ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ ରାଜନୀତି ବିଷୟରେ ଯେତେବେଳେ ଚର୍ଚ୍ଚା ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଜାତି, ଧର୍ମ ଏବଂ ସମୀକରଣର ଅଙ୍କକଷା ସବୁବେଳେ ଆଗରେ ରହେ। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଦେଶର ଦୁଇଜଣ ସବୁଠୁ ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ଏବଂ ଯୁବ ନେତା—ଅସୁଦ୍ଧିନ୍ ଓୱାଇସୀ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଆଜାଦ ଗୋଟିଏ ମଞ୍ଚକୁ ଆସନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଦିଲ୍ଲୀରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଲକ୍ଷ୍ନୌ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଜନୈତିକ କରିଡରରେ ହଇଚଇ ସୃଷ୍ଟି ହେବା ସ୍ୱାଭାବିକ! ଆଜି ଆମେ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ଯାଉଛୁ ୟୁପି ରାଜନୀତିର ସବୁଠୁ ବଡ଼ ସମୀକରଣ—’ସାମାଜିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ମୋର୍ଚ୍ଚା’ ଏବଂ ଏହି ଦୁଇ ନେତାଙ୍କ ମିଳନ ପଛର ପ୍ରକୃତ ରାଜନୈତିକ ଗଣିତ କ’ଣ?”
“ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶକୁ କ୍ଷମତାର ଚାବିକାଠ କୁହାଯାଏ। ଯିଏ ୟୁପି ଜିତିଲା, ସେ ଦିଲ୍ଲୀର ସିଂହାସନ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିଗଲା ବୋଲି ଧରିନିଆଯାଏ। ଆଉ ଏହି ୟୁପିର ମାଟିରେ ଏବେ ଏକ ନୂତନ ରାଜନୈତିକ ଝଡ଼ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି। (AIMIM) ମୁଖ୍ୟ ଅସୁଦ୍ଧିନ୍ ଓୱାଇସୀ ଏବଂ ଆଜାଦ ସମାଜ ପାର୍ଟିର ମୁଖ୍ୟ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଆଜାଦ ଯେତେବେଳେ ହାତ ମାଳିଛନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କର ଆଖି ଖୋଳି ହୋଇଯାଇଛି।
ଦଳିତ, ମୁସଲମାନ ଏବଂ ପଛୁଆ ବର୍ଗଙ୍କ ଭୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ଏକାଠି କରି ଏକ ନୂତନ ବିକଳ୍ପ ଛିଡ଼ା କରିବା ପାଇଁ ଏହି ଦୁଇ ନେତା ଉଦ୍ୟମ କରୁଛନ୍ତି। ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର ରାଜନୀତିରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟି (SP), ବହୁଜନ ସମାଜ ପାର୍ଟି (BSP) ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି (BJP) ମଧ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟ ଲଢ଼େଇ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। କିନ୍ତୁ ଏହି ନୂତନ ମୋର୍ଚ୍ଚା ସେହି ପାରମ୍ପରିକ ଭୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ସିଧାସଳଖ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରୁଛି।”
“ଏହି ମେଣ୍ଟ ବା ମୋର୍ଚ୍ଚାର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କ’ଣ? କାହିଁକି ଆଜି ଦେଶର ଏହି ଦୁଇଜଣ ନେତା ପାରମ୍ପରିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ବିକଳ୍ପ ସାଜିବାକୁ ଆଗେଇ ଆସିଛନ୍ତି? ଦଳିତ-ମୁସଲମାନ ସମୀକରଣ: ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର ଜନସଂଖ୍ୟାରେ ମୁସଲମାନ ଏବଂ ଦଳିତ ଭୋଟ୍ ଏକ ବଡ଼ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ। ଯଦି ଏହି ଦୁଇଟି ବଡ଼ ବର୍ଗର ଭୋଟ୍ ଗୋଟିଏ ପଟକୁ ଯାଏ, ତେବେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଦଳର ଗଣିତ ଓଲଟପାଲଟ ହୋଇଯାଇପାରେ।
ଯୁବବର୍ଗଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିବା: ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଆଜାଦଙ୍କର ଯୁବକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଅଲଗା କ୍ରେଜ୍ ରହିଛି, ଯାହାକୁ ‘ଭୀମ ଆର୍ମି’ର ଶକ୍ତି ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଅସୁଦ୍ଧିନ୍ ଓୱାଇସୀଙ୍କର ଦେଶବ୍ୟାପୀ ବକ୍ତୃତା ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ଶୈଳୀ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ଭୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ଏକାଠି କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
ଏହି ଦୁଇ ନେତାଙ୍କ ମିଳନ କେବଳ କେତୋଟି ଆସନ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ୟୁପିର ରାଜନୈତିକ ପରିଦୃଶ୍ୟକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଦଳାଇ ଦେବା ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ରଣନୀତି ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି।”
ଏହି ନୂତନ ମୋର୍ଚ୍ଚା ଗଠନ ହେବା ପରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚିନ୍ତା କାହାର ବଢ଼ିଛି?
୧. ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟି (SP): ୟୁପିରେ ଏମଏଲ୍ (Muslim-Yadav) ସମୀକରଣକୁ ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟିର ମୂଳ ଆଧାର ବୋଲି କୁହାଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଯଦି ମୁସଲମାନ ଭୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ଓୱାଇସୀ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଭାବ ପକାନ୍ତି, ତେବେ ଅଖିଳେଶ ଯାଦବଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ବଡ଼ ଝଟକା ହୋଇପାରେ।
୨. ବହୁଜନ ସମାଜ ପାର୍ଟି (BSP): ମାୟାବତୀଙ୍କ ଦଳର ମୂଳ ଭୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ ହେଉଛି ଦଳିତ ଭୋଟ୍। ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଆଜାଦ ଯେତେବେଳେ ଦଳିତ ଯୁବକମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଆଡ଼କୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଛନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ବିଏସପିର ଭୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ ପ୍ରଭାବିତ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।
୩. ବିଜେପି (BJP): ଶାସକ ଦଳ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହା ଏକ ପରୀକ୍ଷା, କାରଣ ବିରୋଧୀ ଭୋଟ୍ ଯେତେ ଅଧିକ ଭାଗ ହେବ, ସେତେ ଶାସକ ଦଳକୁ ସୁବିଧା ମିଳିପାରେ, କିନ୍ତୁ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିକଳ୍ପ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବା ମଧ୍ୟ ଏକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ।
ନେତାମାନଙ୍କର ଏହି ମିଳନ କେବଳ କାଗଜ କଲମରେ ସୀମିତ ରହିବ, ନା ପ୍ରକୃତ ମଇଦାନରେ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବ—ତାହା ଆଗାମୀ ଦିନର ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ ହିଁ ସ୍ଥିର କରିବ।”
also read
