ଆଡକୁ ଡ୍ରୋନ୍ ପଠାଇଥିଲା । ଏହି ସମୟରେ, ଆମେରିକା ଅବରୋଧ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ଇରାନୀ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ଅଟକାଇ ଚାଲିଛି । ଆମେରିକୀୟ ସେନା ଏହି ଅପରେସନଗୁଡ଼ିକର ଭିଡିଓ ଫୁଟେଜ୍ ଜାରି କରିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଆଉ ଏକ ଇରାନୀ ଜାହାଜକୁ ଅଟକାଇବା ଦେଖାଯାଇଛି । ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଅବରୋଧ ଭାଙ୍ଗିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ବେଳେ ଧରାପଡ଼ିଥିଲେ ଏବଂ ଚେତାବନୀ ପାଇବା ପରେ ତାଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।
ଏହି ସମୟରେ, ଆମେରିକା ଅବରୋଧ ଦ୍ୱାରା ହତାଶ ହୋଇ IRGC ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲା । ଏକ ପାରାଗ୍ଲାଇଡରରୁ ଇରାନୀ ପତାକା ଉଡ଼ାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଆମେରିକୀୟ ସେନାକୁ ସେହି ଅଞ୍ଚଳରୁ ଦୂରେଇ ରହିବାକୁ ଚେତାବନୀ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ଏହି ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ, ଏହି “ରାଉଣ୍ଡ 2.0” ଆଲୋଚନା କେବଳ ଏକ ନାଟକ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କିଛି ହୋଇପାରେ ନାହିଁ । ତଥାପି, ସମୁଦ୍ରରେ ଆମେରିକୀୟ ସେନାର ପ୍ରସ୍ତୁତି ଏକ ଭିନ୍ନ ବାସ୍ତବତାକୁ ସୂଚାଇ ଦିଏ । ଯେଉଁଠି ଆମେରିକା ଇରାନ ଆଡକୁ ତିନୋଟି ବିମାନ ବାହକ ପଠାଇଛି । USS ଆବ୍ରାହମ ଲିଙ୍କନ୍ ବର୍ତ୍ତମାନ ଓମାନ ଉପସାଗର ନିକଟରେ ମୁତୟନ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଏହା ଇରାନୀ ମାଲବାହୀ ଜାହାଜ ଉପରେ ନଜର ରଖିବାରେ ଏହାକୁ ନିୟୋଜିତ କରାଯାଇଛି ଓ ତତ୍କାଳୀନ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛି।
also read : https://purvapaksa.com/on-the-anniversary-of-the-pahalgam-attack-india-clearly-says-we-will-not-forget/
