ଓଡ଼ିଶାର ନୂତନ ପୋଲିସ ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଚୟନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ନେଇ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ବିବାଦ ଏବେ ଦେଶର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦାଲତରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ରାଜ୍ୟ ସରକାର ସଂଶୋଧିତ ପ୍ୟାନେଲ୍ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ୟୁପିଏସସି ନିକଟକୁ ପଠାଇବା ଏବଂ ବରିଷ୍ଠ ଆଇପିଏସ୍ ଅଧିକାରୀ ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ନାଥଙ୍କ ନାମକୁ ବାଦ୍ ଦେବା ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ନେଇ ଦାୟର ମାମଲାର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଣାଣି ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ପୋଲିସ ସଂସ୍କାର ସମ୍ପର୍କିତ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ଐତିହାସିକ ‘ପ୍ରକାଶ ସିଂହ ମାମଲା’ ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀକୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରାଯାଇ ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଚାଲିଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହି ଶୁଣାଣି ଉପରେ ଏବେ ସାରା ରାଜ୍ୟ ପ୍ରଶାସନ ତଥା ପୋଲିସ ବିଭାଗର ନଜର ରହିଛି।
କ’ଣ ଥିଲା ପୂରା ବିବାଦ?
ଓଡ଼ିଶାରେ ନୂଆ ପୋଲିସ ମୁଖ୍ୟ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଁ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରଠାରୁ ହିଁ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଆଇନଗତ ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ଛକାପଞ୍ଝା ଦେଖାଦେଇଥିଲା:
ତାଲିକା ପ୍ରତ୍ୟାହାର ଓ ସଂଶୋଧନ :
ପୂର୍ବରୁ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ୟୁପିଏସସି ବୈଠକ ପାଇଁ ବରିଷ୍ଠ ଆଇପିଏସ୍ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଏକ ତାଲିକା ପଠାଇଥିଲେ। ମାତ୍ର ବୈଠକ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ହଠାତ୍ ସେହି ତାଲିକାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିନିଆଯାଇ ଏକ ସଂଶୋଧିତ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହାକୁ ନେଇ ପକ୍ଷପାତିତାର ଅଭିଯୋଗ ଉଠିଥିଲା।
- ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ନାଥଙ୍କ ନାମ ବାଦ୍ : ରାଜ୍ୟର ଅନ୍ୟତମ ବରିଷ୍ଠ ଆଇପିଏସ୍ ଅଧିକାରୀ ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ନାଥଙ୍କ ନାମକୁ ନୂତନ ପ୍ୟାନେଲ୍ରୁ ବାଦ୍ ଦିଆଯିବା ଘଟଣା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବିବାଦର କାରଣ ସାଜିଥିଲା।
- ସତ୍ୟନିଷ୍ଠା ପ୍ରମାଣପତ୍ର ପ୍ରସଙ୍ଗ : ଶ୍ରୀ ନାଥଙ୍କୁ ଇଣ୍ଟିଗ୍ରିଟି ସାର୍ଟିଫିକେଟ୍ ପ୍ରଦାନ ନକରିବା ଏବଂ ତାଙ୍କ କ୍ୟାଡର୍ ସ୍ଥିତି ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇ ତାଙ୍କୁ ଡିଜିପି ଦୌଡ଼ରୁ ଦୂରେଇ ରଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଇଥିବା ନେଇ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦାଲତଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରାଯାଇଛି।
ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ପିଟିସନରଙ୍କ ଯୁକ୍ତି
ଏହି ମାମଲାରେ ଏକ ଜନସ୍ୱାର୍ଥ ମାମଲା ମାଧ୍ୟମରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କୁ ଜଣାଯାଇଛି ଯେ:
1. ନିୟମାବଳୀର ଖୋଲା ଉଲ୍ଲଂଘନ :
୨୦୦୬ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶ ସିଂହ ମାମଲାରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ସ୍ପଷ୍ଟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଡିଜିପି ପଦ ପାଇଁ ବରିଷ୍ଠତା, ଅଭିଜ୍ଞତା ଏବଂ ନିର୍ମଳ ଭାବମୂର୍ତ୍ତି ଆଧାରରେ ୟୁପିଏସସି ତିନିଜଣିଆ ପ୍ୟାନେଲ୍ ଗଠନ କରିବ ଏବଂ ସେଥିରୁ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଜଣଙ୍କୁ ବାଛିବେ। ରାଜ୍ୟ ସରକାର ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ଅଣଦେଖା କରି ଅଯୋଗ୍ୟ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ନାମ ସୁପାରିଶ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
2. ସମୟର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟମୂଳକ ବିଳମ୍ବ :
ତଦନ୍ତ କିମ୍ବା ସିବିଆଇ ଯାଞ୍ଚର ଆଳ ଦେଖାଇ ଯୋଗ୍ୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କ କ୍ୟାରିୟରରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବେଆଇନ ବୋଲି ଅଦାଲତରେ ଯୁକ୍ତି ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି।
3. ପାରଦର୍ଶିତାର ଅଭାବ :
ନୂତନ ପ୍ୟାନେଲ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ରଖାଯାଇ ନାହିଁ ଏବଂ ମନମୁଖୀ ଭାବେ ନିୟମକୁ ମୋଡ଼ାଯାଇଛି ବୋଲି ଆବେଦନକାରୀ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି।
କୋର୍ଟଙ୍କ କଡ଼ା ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଓ ୟୁପିଏସସିର ଭୂମିକା
ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତିଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଗଠିତ ଖଣ୍ଡପୀଠ ଏହି ମାମଲାର ଶୁଣାଣି ବେଳେ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ କଡ଼ା ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।
- ନିୟମ ହିଁ ସର୍ବୋପରି : ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ପୂର୍ବ ଶୁଣାଣିରେ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇ କହିଥିଲେ ଯେ କେବଳ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ କୌଣସି ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ନିୟମ ଥିଲେ ତାହା ଚଳିବ ନାହିଁ; ରାଜ୍ୟର ନିୟମ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ସହିତ ତାଳମେଳ ରଖିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ।
- ୟୁପିଏସସି ଉପରେ ଦାୟିତ୍ୱ : କୋର୍ଟ ଆଶା ପ୍ରକଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ୟୁପିଏସସି କେବଳ ଯୋଗ୍ୟ ଓ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ହିଁ ନିରପେକ୍ଷ ଭାବେ ପ୍ୟାନେଲ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବ ଏବଂ କୌଣସି ଅଯୋଗ୍ୟ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ନାମ ଯଦି ରାଜ୍ୟ ସରକାର ପଠାନ୍ତି, ତେବେ ତାହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ ନାହିଁ।
ରାଜ୍ୟରେ ସ୍ଥାୟୀ ଡିଜିପିଙ୍କୁ ନେଇ ଉତ୍କଣ୍ଠା
ଓଡ଼ିଶାରେ ନୂଆ ସରକାର କାର୍ଯ୍ୟଭାର ସମ୍ଭାଳିବା ପରଠାରୁ ରାଜ୍ୟ ପୋଲିସ ବାହିନୀରେ ସ୍ଥାୟୀ ଡିଜିପି ନିଯୁକ୍ତିକୁ ନେଇ କଳ୍ପନାଜଳ୍ପନା ଲାଗି ରହିଛି। ଆଇନଶୃଙ୍ଖଳା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଏବଂ ପୋଲିସ ପ୍ରଶାସନକୁ ଦକ୍ଷତାର ସହ ଚଳାଇବା ପାଇଁ ଜଣେ ପୂର୍ଣ୍ଣକାଳୀନ ମୁଖ୍ୟଙ୍କ ନିଯୁକ୍ତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ। ମାତ୍ର ଚୟନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଅସ୍ୱାଭାବିକତା ଓ ମନମାନୀକୁ ନେଇ ଆଇନଗତ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଉପୁଜିଛି।
ଆଜି ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଚାଲିଥିବା ଶୁଣାଣି ପରେ କୋର୍ଟ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ସଂଶୋଧିତ ତାଲିକାକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁଛନ୍ତି କିମ୍ବା ବରିଷ୍ଠତା ଆଧାରରେ ପୁନର୍ବାର ସମସ୍ତ ନାମ ଉପରେ ବିଚାର କରିବାକୁ ୟୁପିଏସସି ଓ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଉଛନ୍ତି, ତାହା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ ଓଡ଼ିଶାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପୋଲିସ ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକ କିଏ ହେବେ। କୋର୍ଟଙ୍କ ଆଦେଶ ରାଜ୍ୟ ପୋଲିସ ପ୍ରଶାସନିକ ଇତିହାସରେ ଏକ ନୂତନ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେବାକୁ ଯାଉଛି।
