ଆଜିର ଦୁନିଆରେ ଯଦି କାହାକୁ ପଚାରାଯାଏ ଯେ “ରାଜନୀତିକୁ କାହିଁକି ଆସିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?” ତେବେ ଉତ୍ତର ମିଳିବ— ଶକ୍ତି ପାଇଁ, ଟଙ୍କା ପାଇଁ, ନାଁ କମାଇବା ପାଇଁ ଏବଂ ନିଜର ବ୍ୟାଙ୍କ ବାଲାନ୍ସକୁ ଦ୍ୱିଗୁଣିତ କରିବା ପାଇଁ। ଆଜିର ସମୟରେ ରାଜନୀତି ହେଉଛି ଟଙ୍କା ରୋଜଗାର କରିବାର ଏକ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଜରିଆ। କିନ୍ତୁ ଆଜି ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଏଭଳି କିଛି ମହାନ ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱଙ୍କ କାହାଣୀ କହିବୁ, ଯେଉଁମାନେ ରାଜନୀତିକୁ କେବଳ ଟଙ୍କା ରୋଜଗାର କରିବା ପାଇଁ ଆସି ନଥିଲେ; ବରଂ ନିଜର କୋଟି କୋଟି ଟଙ୍କାର ସମ୍ପତ୍ତି, ପ୍ରାସାଦ, ବ୍ୟବସାୟ ଏବଂ ସୁଖମୟ ଜୀବନକୁ ଦେଶ ଓ ଜନତାଙ୍କ ପାଇଁ ବଳିଦାନ ଦେଇ, ଶେଷରେ ଖାଲି ହାତରେ ଏହି ଦୁନିଆରୁ ବିଦାୟ ନେଇଥିଲେ!
୧୦ ନମ୍ବରରୁ ୬ ନମ୍ବର – ସିନେମା ଏବଂ ଜମିଦାରୀରୁ ରାଜନୀତିର ବଳି
ତାଲିକାର ୧୦ ନମ୍ବରରେ ଅଛନ୍ତି ବଲିଉଡ଼ର ମହାନ ଅଭିନେତା ତଥା ନିର୍ମାତା ସୁନୀଲ ଦତ୍ତ।
୧୯୮୦ର ଦଶକରେ ସୁନୀଲ ଦତ୍ତ ଥିଲେ ହିନ୍ଦୀ ସିନେମାର ସବୁଠାରୁ ସଫଳ ଏବଂ ଧନୀ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ। ତାଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ପ୍ରଡକ୍ସନ୍ ହାଉସ୍ ‘ଅଜନ୍ତା ଆର୍ଟସ୍’ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ସୁପରହିଟ୍ ଫିଲ୍ମ ଦେଉଥିଲା। ବାନ୍ଦ୍ରାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଦକ୍ଷିଣ ମୁମ୍ବାଇ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କର ବିଶାଳ ସମ୍ପତ୍ତି ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ୧୯୮୪ରେ ଯେତେବେଳେ ସେ କଂଗ୍ରେସ ଟିକେଟରେ ନିର୍ବାଚନ ଜିତି ସଂସଦକୁ ଗଲେ, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ଜୀବନର ବଜେଟ୍ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓଲଟପାଲଟ ହୋଇଗଲା।
ସେ ନିଜ ପଇସାରେ ଶାନ୍ତି ପଦଯାତ୍ରା କଲେ, କର୍ମୀଙ୍କ ସମସ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚ ନିଜେ ଉଠାଇଲେ ଏବଂ ୧୯୯୨-୯୩ର ମୁମ୍ବାଇ ଦଙ୍ଗା ସମୟରେ ପୀଡ଼ିତଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ସିଧାସଳଖ ରାସ୍ତାକୁ ଓହ୍ଲାଇ ପଡ଼ିଲେ। ଏହାର ପରିଣାମ ସ୍ୱରୂପ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ସଞ୍ଜୟ ଦତ୍ତଙ୍କ ଆଇନଗତ ମାମଲା ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ବିରୋଧୀଙ୍କ ଚାପରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଡକ୍ସନ୍ ହାଉସ୍ ବନ୍ଦ ହୋଇଗଲା। ଓକିଲଙ୍କ ଭାରୀ ମୋଟା ଅଙ୍କର ଫିସ୍ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ଦାୟିତ୍ୱ ପୂରା କରିବାକୁ ଯାଇ ଶେଷରେ ତାଙ୍କୁ ନିଜର ବହୁତ ଗୁଡ଼ିଏ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସମ୍ପତ୍ତି ଓ ଗାଡ଼ି ବିକ୍ରି କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା। ରାଜନୀତି ତାଙ୍କୁ ଜନତାଙ୍କ ସମ୍ମାନ ତ ଦେଲା, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ହସଖୁସିର ବ୍ୟବସାୟିକ ସାମ୍ରାଜ୍ୟକୁ ଧୂଳିସାତ୍ କରିଦେଲା।
ବର୍ତ୍ତମାନ ଆସିବା ୯ ନମ୍ବରକୁ। ସିନେମା ପରେ ଏବେ ବିହାରର ଜମିଦାରୀ ଏବଂ ବାହୁବଳ କାହାଣୀ। ନାଁ ହେଉଛି ଆନନ୍ଦ ମୋହନ ସିଂହ।
୧୯୯୦ର ଦଶକରେ ବିହାରର ସହରସାର ‘ପଞ୍ଚଗଚିଆ’ ଘରାନା କ’ଣ ଥିଲା, ତାହା ସେ ସମୟର ଲୋକେ ଭଲଭାବେ ଜାଣିଛନ୍ତି। ଆନନ୍ଦ ମୋହନ ସେହି ଐତିହାସିକ ଜମିଦାର ପରିବାରର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ପାଖରେ ଶହ ଶହ ଏକର ଜମି, ବାଗ-ବଗିଚା ଏବଂ ପୁରୁଷାକ୍ରମିକ ହାବେଳି ଥିଲା। ଯେତେବେଳେ ସେ ଲାଲୁ ପ୍ରସାଦ ଯାଦବଙ୍କ ବିରୋଧରେ ‘ବିହାର ପିପୁଲ୍ସ ପାର୍ଟି’ ଗଠନ କଲେ, ସେତେବେଳେ ସେ ନିଜ ପଇସାରେ ୧୫୦ରୁ ଅଧିକ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କୁ ମଇଦାନକୁ ଓହ୍ଲାଇଥିଲେ।
କିନ୍ତୁ ଗୋପାଳଗଞ୍ଜର ତତ୍କାଳୀନ ଡି.ଏମ. ଜି. କୃଷ୍ଣୈୟା ହତ୍ୟା ମାମଲାରେ ନାଁ ଆସିବା ପରେ ଆଇନର ଯେଉଁ ଚକ୍ରବ୍ୟୁହ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ତାହା ତାଙ୍କର ପୁରା ସାମ୍ରାଜ୍ୟକୁ ଶେଷ କରିଦେଲା। ଦେଶର ସବୁଠାରୁ ମହଙ୍ଗା ଓକିଲଙ୍କ ଫିସ୍ ଦେବା ଏବଂ ଦେଢ଼ ଦଶକରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଜେଲରେ କଟାଇବା ଫଳରେ ସେହି ବିଶାଳ ପଞ୍ଚଗଚିଆ ଜମିଦାରୀ ଏକାଠି ହୋଇ ମାଟିରେ ମିଶିଗଲା।
ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରୁ ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ନାଁ ୮ ନମ୍ବରରେ ରହିଛି— ଜି.କେ. ମୂପନାର୍
ତାମିଲନାଡ଼ୁର ତଞ୍ଜୋର ଅଞ୍ଚଳର କାବେରୀ ବେଲ୍ଟର ସବୁଠାରୁ ଉର୍ବର ଜମିର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ମାପଥିବା ମୂପନାର୍ ପରିବାରକୁ ସେତେବେଳେ ‘ରାଜା’ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲା। ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ଭରସାଯୋଗ୍ୟ ରଣନୀତିକାର ଥିଲେ ସେ। ସେ ନିଜେ କେବେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ କିମ୍ବା କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ହେଲେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ କଂଗ୍ରେସ ପାର୍ଟିର ସମସ୍ତ ନିର୍ବାଚନୀ ଖର୍ଚ୍ଚ ଏବଂ ରାଲିର ବୋଝ ସେ ନିଜ କାନ୍ଧରେ ଉଠାଉଥିଲେ। ଦଳର କାହାକୁ ବି ଟଙ୍କା ଦରକାର ପଡ଼ିଲେ, ସେ ନିଜର ତଞ୍ଜୋର ଜମି ବିକ୍ରି କରି ପାର୍ଟି ଖାତାରେ ଟଙ୍କା ଜମା କରୁଥିଲେ। ଶେଷରେ ୨୦୦୧ରେ ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହେଲା, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପୁରୁଷାକ୍ରମିକ ଜମିଦାରୀ ରାଜନୀତିର ବେଦୀରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଳି ପଡ଼ିସାରିଥିଲା।
ଏବେ ଆସିବା ୭ ନମ୍ବର ସ୍ଥାନକୁ। ତାମିଲ ସିନେମାର ଆକ୍ସନ୍ ସୁପରଷ୍ଟାର୍— କ୍ୟାପଟେନ୍ ବିଜୟକାନ୍ତ
୧୫୦ରୁ ଅଧିକ ଫିଲ୍ମରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ବିଜୟକାନ୍ତ କେବଳ ଜଣେ ହିରୋ ନଥିଲେ, ବରଂ ସେ ସିନେମା ହଲ୍, ପ୍ରଡକ୍ସନ୍ ଷ୍ଟୁଡିଓ ଏବଂ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନର ମାଲିକ ଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ୨୦୦୫ରେ ସେ ‘ଡିଏମଡିକେ’ ନାମକ ନିଜର ଦଳ ଗଠନ କଲେ। ତାମିଲନାଡ଼ୁର ବଡ଼ ବଡ଼ ଦଳ ସହ ଲଢ଼ିବା ପାଇଁ ସେ ନିଜର ସମସ୍ତ କମାଇ ଏହି ଦଳ ପଛରେ ଢାଳିଦେଲେ। ନିର୍ବାଚନରେ ହାରଜିତ୍ ଏବଂ କର୍ମୀମାନଙ୍କୁ ପାଳିବାକୁ ଯାଇ ସେ ବ୍ୟାଙ୍କର ଭାରୀ କରଜ ଜାଲରେ ଫସିଗଲେ। ଅବସ୍ଥା ଏପରି ହେଲା ଯେ, ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ତାଙ୍କର ଆଳିସାନ୍ ବଙ୍ଗଳା ଏବଂ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ କଲେଜ ନିଲାମ କରିବା ପାଇଁ ଖବରକାଗଜରେ ନୋଟିସ୍ ଛାପିଲେ। ସିନେମାର ଚମକ ଏବଂ ଟଙ୍କା ସବୁକିଛି ରାଜନୈତିକ ମହତ୍ତ୍ୱାକାଂକ୍ଷାର ଧୂଳିରେ ମିଶିଗଲା।
୬ ନମ୍ବରରେ ଅଛନ୍ତି ଆମ ଓଡ଼ିଶାର ଗର୍ବ, ମହାନ ଜନନାୟକ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ
ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧର ବ୍ରିଟିଶ୍ ରୟାଲ୍ ଏୟାରଫୋର୍ସର ଜାଁବାଜ୍ ପାଇଲଟ୍ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଭାରତରେ ଭାରୀ ଶିଳ୍ପର ଏକ ବିଶାଳ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଠିଆ କରିଥିଲେ । କଳିଙ୍ଗ ଟ୍ୟୁବ୍ସ, କଳିଙ୍ଗ ଲୌହ କାରଖାନା ଓ ଖଣି, ରେଫ୍ରିଜରେଟର କାରଖାନା— ୧୯୫୦ ଓ ୧୯୬୦ ଦଶକରେ ସେ ଦେଶର ସେହି ହାତଗଣତି ଶିଳ୍ପପତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଥିଲେ, ଯିଏ ନିଜ ପକେଟରେ ଚେକ୍ ବୁକ୍ ଧରି ବୁଲୁଥିଲେ।
କିନ୍ତୁ ୧୯୭୦ର ଦଶକରେ ଯେତେବେଳେ ସେ ଜୟପ୍ରକାଶ ନାରାୟଣଙ୍କ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗଦେଲେ ଏବଂ ୧୯୭୫ର ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ସମୟରେ ସରକାରଙ୍କ ସହ ସିଧାସଳଖ ମୁକାବିଲା କଲେ, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ଶିଳ୍ପ ସାମ୍ରାଜ୍ୟକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦିଆଗଲା। କଳିଙ୍ଗ ଟ୍ୟୁବ୍ସରେ ତାଲା ପଡ଼ିଲା, ଖଣିର ଲାଇସେନ୍ସ ରଦ୍ଦ ହେଲା। ଯେଉଁ ମଣିଷ ପାଖରେ କୋଟି କୋଟି ଟଙ୍କାର ଶିଳ୍ପ ଥିଲା, ସେ ଜୀବନର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗରିବ ଜନନେତା ଭାବରେ ରହିଗଲେ।
୫ ନମ୍ବରରୁ ୧ ନମ୍ବର – ଯେଉଁମାନେ ଦେଶ ପାଇଁ ସବୁକିଛି ହରାଇଲେ
ବର୍ତ୍ତମାନ ଆସିବା ତାଲିକାର ପ୍ରମୁଖ ଭାଗ ଅର୍ଥାତ୍ ୫ ନମ୍ବରକୁ। ନାଁ ହେଉଛି ପଣ୍ଡିତ ମୋତିଲାଲ ନେହେରୁ।
ଆଜିର ସମୟରେ ନେହେରୁ ପରିବାରକୁ ନେଇ ଯାହା ବି ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉନା କାହିଁକି, କିନ୍ତୁ ୧୯୧୯ ପୂର୍ବର ସତ୍ୟ ଏହା ଯେ ମୋତିଲାଲ ନେହେରୁ ଥିଲେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ସବୁଠାରୁ ମହଙ୍ଗା ଏବଂ ଧନୀ ବାରିଷ୍ଟର। ସେତେବେଳେ ଯେଉଁଠି ସାଧାରଣ ଲୋକେ ୧୦ କିମ୍ବା ୨୦ ଟଙ୍କାରେ ମାସ କାଟୁଥିଲେ, ସେଠାରେ ମୋତିଲାଲଙ୍କ ଓକିଲାତି ଫିସ୍ ହଜାର ହଜାର ଟଙ୍କା ଥିଲା। ଆହ୍ଲାବାଦର ‘ଆନନ୍ଦ ଭବନ’ କୌଣସି ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରାସାଦଠାରୁ କମ୍ ନଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ବିଦେଶରୁ ଅଣାଯାଇଥିବା ଗାଡ଼ି ଛିଡ଼ା ହେଉଥିଲା।
କିନ୍ତୁ ୧୯୨୦ରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ପରେ ସେ ନିଜର ଚାଲୁଥିବା ଓକିଲାତିକୁ ଏକ ଝଟକାରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ଆନ୍ଦୋଳନ ଚଳାଇବା ପାଇଁ ସେ ନିଜର ଆନନ୍ଦ ଭବନକୁ ଦେଶ ଓ କଂଗ୍ରେସକୁ ଦାନ କରିଦେଲେ। ୧୯୩୧ରେ ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହେଲା, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ପଛରେ କୌଣସି ବିଶାଳ ନଗଦ ଟଙ୍କାର ଏକାଉଣ୍ଟ ନଥିଲା।
ଏବେ ଆସିବା ୪ ନମ୍ବର ସ୍ଥାନକୁ— କେରଳର କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ଦିଗ୍ଗଜ ଇ.ଏମ୍.ଏସ୍. ନମ୍ବୁଦିରିପାଦ
କେରଳର ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଧନୀ ନମ୍ବୁଦିରି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଘରାନାର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଥିଲେ ଇ.ଏମ୍.ଏସ୍। ଯାହାଙ୍କ ପାଖରେ ହଜାର ହଜାର ଏକର ଉର୍ବର ଜମି, ସୁନା ଏବଂ ଶହ ଶହ ପ୍ରଜା ଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ୧୯୩୦ର ଦଶକରେ ମାର୍କ୍ସବାଦ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ସେ ନିଜର ସମସ୍ତ ପୁରୁଷାକ୍ରମିକ ସମ୍ପତ୍ତି (ଯାହାର ଆଜିର ମୂଲ୍ୟ ଶହ ଶହ କୋଟି ହେବ) ଏକାଠି ବିକ୍ରି କରିଦେଲେ। ସବୁ ଟଙ୍କା ନିଜ ପାଖରେ ରଖିବା ବଦଳରେ ସେ ସବୁକିଛି ପାର୍ଟି ଫଣ୍ଡ, ଭୂମିହୀନ କୃଷକ ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବଂ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ପତ୍ରିକା ପାଇଁ ଦାନ କରିଦେଲେ। ୧୯୫୭ରେ ସେ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରଥମ ନିର୍ବାଚିତ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ସରକାରର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ସେ ଜୀବନସାରା ପାର୍ଟି ଦେଉଥିବା ସାମାନ୍ୟ ମାସିକ ଭତ୍ତାରେ ବଞ୍ଚି ରହିଲେ। ୧୯୯୮ରେ ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହେଲା, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ନାଁରେ ନା କୌଣସି ବ୍ୟାଙ୍କ ବାଲାନ୍ସ ଥିଲା, ନା କୌଣସି ପ୍ଲଟ୍ କିମ୍ବା ନିଜର ଘର।
ଏବେ ଦେଖନ୍ତୁ ୩ ନମ୍ବର ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ସେହି ମହାନ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ— ରଫି ଅହମ୍ମଦ କିଦୱାଇ
ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ବାରାବାଙ୍କିର ଏକ ଜମିଦାର ପରିବାରରେ ଜନ୍ମିତ କିଦୱାଇ ଜୀ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳରେ ସଞ୍ଚାର ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଭାଗର କ୍ୟାବିନେଟ୍ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଦୁର୍ବଳତା ଥିଲା ଯେ ସେ କୌଣସି ବି ଅଭାବୀ ଲୋକଙ୍କୁ ଖାଲି ହାତରେ ଫେରାଉ ନଥିଲେ। ମନ୍ତ୍ରୀ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ସେ ନିଜର ଜମିଗୁଡ଼ିକୁ ବନ୍ଧକ ରଖି ଏବଂ ବିକ୍ରି କରି ଲୋକଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ୨୪ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୫୪ରେ ଯେତେବେଳେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ତାଙ୍କର ଅଚାନକ ଦେହାନ୍ତ ହେଲା, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ବ୍ୟାଙ୍କ ଖାତା ଯାଞ୍ଚ କଲା ପରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ହୋସ୍ ଉଡ଼ିଗଲା! ତାଙ୍କ ଖାତାରେ ଟଙ୍କା ନଥିଲା, ବରଂ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ କରଜ ଥିଲା। ଶେଷରେ ନେହେରୁଜୀ ଏବଂ ତାଙ୍କ ବନ୍ଧୁମାନେ ଚାନ୍ଦା କରି ତାଙ୍କର କରଜ ପରିଶୋଧ କରିଥିଲେ।ବର୍ତ୍ତମାନ ଆସୁଛୁ ୨ ନମ୍ବର ସ୍ଥାନକୁ। ୧୯୧୦ ଏବଂ ୧୯୨୦ର ଦଶକରେ କଲିକତା ହାଇକୋର୍ଟର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବାରିଷ୍ଟର— ଦେଶବନ୍ଧୁ ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ଦାସ। ଅରବିନ୍ଦ ଘୋଷଙ୍କ ଫାଶୀ ମୁକ୍ତି ମାମଲା ବିନା ଫିସରେ ଲଢ଼ିଥିବା ସି.ଆର୍. ଦାସ ବ୍ୟବସାୟିକ ମାମଲାରୁ ମାସକୁ ୫୦,୦୦୦ ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ରୋଜଗାର କରୁଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ୫୦ ହଜାର ଟଙ୍କା ମାନେ ଆଜିର କୋଟି କୋଟି ଟଙ୍କା। କିନ୍ତୁ ୧୯୨୦ରେ ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ଆହ୍ୱାନରେ ସେ ନିଜର ସେହି ସୁନା ସ୍ୱର୍ଗ ଭଳି ଓକିଲାତିକୁ ଗୋଟିଏ ଦିନରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ନିଜର ଆଲିସାନ୍ ହାବେଳିକୁ ମହିଳା ଓ ଶିଶୁ ହସ୍ପିଟାଲ ପାଇଁ ଦାନ କରିଦେଲେ (ଯାହାକୁ ଆଜି ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ସେବା ସଦନ କୁହାଯାଏ)। ୧୬ ଜୁନ୍ ୧୯୨୫ରେ ଯେତେବେଳେ ଦାର୍ଜିଲିଂରେ ତାଙ୍କର ଅସମୟରେ ଦେହାନ୍ତ ହେଲା, ସେତେବେଳେ ସେ ଭାରୀ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ କରଜରେ ବୁଡ଼ି ରହିଥିଲେ।
ଶୀର୍ଷ ସ୍ଥାନ (Number 1)
ଏବେ ଆସିଲା ସେହି ମହାନ୍ ମୁହୂର୍ତ୍ତ— ତାଲିକାର ନମ୍ବର ୧! ଯାହାଙ୍କ କାହାଣୀ ଶୁଣିଲେ ଆପଣଙ୍କ ଛାତି ଥରିଯିବ।
ନାଁ ହେଉଛି— ରାଜନାରାୟଣ।
ବାରାଣାସୀର ଗଙ୍ଗାକୂଳସ୍ଥ ଗଙ୍ଗାପୁରର ମୋତିକୂଟ ରାଜଘରାନାର ସିଧାସଳଖ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଥିଲେ ରାଜନାରାୟଣ। ମୁଣ୍ଡରେ ହରିଆ ପଟି ବାନ୍ଧୁଥିବା ଏହି ଫକ୍କଡ଼ ମଣିଷଟି ଭାରତୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଇତିହାସ ରଚିଥିଲେ। ୧୯୭୧ରେ ରାୟବରେଲୀରେ ହାରିବା ପରେ ସେ ଏକାକୀ ଆଲ୍ଲାହାବାଦ ହାଇକୋର୍ଟରେ ପହଞ୍ଚିଲେ ଏବଂ ୧୨ ଜୁନ୍ ୧୯୭୫ରେ ଦେଶର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ନିର୍ବାଚନକୁ ରଦ୍ଦ କରାଇଦେଲେ! ଏହି ଘଟଣା ପରେ ଦେଶରେ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ଲାଗୁ ହୋଇଥିଲା।
୧୯୭୭ରେ ଜେଲରୁ ଖଲାସ ହୋଇ ସେ ଯେତେବେଳେ ପୁଣି ରାୟବରେଲୀରେ ଇନ୍ଦିରାଜୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଲଢ଼ିଲେ, ସେତେବେଳେ ସେ ତାଙ୍କୁ ୫୫,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଭୋଟ୍ରେ ପରାସ୍ତ କରି ଇତିହାସ ରଚିଲେ। ସେ ମୋରାରୀ ଦେଶାଇଙ୍କ ସରକାରରେ କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ହେଲେ। କିନ୍ତୁ ସମାଜବାଦୀ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ବଞ୍ଚାଇବା, ମୋଟା ଅଙ୍କର ଓକିଲଙ୍କ ଫିସ୍ ଦେବା ଏବଂ କର୍ମୀମାନଙ୍କୁ ପାଳିବାକୁ ଯାଇ ସେ ମୋତିକୂଟ ରାଜଘରାନାର ସମସ୍ତ ପୁରୁଷାକ୍ରମିକ ଜମି ଗୋଟିଏ ପରେ ଗୋଟିଏ ବିକ୍ରି କରିଦେଲେ।
୩୧ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୮୬ରେ ଯେତେବେଳେ ଦିଲ୍ଲୀର ଏମ୍ସ ହସ୍ପିଟାଲରେ ସେ ଶେଷ ନିଶ୍ୱାସ ତ୍ୟାଗ କଲେ, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ନିଜର ବୋଲି କୌଣସି ଘର ନଥିଲା। ଏପରିକି ହସ୍ପିଟାଲର ବିଲ୍ ଏବଂ ଶେଷକୃତ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ପଇସା ନଥିଲା! ଶେଷରେ ତାଙ୍କର ପୁରୁଣା ସମାଜବାଦୀ ସାଥୀମାନେ ଚାନ୍ଦା ଏକାଠି କରି ତାଙ୍କର ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର କରିଥିଲେ।
ଏକ ରାଜଘରର ରାଜକୁମାର, ଯିଏ ଦେଶର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଗାଦିଚ୍ୟୁତ କରିଥିଲେ, ସେ ରାଜନୀତିର ଏହି ନିଷ୍ଠୁର ଭଅଁରରେ ସବୁକିଛି ହରାଇ ସର୍ବସ୍ୱାନ୍ତ ଭାବେ ଏହି ଦୁନିଆରୁ ବିଦାୟ ନେଇଥିଲେ।
also read
https://purvapaksa.com/bjd-fall-its-own-hole/
