କଂଗ୍ରେସ ଦଳ କ’ଣ କ୍ରମଶଃ ଏକ ‘ମୁସଲିମ-ଫାଷ୍ଟ’ ବା ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ-କୈନ୍ଦ୍ରିକ ଦଳରେ ପରିଣତ ହୋଇଯାଉଛି କି? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ କେବଳ କୌଣସି ରାଜନୈତିକ ସମାଲୋଚକଙ୍କ ମୁହଁରୁ ଆସିନାହିଁ, ବରଂ ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷକ ତଥା ଲେଖକ ମିନହାଜ ମର୍ଚ୍ଚଣ୍ଡଙ୍କ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଲେଖା ଏବଂ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ପୋଷ୍ଟଗୁଡ଼ିକ ପରେ ଦେଶର ରାଜନୈତିକ କରିଡରରେ ଏକପ୍ରକାର ଭୂକମ୍ପ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ମର୍ଚ୍ଚଣ୍ଡ ଦାବି କରିଛନ୍ତି ଯେ, ନିଜର ଭୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ବଞ୍ଚାଇ ରଖିବା ପାଇଁ କଂଗ୍ରେସ ଆଜି ଏଭଳି ଏକ ସ୍ଥିତିରେ ପହଞ୍ଚିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନଙ୍କର ସମଗ୍ର ଜାତୀୟ ଭୋଟ୍ ସେୟାର୍ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଉପରେ ଅଧିକ ନିର୍ଭରଶୀଳ।
ମିନହାଜ ମର୍ଚ୍ଚଣ୍ଡଙ୍କ ତଥ୍ୟ ଏବଂ ‘୧୦% ଭୋଟ୍ ସେୟାର୍’ ହାଇପୋଥେସିସ୍
ପ୍ରଥମେ ନଜର ପକାଇବା ମିନହାଜ ମର୍ଚ୍ଚଣ୍ଡ କ’ଣ ଦାବି କରୁଛନ୍ତି। ‘ଓପନ୍ ମାଗାଜିନ୍’ (Open Magazine) ରେ ପ୍ରକାଶିତ ତାଙ୍କର ଅନେକ ମତ ଓ X ଆକାଉଣ୍ଟର ପୋଷ୍ଟ ଅନୁସାରେ, ସେ କଂଗ୍ରେସ ଦଳର ଜନସାଂଖ୍ୟିକ ଗଠନକୁ ନେଇ ଏକ ବଡ଼ ଗଣିତ ଆଗକୁ ଆଣିଛନ୍ତି।
ତାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଯୁକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:
• ଭୋଟ୍ ସେୟାର୍ ନିର୍ଭରଶୀଳତା (Vote Share Dependency): ମିନହାଜ ମର୍ଚ୍ଚଣ୍ଡଙ୍କ କହିବା କଥା ହେଲା, କଂଗ୍ରେସ ଦଳର ଯାହା ବି ମୋଟ ଜାତୀୟ ଭୋଟ୍ ସେୟାର୍ (ପ୍ରାୟ ୨୧%) ରହିଛି, ତାହାର ଅଧାରୁ ଅଧିକ ଭୋଟ୍ କେବଳ ମୁସଲିମ ସମ୍ପ୍ରଦାୟଠାରୁ ଆସିଥାଏ।
• ‘୧୦% ଭୋଟ୍ ସେୟାର୍’ ହାଇପୋଥେସିସ୍: ସବୁଠୁ ଚକିତ କଲାଭଳି ଦାବି ହେଉଛି, ଯଦି ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ବା ମୁସଲିମ ଭୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ କଂଗ୍ରେସର ହାତ ଛାଡ଼ିଦିଏ, ତେବେ ଦଳର ପ୍ରକୃତ ଭୋଟ୍ ସେୟାର୍ ସିଧାସଳଖ ୧୦ ପ୍ରତିଶତକୁ ଖସିଆସିବ। ଆଉ ୨୦୨୪ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ଯେଉଁ ଦଳ ୯୯ଟି ଆସନ ଜିତି ନିଜକୁ ମଜଭୁତ ସ୍ଥିତିରେ ଦେଖାଉଛି, ସେହି ଦଳର ସାଂସଦ ସଂଖ୍ୟା ୪୦ କିମ୍ବା ତା’ଠାରୁ କମ୍ କୁ ଖସିଯିବ।
• ଜିନ୍ନାଙ୍କ ମାଉସଟ୍ରାପ୍ (Jinnah’s Mousetrap): ମିନହାଜ ମର୍ଚ୍ଚଣ୍ଡ କଂଗ୍ରେସର ଏହି ରଣନୀତିକୁ ‘ଜିନ୍ନାଙ୍କ ମାଉସଟ୍ରାପ୍’ ବା ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ତୁଷ୍ଟୀକରଣ ବୋଲି ଅଭିହିତ କରିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ମତରେ, ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ବା ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସମୟରେ କଂଗ୍ରେସ କେବଳ ଗୋଟିଏ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଉପରେ ଏତେ ମାତ୍ରାରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ନଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଆଜି ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦଳ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଏହି ନିର୍ଭରଶୀଳତାର ଜାଲରେ ଛନ୍ଦି ହୋଇପଡ଼ିଛି।
ଏହି ତଥ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଶୁଣିବାକୁ ଯେତିକି ଚାଞ୍ଚଲ୍ୟକର, ସେତିକି ଗଭୀର ମଧ୍ୟ। କିନ୍ତୁ ଏହାର ମୂଳ କୋଉଠି? ଏହି ବିବାଦ କେବଳ ଆଜିର ନୁହେଁ, ଏହାର ଏକ ବଡ଼ ଇତିହାସ ରହିଛି।
୨୦୧୮ର ‘ଇନ୍କିଏଲାବ୍’ ବିବାଦ: ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସେହି ବୈଠକ ଏବଂ ସତ୍ୟ
ଏହି ସମଗ୍ର ବିବାଦର ମୂଳଦୁଆ ପଡ଼ିଥିଲା ଜୁଲାଇ ୨୦୧୮ରେ। ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଦୈନିକ ଖବରକାଗଜ ‘ଦି ଇଙ୍କିଲାବ୍’ (The Inquilab) ରେ ଏକ ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଲା। ସେତେବେଳେ କଂଗ୍ରେସ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଥିବା ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ ଦେଶର କିଛି ପ୍ରମୁଖ ମୁସଲିମ ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀଙ୍କ ସହ ଏକ ବନ୍ଦ କୋଠରୀ ବୈଠକ କରିଥିଲେ।
ସେହି ବୈଠକ ପରେ ଖବରକାଗଜରେ ଦାବି କରାଗଲା ଯେ, ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ କହିଛନ୍ତି—”କଂଗ୍ରେସ ହେଉଛି ମୁସଲମାନମାନଙ୍କର ପାର୍ଟି।”
ଏହି ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟ ପୂରା ଦେଶର ରାଜନୀତିରେ ଝଡ଼ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ବିଜେପି ଏହାକୁ ଏକ ବଡ଼ ଅସ୍ତ୍ର କରି କଂଗ୍ରେସକୁ ଘେରିଥିଲା ଏବଂ କହିଥିଲା ଯେ କଂଗ୍ରେସ ସବୁବେଳେ ତୁଷ୍ଟୀକରଣ ରାଜନୀତି କରିଆସିଛି।
ସେହି ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରକାଶ କରିଥିବା ସାମ୍ବାଦିକ ମୁମତାଜ ଆଲମ ରିଜଭି (Mumtaz Alam Rizvi) ପରେ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଦେଇଥିଲେ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ, ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ କହିବାର ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟ ଏହା ନଥିଲା ଯେ କଂଗ୍ରେସ କେବଳ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କର ଏକ୍ସକ୍ଲୁସିଭ୍ ପାର୍ଟି। ବରଂ ତାଙ୍କର ଅର୍ଥ ଥିଲା ଯେ, ଯେହେତୁ ମୁସଲମାନମାନେ ଆଜି ଦେଶରେ ଦଳିତମାନଙ୍କ ଭଳି ଦୁର୍ବଳ ଏବଂ ମାର୍ଜିନାଲାଇଜ୍ଡ ହୋଇପଡ଼ିଛନ୍ତି, ତେଣୁ କଂଗ୍ରେସ ସେମାନଙ୍କର ଅଧିକାର ପାଇଁ ଠିଆ ହେଉଛି।
ଏହି ବିବାଦକୁ ଶାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ସେତେବେଳେ ସେହି ବୈଠକରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବା ପ୍ରମୁଖ ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀ—ଯେପରିକି ଇତିହାସକାର ଇରଫାନ୍ ହବିବ୍ ଏବଂ କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଫରାହ ନକଭି ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲେ ଯେ, ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କହିଥିଲେ ଯେ କଂଗ୍ରେସ ଦଳ ଦେଶର ପ୍ରତ୍ୟେକ ୧୪୦ କୋଟି ଜନସାଧାରଣଙ୍କର, ଧର୍ମ କିମ୍ବା ଜାତି ନିର୍ବିଶେଷରେ ସମସ୍ତଙ୍କର।
ଖୋଦ୍ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ ମଧ୍ୟ ସେତେବେଳେ ଏକ ଟ୍ୱିଟ୍ କରି ନୀରବତା ଭାଙ୍ଗିଥିଲେ। ସେ ଲେଖିଥିଲେ: “ମୁଁ ଧର୍ମ କିମ୍ବା ଜାତି ନିର୍ବିଶେଷରେ ଶୋଷିତ ଏବଂ ଅତ୍ୟାଚାରିତମାନଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଠିଆ ହୁଏ। ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କୁ ଭଲ ପାଏ। ମୁଁ କଂଗ୍ରେସ।”
ତଥ୍ୟ ଏବଂ ଆକଳନ: କଂଗ୍ରେସର ସାମ୍ନାରେ ଥିବା ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ
1. ୨୬୬ ସିଟ୍ର ଗଣିତ: ଦେଶର ମୋଟ ୫୪୩ଟି ଲୋକସଭା ଆସନ ମଧ୍ୟରୁ କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରକୃତରେ ‘ଜେନୁଇନ୍ କଣ୍ଟେନସନ୍’ ବା ସିଧାସଳଖ ଲଢ଼େଇରେ ମାତ୍ର ୨୬୬ଟି ଆସନରେ ରହିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଦଳ ପ୍ରଥମ କିମ୍ବା ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ଅଛି। ଅର୍ଥାତ୍, ଦଳ ଆରମ୍ଭରୁ ହିଁ ଅଧା ଆସନରେ ପଛରେ ରହିଥାଏ।
2. ବିଜେପି ସହ ସିଧାସଳଖ ମୁକାବିଲା: ଏଭଳି ୨୧୫ଟି ଆସନ ଅଛି ଯେଉଁଠାରେ କଂଗ୍ରେସର ସିଧାସଳଖ ମୁକାବିଲା କେବଳ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି (ବିଜେପି) ସହ ରହିଛି। ଏହି ୨୧୫ଟି ସିଟ୍ ମଧ୍ୟରୁ ୨୦୨୪ ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜେପି ୧୫୩ଟି ଆସନ ଜିତିଥିବାବେଳେ କଂଗ୍ରେସ ମାତ୍ର ୬୨ଟି ଆସନ ଜିତିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା। ଅର୍ଥାତ୍, ଏହି ସିଟ୍ଗୁଡ଼ିକରେ ବିଜେପିର ସଫଳତା ହାର ପ୍ରାୟ ୭୧% ଥିବାବେଳେ କଂଗ୍ରେସର ମାତ୍ର ୨୯% ଥିଲା।
3. ଭୋଟ୍ ସେୟାର୍ ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବଧାନ: ଏହି ସିଟ୍ଗୁଡ଼ିକରେ ଉଭୟ ଦଳ ମଧ୍ୟରେ ହାରାହାରି ଭୋଟ୍ ସେୟାର୍ ବ୍ୟବଧାନ ପ୍ରାୟ ୧୧ ପ୍ରତିଶତ ରହିଛି। ବିଶେଷକରି, ଯେଉଁ ୧୫୩ଟି ସିଟ୍ ବିଜେପି ଜିତିଛି, ସେଠାରେ ବିଜେପିର ଭୋଟ୍ ସେୟାର୍ ପ୍ରାୟ ୫୫% ଥିବାବେଳେ କଂଗ୍ରେସର ଭୋଟ୍ ସେୟାର୍ ୩୭% ଥିଲା—ଯାହାକି ପ୍ରାୟ ୧୮ ପ୍ରତିଶତର ଏକ ବିରାଟ ବ୍ୟବଧାନ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି।
ହିନ୍ଦୁ ସେଣ୍ଟିମେଣ୍ଟ୍, ସାଂସ୍କୃତିକ ପ୍ରତୀକ ଏବଂ ବିଜେପିର ରଣନୀତି
ରାଜନୀତିରେ ହିନ୍ଦୁ ସେଣ୍ଟିମେଣ୍ଟ୍ (Hindu Sentiment) ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ପ୍ରତୀକଗୁଡ଼ିକର ଭୂମିକା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଆମେ ଯଦି ବିଜେପିର ସଫଳତାକୁ ଦେଖିବା, ତେବେ ଜାଣିପାରିବା ଯେ କିପରି ସାଂସ୍କୃତିକ ପ୍ରତୀକଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ଭାବନା ସହ ଜଡ଼ିତ ହୋଇରହିଛି।
• ଧାର୍ମିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ପ୍ରତୀକର ପ୍ରଭାବ: ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ କାଶୀ ବିଶ୍ୱନାଥ କରିଡର ନିର୍ମାଣ, ଅଯୋଧ୍ୟାରେ ଭବ୍ୟ ରାମ ମନ୍ଦିର ପ୍ରତିଷ୍ଠା, ପାର୍ଲାମେଣ୍ଟରେ ‘ସେଙ୍ଗୋଲ୍’ (Sengol) ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା, ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ରାଫେଲ୍ ପୂଜାବିଧି—ଏସବୁ କେବଳ ରାଜନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଗଭୀର ଭାବେ ହିନ୍ଦୁ ଜନମାନସର ଭାବନାକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିଥାଏ।
• ସେଣ୍ଟିମେଣ୍ଟର ଜୋଡ଼ି ହେବା: ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ନେତା କିମ୍ବା ସରକାର ଏଭଳି ପ୍ରତୀକଗୁଡ଼ିକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସାଧାରଣ ହିନ୍ଦୁ ଜନସାଧାରଣ ନିଜକୁ ସେହି ସରକାରଙ୍କ ସହ ସହଜରେ ଯୋଡ଼ି ପକାନ୍ତି।
• ପୁରୁଣା ଛବି ଏବଂ ଆଜିର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ: ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଅତୀତରେ କିଛି ନେତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବହୃତ ‘ଭଗବାନ ଆତଙ୍କବାଦ’ କିମ୍ବା ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ତୁଷ୍ଟୀକରଣ ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ଯୋଗୁଁ କଂଗ୍ରେସ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏକ ଆଣ୍ଟି-ହିନ୍ଦୁ ପାର୍ଟିର ଛବି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଛବିକୁ ବଦଳାଇବା ପାଇଁ କଂଗ୍ରେସ ୨୦୨୪ ନିର୍ବାଚନରେ ବହୁତ ଚେଷ୍ଟା କରିଛି ଏବଂ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର, ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ କିମ୍ବା ହରିୟାଣାର କିଛି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦଳିତ ଓ ପଛୁଆ ବର୍ଗଙ୍କ ଭୋଟ୍ ହାସଲ କରି ସେହି ଧାରାକୁ ଭାଙ୍ଗିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରିଛି।
ତଥାପି, ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ୍ ଲେବଲ୍ରେ ଯେତେବେଳେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ (ଯେପରିକି ଇସ୍ରାଏଲ-ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍ କିମ୍ବା ବିଭିନ୍ନ ବୟାନବାଜି) ସାମ୍ନାକୁ ଆସେ, ସେତେବେଳେ ସେହି ପୁରୁଣା ନାରେଟିଭ୍ ପୁଣି ଥରେ ସକ୍ରିୟ ହୋଇଯାଏ। ଏହାହିଁ କଂଗ୍ରେସ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ।
ଇନ୍ଦିରା-ରାଜୀବଙ୍କ କଂଗ୍ରେସ ବନାମ ରାହୁଲଙ୍କ କଂଗ୍ରେସ
:max_bytes(150000):strip_icc()/IndiraGandhi1983HultonGetty-56a042a63df78cafdaa0b882.jpg)
ମିନହାଜ ମର୍ଚ୍ଚଣ୍ଡ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷକମାନେ କାହିଁକି ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସମୟର କଂଗ୍ରେସ ସହ ଆଜିର କଂଗ୍ରେସର ତୁଳନା କରୁଛନ୍ତି।
• ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସମୟ: ୧୯୭୦ ଓ ୧୯୮୦ ଦଶକରେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ କଂଗ୍ରେସ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଭୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ନଥିଲା। ସେତେବେଳେ କଂଗ୍ରେସ ପାଖରେ ଏକ ବିରାଟ ‘ସର୍ବ-ଭାରତୀୟ ସାମାଜିକ ମେଣ୍ଟ’ (All-India Social Coalition) ଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦଳିତ, ମୁସଲମାନ ଏବଂ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଗ ସାମିଲ ଥିଲେ। ଯାହାକୁ ‘କଂଗ୍ରେସ ସିଷ୍ଟମ’ କୁହାଯାଉଥିଲା।
• ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସମୟ: ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳରେ ମଧ୍ୟ ଶାହ ବାନୋ ମାମଲା (Shah Bano Case) କିମ୍ବା ଅଧ୍ୟାୟରେ କିଛି ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ନେଇ ବିବାଦ ହୋଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଦଳର ମତଦାତା ଆଧାର (Electorate Base) ବହୁତ ବ୍ୟାପକ ଥିଲା।
• ଆଜିର ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ କଂଗ୍ରେସ: ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ବିଜେପିର ପ୍ରଚଣ୍ଡ ‘ହିନ୍ଦୁତ୍ୱ’ ଏବଂ ‘ସଂଖ୍ୟାଗୁରୁ ରାଜନୀତି’ (Majority Politics) ର ଉତ୍ଥାନ ପରେ, କଂଗ୍ରେସର ପୁରୁଣା ସାମାଜିକ ମେଣ୍ଟ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଛି। ବିଜେପି ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ହିନ୍ଦୁ ଭୋଟ୍କୁ ଏକାଠି କରିବାରେ ସଫଳ ହେଲା, ସେତେବେଳେ କଂଗ୍ରେସ ପାଇଁ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ (Minority) ଏବଂ ସାମାଜିକନ୍ୟାୟ (Social Justice / Caste Census) ର ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ଅଧିକ ଧ୍ୟାନ ଦେବାକୁ ବାଧ୍ୟପ୍ରାପ୍ତ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହେଲା।
ଏହି କାରଣରୁ, ବିଶ୍ଳେଷକମାନେ କୁହନ୍ତି ଯେ କଂଗ୍ରେସ ଆଜି ନିଜର ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ (Survival) ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ଏବଂ ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି/ଜନଜାତିଙ୍କ ଭୋଟ୍ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଛି।
କଂଗ୍ରେସ ଏବଂ ସମାଲୋଚକଙ୍କ ଯୁକ୍ତି: ସମ୍ବିଧାନ ଓ ସର୍ବଧର୍ମ ସମଭାବ
କିନ୍ତୁ ଏହାର ଅନ୍ୟ ପାଖଟି ମଧ୍ୟ ଆମେ ଦେଖିବା ଜରୁରୀ। କଂଗ୍ରେସ ଦଳ ଏବଂ ଏହାର ସମର୍ଥକମାନେ ଏଭଳି ସମାଲୋଚନାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଖଣ୍ଡନ କରନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ଯୁକ୍ତି କ’ଣ?
୧. ସମ୍ବିଧାନର ରକ୍ଷା: କଂଗ୍ରେସର କହିବା କଥା ହେଲା, ସେମାନେ କୌଣସି ଗୋଟିଏ ଧର୍ମର ପକ୍ଷ ନେଉ ନାହାନ୍ତି, ବରଂ ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ (Secular) ଚରିତ୍ରକୁ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଲଢ଼ୁଛନ୍ତି। ଯତେବେଳେ ଦେଶରେ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କ ସକ୍ଷମ ହୋଇ ଠିଆ ହେବା କୌଣସି ‘ତୁଷ୍ଟୀକରଣ’ ନୁହେଁ, ବରଂ ଜଣେ ନାଗରିକର ମୌଳିକ ଅଧିକାରର ରକ୍ଷା।
୨. ଭାରତ ଯୋଡ଼ା ଯାତ୍ରା ଏବଂ ସମାବେଶୀ ରାଜନୀତି: ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ‘ଭାରତ ଯୋଡ଼ା ଯାତ୍ରା’ ଏବଂ ‘ଭାରତ ଯୋଡ଼ା ନ୍ୟାୟ ଯାତ୍ରା’ କେବଳ ମୁସଲମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନଥିଲା, ବରଂ ବେକାରୀ, ମହଙ୍ଗା ମାର, କୃଷକ ଏବଂ ସମାଜର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଗର ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଥିଲା। ଦଳ ଏବେ ଜାତିଗତ ଜନଗଣନା (Caste Census) ର ମୁଦ୍ଦାକୁ ଆଗକୁ ଆଣି ସମସ୍ତ ପଛୁଆ ବର୍ଗ (OBC), ଦଳିତ ଏବଂ ଆଦିବାସୀଙ୍କୁ ଏକାଠି କରିବାର ରଣନୀତି ଆପଣାଉଛି।
ମିନହାଜ ମର୍ଚ୍ଚଣ୍ଡଙ୍କ ପରି ବିଶ୍ଳେଷକଙ୍କ ମତରେ, ନିର୍ବାଚନୀ ଗଣିତ ଏବଂ ତଥ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରୁ କଂଗ୍ରେସ ଆଜି ଏପରି ଏକ ସ୍ଥିତିରେ ଅଛି ଯେଉଁଠାରେ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ଭୋଟ୍ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ‘ଜୀବନରେଖା’ (Lifeline) ପାଲଟିଛି। ଯଦି ଏହି ଭୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ଫାଟ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ତେବେ ଦଳର ରାଜନୈତିକ ଭବିଷ୍ୟତ ଗଭୀର ବିପଦରେ ପଡ଼ିପାରେ।
କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, କଂଗ୍ରେସ ଏହାକୁ ଏକ ବୌଦ୍ଧିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରପଞ୍ଚ (Political Propaganda) ବୋଲି କହିଆସୁଛି। ସେମାନଙ୍କ ମତରେ, ସମାଜର ଶୋଷିତ ଏବଂ ପଛୁଆ ବର୍ଗଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରିବା ହିଁ ପ୍ରକୃତ ଗଣତନ୍ତ୍ର।
also read
https://purvapaksa.com/indian-army-gets-lethal-nagastra-2-to-destroy-enemy-tanks/
