କ୍ରିକେଟ୍ ମ୍ୟାଚ୍ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଯେତେବେଳେ ସେମିଫାଇନାଲ୍ କଥା ଆସେ, ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତଙ୍କର ହୃଦସ୍ପନ୍ଦନ କିପରି ବଢ଼ିଯାଏ? ଠିକ୍ ସେହିପରି, ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ମଧ୍ୟ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏମିତି ଏକ ସେମିଫାଇନାଲର ପରିବେଶ ତିଆରି ହୋଇଛି, ଯାହା ଆଗାମୀ ଦିନର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚିତ୍ର ବଦଳାଇ ଦେବ। ୨୦୨୭ର ସେମିଫାଇନାଲ୍ କୁହାଯାଉଥିବା ତିନିଟି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜ୍ୟ—ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ, ପଞ୍ଜାବ ଏବଂ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ନିର୍ବାଚନ ସମର ।
ୟୁପିର ରାଜନୀତିରେ ଏକ ଅଜବ ଧରଣର ଗରମାଗରମ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଆପଣମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଶୁଣିଥିବେ—SIR ବା ଭୋଟର ତାଲିକା ସଂଶୋଧନକୁ ନେଇ ସାରା ଦେଶରେ କିପରି ହାହାକାର ଚାଲିଛି। ବିରୋଧୀମାନେ ସିଧାସଳଖ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କ ଉପରେ ଆଙ୍ଗୁଠି ଉଠାଉଛନ୍ତି ଯେ, ଏହା ଏକ ବିଶେଷ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କିଛି ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ କାଟି ଦିଆଯାଉଛି।
କିନ୍ତୁ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରୁ ଯେଉଁ ଖବର ଆସୁଛି, ତାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଲଗା କାହାଣୀ କହୁଛି। ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଯୋଗୀ ଆଦିତ୍ୟନାଥ ନିଜେ ଏକ ବଡ଼ ତଥ୍ୟ ଦେଇଛନ୍ତି। ଯୋଗୀଙ୍କ କହିବା କଥା ହେଲା, ଏହି ଭୋଟର ତାଲିକା ସଂଶୋଧନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ପ୍ରାୟ ୧ କୋଟି ୨୭ ଲକ୍ଷ ହିନ୍ଦୁ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ତାଲିକାରୁ ବାଦ୍ ପଡ଼ିଯାଇଛି! ବର୍ତ୍ତମାନ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ, ଏହା କେବଳ ଏକ ସାଧାରଣ ପ୍ରଶାସନିକ ଭୁଲ୍, ନା ଏକ ଗଭୀର ରାଜନୈତିକ ଖେଳ?
ଯେତେବେଳେ ଏଭଳି ତଥ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସେ, ସେତେବେଳେ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ମନରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଆସିବା ସ୍ୱାଭାବିକ। ବିଜେପି କ୍ୟାମ୍ପରେ ଏହାକୁ ନେଇ କମ୍ ହଇଚଇ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇନାହିଁ। ଦଳର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ରିପୋର୍ଟ କହୁଛି ଯେ ଯଦି ଏହି ଭୋଟ୍ଗୁଡ଼ିକ ପୁନର୍ବାର ସଂଶୋଧିତ ନ ହୁଏ, ତେବେ ଗାଣିତିକ ସମୀକରଣ ଓଲଟପାଲଟ ହୋଇଯାଇପାରେ। ସେଥିପାଇଁ ତ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରଶାସନ ବର୍ତ୍ତମାନ ପଞ୍ଚାୟତ ନିର୍ବାଚନର ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀ ନିର୍ବାଚନ ଏବଂ ଏହି ଏସଆଇଆର ତାଲିକାର ମିଳିତ ଯାଞ୍ଚ କରିବାକୁ ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି।
ଏଥିରେ ଲାଭ କାହାର ଏବଂ କ୍ଷତି କାହାର? ଟିକିଏ ଗଭୀର ଭାବରେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ। ଯେତେବେଳେ ଭୋଟର ତାଲିକାରୁ ଏତେ ବଡ଼ ମାତ୍ରାରେ ନାମ କଟାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ପ୍ରତିଟି ବୁଥରେ ଲଢ଼େଇ କେବଳ ଦଳୀୟ ଚିହ୍ନ ପାଇଁ ରହେ ନାହିଁ, ବରଂ ପ୍ରତିଟି ଭୋଟ୍ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଏକ ଅଘୋଷିତ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଏ।
ନିର୍ବାଚନ ପାଖେଇ ଆସିଲେ ନେତାମାନଙ୍କ ନିଦ କାହିଁକି ହଜିଯାଏ? କାରଣ ହେଉଛି ‘ଟିକଟ୍ ବଣ୍ଟନ’। ୟୁପିରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଜେପି ଭିତରେ କାହାକୁ ଟିକଟ୍ ମିଳିବ ଏବଂ କିଏ ବିଦା ହେବ, ସେନେଇ ଜୋରଦାର କସରତ ଚାଲିଛି। ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଯୋଗୀ ଆଦିତ୍ୟନାଥ ଏବଂ ଦଳର ଶୀର୍ଷ ନେତୃତ୍ୱ ପ୍ରାୟ ୨୦୯ଟି ଆସନ ପାଇଁ ନାମ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ କରିସାରିଲେଣି ବୋଲି ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି। କିନ୍ତୁ ଏଥର ରାସ୍ତାଟି ସେତେ ସହଜ ନୁହେଁ।
କାହିଁକି ଜାଣନ୍ତି? କାରଣ କିଛି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଆପଣମାନେ ୟୁଜିସି ଇକ୍ୱିଟି ନିୟମକୁ ନେଇ ସବର୍ଣ୍ଣ ସମାଜ ଏବଂ ସାଧାରଣ ବର୍ଗର ଲୋକଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରତିବାଦ ଦେଖିଥିବେ। ଏତେ ମାତ୍ରାରେ ବିରୋଧ ହେଲା ଯେ ଶେଷରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କୁ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଏହା କହିବାକୁ ପଡ଼ିଲା ଯେ ସରକାର ଏହି ନିୟମର ପୁନଃସମୀକ୍ଷା କରିବେ ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ ଏକ କମିଟି ଗଠନ କରାଯିବ। ସଲିସିଟର ଜେନେରାଲ୍ ତୁଷାର ମେହେଟ୍ଟା ଏହି ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି।
ରାଜନୀତିରେ ଏହାକୁ କୁହାଯାଏ ‘କୋର୍ସ କରେକସନ୍’ ବା ସମୟ ଥାଉଁଥାଉଁ ଭୁଲ୍ ସୁଧାରିବା। ନିର୍ବାଚନ ମଇଦାନକୁ ଓହ୍ଲାଇବା ପୂର୍ବରୁ କୌଣସି ବି ପ୍ରମୁଖ ସମାଜକୁ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରଖି କୌଣସି ଦଳ ବିଜୟର ସ୍ୱାଦ ଚାଖିପାରିବ ନାହିଁ। ବିଜେପି ଏହି କଥା ଭଲଭାବେ ଜାଣିଛି। ତେଣୁ ଗୋଟିଏ ପଟେ ଟିକଟ୍ ପାଇଁ ଲଢ଼େଇ ଏବଂ ଅନ୍ୟପଟେ ସାମାଜିକ ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିବା—ଏହାହିଁ ବର୍ତ୍ତମାନ ୟୁପିର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସତ୍ୟ।
ପଞ୍ଜାବ ଏବଂ ପାହାଡ଼ିଆ ରାଜ୍ୟ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ। ପଞ୍ଜାବର ରାଜନୀତି ସବୁବେଳେ ଅଲଗା ମିଜାଜର ରହିଛି। ଏଠାରେ କୌଣସି ଗୋଟିଏ ପବନରେ ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ ଆକଳନ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଆମ ଆଦମୀ ପାର୍ଟି, କଂଗ୍ରେସ ଏବଂ ବିଜେପି—ତିନିପକ୍ଷୀୟ ଲଢ଼େଇରେ ପଞ୍ଜାବର ମଇଦାନ ଏକଦମ୍ ସରଗରମ।
ପଞ୍ଜାବରେ ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ପରିସ୍ଥିତି, ବେକାରୀ ଏବଂ କୃଷକ ଆନ୍ଦୋଳନର ପ୍ରଭାବ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଭୋଟରଙ୍କ ମନରେ ରହିଛି। ବିଶେଷକରି ଶାସକ ଦଳ ପାଇଁ ଏଥର ନିଜର କ୍ଷମତା ଦଖଲ ବଜାୟ ରଖିବା ଏକ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହୋଇପଡ଼ିଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, କଂଗ୍ରେସ ନିଜର ହରାଇଥିବା କ୍ଷମତା ଫେରିପାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରାଣପ୍ରଣେ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି, ଏବଂ ବିଜେପି ଏଠାରେ ନିଜର ସଂଗଠନକୁ ମଜଭୁତ କରିବାକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ବାଛିଛି।
ସେପଟେ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ କଥା ଯଦି କହିବା, ତେବେ ଏହା ଦେବଭୂମି। ଏଠାରେ ସରକାର ବଦଳିବାର ଏକ ପାରମ୍ପରିକ ଇତିହାସ ରହିଛି, କିନ୍ତୁ ଗତ କିଛିବର୍ଷ ଧରି ସେହିଧାରାକୁ ବଦଳାଇବା ପାଇଁ ଶାସକ ଦଳ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୋର ଲଗାଇଛି। ଚାରିଧାମ ଯାତ୍ରା, ସ୍ଥାନୀୟ ଯୁବକଙ୍କ ପାଇଁ ରୋଜଗାର ଏବଂ ସମାନ ନାଗରିକ ସଂହିତା ଆଇନ ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ଭୋଟରଙ୍କୁ ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଛି।
ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ଯାହା ବି ଚାଲିଥାଉ ନା କାହିଁକି, ଦିଲ୍ଲୀରୁ ଏହାର ରିମୋଟ୍ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍ ସବୁବେଳେ କାମ କରୁଥାଏ। ଆପଣମାନେ ଦେଖୁଥିବେ, କଂଗ୍ରେସ ନେତା ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ବିରୋଧୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ବିରୋଧରେ କିପରି ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ରୂପ ନେଇଛନ୍ତି। ଗୋଟିଏ ପଟେ ‘ଭୋଟ୍ ଚୋରି’ କିମ୍ବା SIR ମାମଲାକୁ ନେଇ ସଡ଼କରୁ ସଂସଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହଙ୍ଗାମା ଚାଲିଛି, ତ ଅନ୍ୟପଟେ ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀ ‘Belonging- A Journey of Love’କୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ରାଜନୈତିକ ବଜାର ଗରମ ରହିଛି।
ସୋନିଆଜୀଙ୍କ ଏହି ବହିରେ ବାବ୍ରି ମସଜିଦ ଧ୍ୱଂସକୁ ଟିଭିରେ ଦେଖିବା ଏବଂ ଆପାତକାଳ ସମୟର କିଛି ଅନ୍ତର୍ନିହିତ କଥା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବା ପରେ, ବିଜେପି ଏହାକୁ ଏକ ବଡ଼ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରୁଛି। ଗୋଟିଏ ପଟେ ଐତିହାସିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏବଂ ଅନ୍ୟପଟେ ଭବିଷ୍ୟତର ନିର୍ବାଚନ—ଏହି ଦୁଇଟିର ମିଶ୍ରଣରେ ଆଜିର ରାଜନୈତିକ ବାତାବରଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍ତପ୍ତ ହୋଇରହିଛି।
ତେବେ ଶେଷ କଥା କ’ଣ? ୨୦୨୭ ର ଏହି ସେମିଫାଇନାଲ୍ କିଏ ଜିତିବ?
ଯଦି ଆମେ ବାସ୍ତବତାକୁ ଦେଖିବା, ତେବେ ରାଜନୀତିରେ କୌଣସି ବିଜ୍ଞାନର ସୂତ୍ର ସବୁବେଳେ ସଠିକ୍ ହୁଏ ନାହିଁ। ଆଜି ଯେଉଁ ଦଳ ମାଟିର ନାଡ଼ି ଯିଏ ବୁଝିପାରିଛି, ଯେଉଁ ନେତା ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମୌଳିକ ସମସ୍ୟା—ଯେପରିକି ବେକାରୀ, ମହଙ୍ଗା, ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ବିକାଶ—ଉପରେ କାମ କରୁଛି, କେବଳ ଭାଷଣରେ ନୁହେଁ ବରଂ ଜମିରେ ରହି କାମ କରୁଛି, ସେ ହିଁ ଆଜିର ପ୍ରକୃତ ବିଜେତା।
ବିଜେପି ପାଖରେ ଯୋଗୀ ଆଦିତ୍ୟନାଥଙ୍କ ଦୃଢ଼ ନେତୃତ୍ୱ ଏବଂ ନୀତିଗତ ପ୍ରସ୍ତୁତି ରହିଛି, କିନ୍ତୁ ତାହା ସାଙ୍ଗରେ ଭୋଟର ତାଲିକା ବିବାଦ ଏବଂ ସାମାଜିକ ଅସନ୍ତୋଷର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ବିରୋଧୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତି ସଂଗ୍ରହ କରିବାରେ ଲାଗିଛନ୍ତି। ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ, କାହାର ପଲା ଭାରି ହେବ, ସେକଥା କେବଳ ଇଭିଏମ୍ ମେସିନ୍ କିମ୍ବା ବାଲଟ୍ ପେପର ନୁହେଁ, ବରଂ ପ୍ରତିଟି ଭୋଟରଙ୍କ ସଚେତନ ମନ ସ୍ଥିର କରିବ।
also read
https://purvapaksa.com/modis-big-move-ahead/
