ନାଗରିକତା, ବାସସ୍ଥାନ ଏବଂ ଠିକଣାର ପ୍ରମାଣ ଭାବରେ ଆଧାର କାର୍ଡକୁ ଭୁଲ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିବା ଅଭିଯୋଗ ଆଣିଥିବା ଏକ ଆବେଦନ ଉପରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ମଙ୍ଗଳବାର କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କଠାରୁ ଜବାବ ମାଗିଛନ୍ତି।
ଆବେଦନରେ କୋର୍ଟଙ୍କୁ କେବଳ ପରିଚୟ ଯାଞ୍ଚ ପାଇଁ ଆଧାର ବ୍ୟବହାର ସୀମିତ ରଖିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେବାକୁ କୁହାଯାଇଛି।
ଓକିଲ ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ଉପାଧ୍ୟାୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦାଖଲ ଆବେଦନ ଉପରେ ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତ ଏବଂ ବିଚାରପତି ଭି ମୋହନଙ୍କ ଖଣ୍ଡପୀଠ କେନ୍ଦ୍ର, ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକୁ ନୋଟିସ୍ ଜାରି କରିଛନ୍ତି।
ଆବେଦନରେ କେନ୍ଦ୍ର, ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଏବଂ ଭାରତର ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେବାକୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଆଧାର କେବଳ ପରିଚୟ ପ୍ରମାଣ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ଏବଂ ନାଗରିକତା, ବାସସ୍ଥାନ, ଠିକଣା କିମ୍ବା ଜନ୍ମ ତାରିଖର ପ୍ରମାଣ ଭାବରେ ନୁହେଁ ।
ଆବେଦନକାରୀଙ୍କ ୨ଟି ଯୁକ୍ତି
- ଆଧାର ଆଇନର ଧାରା ୯ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛି ଯେ ଆଧାର ନାଗରିକତା କିମ୍ବା ବାସସ୍ଥାନର ପ୍ରମାଣ ନୁହେଁ ।
- UIDAI ର ୨୨ ଅଗଷ୍ଟ, ୨୦୨୩ ତାରିଖରେ ପ୍ରକାଶିତ ବିଜ୍ଞପ୍ତିରେ ଏହା ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି ଯେ ଆଧାର କେବଳ ପରିଚୟର ପ୍ରମାଣ, ନାଗରିକତା, ଠିକଣା କିମ୍ବା ଜନ୍ମ ତାରିଖ ନୁହେଁ ।
ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀ ଏବଂ ଅବୈଧ ପ୍ରବାସୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ ସହଜରେ ଉପଲବ୍ଧ
ସ୍କୁଲ ପ୍ରବେଶ, ସମ୍ପତ୍ତି କ୍ରୟ, ଜନ୍ମ ପ୍ରମାଣପତ୍ର, ରାସନ କାର୍ଡ ଏବଂ ଡ୍ରାଇଭିଂ ଲାଇସେନ୍ସ ଭଳି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଆଧାରକୁ ବୟସ, ନାଗରିକତା ଏବଂ ବାସସ୍ଥାନର ପ୍ରମାଣ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି । ଆବେଦନରେ ଦାବି କରାଯାଇଛି ଯେ ,ଏହା ଯୋଗୁଁ ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀ ଏବଂ ଅବୈଧ ପ୍ରବାସୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଆଧାର ଆଧାରରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ ପାଇପାରୁଛନ୍ତି ।
ଭୋଟର ପଞ୍ଜିକରଣ ଯାଞ୍ଚ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଯାଇଛି
ଆବେଦନକାରୀ ଭୋଟର ପଞ୍ଜିକରଣ ଯାଞ୍ଚ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି । ଆବେଦନ ଅନୁଯାୟୀ, ଫର୍ମ-୬ ଅନୁଯାୟୀ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ ଯାଞ୍ଚ ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ ଏବଂ ଏହା ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ବୈଧ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ ନଥିବା ଲୋକଙ୍କ ନାମ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିପାରେ ।
ଆବେଦନରେ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ବ୍ୟବହୃତ ଯାଞ୍ଚ ଢାଞ୍ଚାରେ ବ୍ୟାପକ ସଂସ୍କାର ଦାବି କରାଯାଇଛି ।
ଏହା ସହିତ, ଏହା ଏକ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ମନିଟରିଂ କମିଟି ଗଠନ କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ବିଚାରପତି, ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞ ଏବଂ ଫୋରେନସିକ୍ ବିଶେଷଜ୍ଞ ସାମିଲ ହେବା ଉଚିତ ।
୨୦୧୮ ମସିହାରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ କହିଥିଲେ – ଆଧାର ବୈଧ, କିନ୍ତୁ ସୀମାବଦ୍ଧତା ସହିତ
୨୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବର, ୨୦୧୮ ରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏକ ଐତିହାସିକ ରାୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । କୋର୍ଟ ୪:୧ ବହୁମତରେ ଆଧାର ଆଇନକୁ ସାମ୍ବିଧାନିକ ବୋଲି ବିବେଚନା କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ କିଛି ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଖାରଜ କରିଦେଇଥିଲେ।
କୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟ ଏବଂ ମୋବାଇଲ୍ ସିମ୍ ସହିତ ଆଧାର ସଂଯୋଗ କରିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ନୁହେଁ । ସ୍କୁଲ ପ୍ରବେଶ ପାଇଁ ଆଧାର ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ନୁହେଁ । ତଥାପି, ସରକାରୀ ସବସିଡି ଏବଂ କଲ୍ୟାଣକାରୀ ଯୋଜନାରେ ଆଧାରର ବ୍ୟବହାର ବୈଧ।
ଆଧାର ଆଇନ କ’ଣ ତାହା ବୁଝନ୍ତୁ
ଆଧାର (ଆର୍ଥିକ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସବସିଡି, ଲାଭ ଏବଂ ସେବାର ଲକ୍ଷ୍ୟଭେଦୀ ବିତରଣ) ଆଇନ, ୨୦୧୬, ହେଉଛି ସେହି ଆଇନ ଯାହା ଅଧୀନରେ ଆଧାର ନମ୍ବର ପ୍ରଦାନ, ସେଗୁଡ଼ିକର ବ୍ୟବହାର, ତଥ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ UIDAI ର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ପାଇଁ ଆଇନଗତ ଢାଞ୍ଚା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଏହି ଆଇନ ୨୬ ମାର୍ଚ୍ଚ, ୨୦୧୬ ରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ଆଇନ ସ୍ପଷ୍ଟ କରେ ଯେ ଆଧାର ନାଗରିକତାର ପ୍ରମାଣ ନୁହେଁ । ଆଧାର କେବଳ ସୂଚାଇଥାଏ ଯେ ବ୍ୟକ୍ତି ଭାରତର ବାସିନ୍ଦା ।
