ଆଜି ଆମେ ଏପରି ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ କଥା ହେବାକୁ ଯାଉଛୁ, ଯାହାକୁ ଆପଣ ହୁଏତ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆରେ ଦେଖୁଥିବେ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ଭିତରି କାହାଣୀ କିମ୍ବା ଗଭୀର ରଣନୀତି କ’ଣ, ତାହା ବୋଧହୁଏ ଆପଣଙ୍କ ନଜରକୁ ଆସିନଥିବ।
ଆଜିର ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି— “ଡିଜିଟାଲ୍ ମିଡିଆରେ ଭାଷା ରାଜନୀତିରେ କ’ଣ ଫେଲ୍ ମାରୁଛି କି ବିଜେପି?”
ଏଇ କଥାଟା ଶୁଣିଲା ମାତ୍ରେ ବୋଧହୁଏ ଆପଣଙ୍କ ମନକୁ ଆସିଥିବ ଯେ, ଏଠି କୌଣସି ଗାଳିଗୁଲଜ, କଡ଼ା ସମାଲୋଚନା କିମ୍ବା ବାହାକାଲିଆ କଥା କହି ଲୋକଙ୍କୁ ଭ୍ରମିତ କରିବା କଥା କୁହାଯାଉଥିବ। କିନ୍ତୁ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତୁ, ଆଜି ଆମେ ସେ କାଦୁଅ ଫିଙ୍ଗାଫିଙ୍ଗି କି ଅସଭ୍ୟ ଭାଷାର ରାଜନୀତି କଥା କହୁନୁ। ଆଜି ଆଲୋଚନା କରିବା ଏକ ନୂଆ ଧରଣର ଡିଜିଟାଲ୍ ଗେମ୍-ପ୍ଲାନ୍, ଯାହା ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଆପଣାଉଛନ୍ତି— ବିଶେଷ କରି ଓଡ଼ିଆ ଆଇଡିରୁ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାରେ ପୋଷ୍ଟ ହେଉଥିବା ରିଲ୍ସ ଏବଂ ଭିଡିଓଗୁଡ଼ିକର ରହସ୍ୟ କଣ?
ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ପ୍ରକୃତ ମାମଲାଟି କ’ଣ।
ଆଜିକାଲି ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଲୋକଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ଡିଜିଟାଲ୍ ମିଡିଆ ଏବଂ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ରିଲ୍ସକୁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି। ଗୋଟିଏ ପଟେ, ଶାସକ ଦଳ ବିଜେପି କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ରିଲ୍ସ କ୍ରିଏଟ୍ କରି ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଆସ୍ଥାଭାଜନ ହେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଭାବୁଛନ୍ତି ଯେ ମାତୃଭାଷାରେ କଥା ହେଲେ ଲୋକେ ବେଶୀ ଆକର୍ଷିତ ହେବେ।
କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟପଟେ, ବିଜେଡି ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ଏବଂ ଚତୁର ଉପାୟ ଆପଣେଇଛି। ସେମାନେ କେବଳ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ସୀମିତ ନ ରହି, ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଭିଡିଓ ତିଆରି କରିବା ସହିତ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାକୁ ବେଶୀ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଉଛନ୍ତି। ଏବେ ଆପଣ ଭାବୁଥିବେ, ଓଡ଼ିଶାରେ ଥାଇ ହିନ୍ଦୀରେ ଭିଡିଓ କଲେ କ’ଣ ବା ଫାଇଦା ମିଳିବ?
ଆଜି ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ସେହି ତିନିଟି ବଡ଼ କାରଣ କହିବୁ, ଯାହା ବିଜେଡିକୁ ଏଥିରୁ ବଡ଼ ଫାଇଦା ଦେଉଛି ଏବଂ ବିଜେପିକୁ ଡିଜିଟାଲ୍ ଭାଷା ରାଜନୀତିରେ ପଛରେ ପକାଇ ଦେଉଛି।
ପ୍ରଥମ କାରଣଟି ହେଉଛି— ଲୋକଙ୍କ ମାନସିକତା ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସର ପାର୍ଥକ୍ୟ।
ଆଜିର ସମୟରେ ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ରାଜନୈତିକ ଦଳ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କେବଳ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ସରକାରୀ ପ୍ରଶଂସା ବା ବିରୋଧୀଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରି ରିଲ୍ସ ବନାଏ, ସେତେବେଳେ ସାଧାରଣ ଲୋକେ ତାକୁ ସହଜରେ ଏକ ‘ପ୍ରୋପାଗଣ୍ଡା’ ବା କେବଳ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରଚାର ବୋଲି ଭାବି ନିଅନ୍ତି। ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ଏକ ଧାରଣା ଆସିଯାଏ ଯେ, ଏହା ତ କେବଳ ଦଳୀୟ ଲୋକେ ନିଜର ପ୍ରଚାର ପାଇଁ କରୁଛନ୍ତି।
କିନ୍ତୁ, ଯେତେବେଳେ ସେହି ସମାନ ପ୍ରସଙ୍ଗ କିମ୍ବା ସରକାରୀ ବିଫଳତାର କଥା ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ଏକ ଭିନ୍ନ ମନୋଭାବ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। ସେମାନଙ୍କୁ ଲାଗେ ଯେ ଏହା କୌଣସି ସାଧାରଣ ଦଳୀୟ ପ୍ରଚାର ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଏକ ‘ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ତରୀୟ ଭିଡିଓ’ କିମ୍ବା ଜାତୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମର ଖବର। ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଲୋକେ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ସେହି ସରକାରୀ ବିରୋଧୀ କଣ୍ଟେଣ୍ଟକୁ ଅଧିକ ଗମ୍ଭୀରତାର ସହ ନିଅନ୍ତି ଏବଂ ଅଧିକ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି।
ଦ୍ୱିତୀୟ କାରଣଟି ହେଉଛି— ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ତରୀୟ ମିଡିଆ ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ୍ ନେଟୱାକ୍ ସହ ସହଜ ସଂଯୋଗ।
ଆଜିର ଡିଜିଟାଲ୍ ଯୁଗରେ କଣ୍ଟେଣ୍ଟ ଭାଇରାଲ୍ ହେବା ପାଇଁ ଭାଷା ଏକ ବଡ଼ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ। ଯଦି କଣ୍ଟେଣ୍ଟ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାରେ ଅଛି, ତେବେ ତାହା କେବଳ ଓଡ଼ିଶାର ସୀମା ଭିତରେ ସୀମିତ ରହେ ନାହିଁ, ବରଂ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ତରର ଡିଜିଟାଲ୍ ମିଡିଆ ଏବଂ ଜାତୀୟ ରାଜନୈତିକ ସ୍ତରର ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କ ପାଖରେ ମଧ୍ୟ ଅତି ସହଜରେ ପହଞ୍ଚିଯାଏ।
ଆଜି ରାଜ୍ୟରେ ବିଜେପି ସରକାର ଅଛି। ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଯେତେବେଳେ ଓଡ଼ିଶାରୁ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାରେ ସରକାର ବିରୋଧୀ କଣ୍ଟେଣ୍ଟ ତିଆରି ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ତାହା ସାରା ଦେଶରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ବା ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ବିରୋଧୀ କଣ୍ଟେଣ୍ଟ ସହ ଯୋଡ଼ି ହୋଇଯାଏ। ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ତରର ବିରୋଧୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ସହଜରେ ଶେୟାର କରନ୍ତି। ଫଳରେ, ସ୍ଥାନୀୟ ମାମଲାଟି ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ଆସିଯାଏ, ଯାହା ବିଜେଡି ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଡିଜିଟାଲ୍ ମାଇଲେଜ୍ ଆଣିଦେଉଛି।
ଏବଂ ତୃତୀୟ ତଥା ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାରଣଟି ହେଉଛି— ଆମ ଓଡ଼ିଶାର ଯୁବ ପିଢ଼ି ଏବଂ ଜେନ୍-ଜି (Gen-Z) ବର୍ଗଙ୍କ ବଦଳୁଥିବା ଅଭ୍ୟାସ।
ଆଜିର ଯୁବପିଢ଼ି, କଲେଜ ପିଲାମାନେ କିମ୍ବା ଜେନ୍-ଜି ପିଢ଼ିର ପିଲାମାନେ ଧୀରେ ଧୀରେ ନିଜର ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ଓଡ଼ିଆ ଅପେକ୍ଷା ହିନ୍ଦୀ ଏବଂ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାକୁ ଅଧିକ ଆପଣେଇବା ଆରମ୍ଭ କଲେଣି। ସେମାନଙ୍କର ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ଫିଡ୍, ରିଲ୍ସ ଦେଖିବାର ଅଭ୍ୟାସ ଏବଂ ଭାଷାଗତ ପସନ୍ଦ ସବୁକିଛି ବଦଳିଯାଇଛି।
ତେଣୁ, ଯେତେବେଳେ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ବିଫଳତା, ବେରୋଜଗାରୀ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ନେଇ ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରି ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାରେ କଣ୍ଟେଣ୍ଟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ତାହା ସିଧାସଳଖ ଯୁବକମାନଙ୍କ ମନକୁ ଛୁଏଁ। ସେମାନେ ସେହି ଭିଡିଓଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖନ୍ତି, ବୁଝନ୍ତି ଏବଂ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଶେୟାର ମଧ୍ୟ କରନ୍ତି। ଏହି କାରଣରୁ ଯୁବବର୍ଗଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଜେପି ବିରୋଧୀ ବାତାବରଣ ତିଆରି କରିବାରେ ବିଜେଡି ସଫଳ ହେଉଛି।
ତେବେ ଶେଷ କଥା କ’ଣ?
ଆଜିର ଏହି ଡିଜିଟାଲ୍ ଯୁଗରେ କେବଳ ପାରମ୍ପ୍ରିକ ଭାଷା ରାଜନୀତି କଲେ ଚଳିବ ନାହିଁ। ବିଜେପି ଯେଉଁଠି କେବଳ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ନିଜର ସଫଳତା ପ୍ରଚାର କରିବାରେ ବ୍ୟସ୍ତ, ସେଠାରେ ବିଜେଡି ଡିଜିଟାଲ୍ ମନୋବିଜ୍ଞାନ (Digital Psychology) ଏବଂ ଭାଷାଗତ ରଣନୀତିକୁ ବୁଝି ହିନ୍ଦୀ ମାଧ୍ୟମରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କୁ ଘେରିବାରେ ଲାଗିଛି।
ଯଦି ବିଜେପିକୁ ଡିଜିଟାଲ୍ ମିଡିଆରେ ଏହି ଲଢ଼େଇ ଜିତିବାକୁ ହେବ, ତେବେ କେବଳ ଭାଷା ନୁହେଁ, ବରଂ କଣ୍ଟେଣ୍ଟର ଗୁଣବତ୍ତା, ରଣନୀତି ଏବଂ ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ନବବର୍ଗୀୟ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ବୁଝି ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ନଚେତ୍, ଭାଷା ରାଜନୀତିର ଏହି ଡିଜିଟାଲ୍ ପିଚ୍ରେ ବିଜେପି ପ୍ରକୃତରେ ପଛରେ ପଡ଼ିଯିବ।
