ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରରେ ସୃଷ୍ଟ ପ୍ରତିକୂଳ ‘ଅଲ୍ ନିନୋ’ ପ୍ରଭାବ ଏବେ ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ଉପରେ ଚରମ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ଦେଶରେ ମୌସୁମୀ ବର୍ଷାର ଏକ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ତଥା ଦୁଇଟି ବିପରୀତ ଚିତ୍ର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗର ତାଜା ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ବିଗତ ଚାରି ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ବର୍ଷା ଆଧାରରେ ଦେଶର ପ୍ରାୟ ୨୧୮ଟି ଜିଲ୍ଲାରେ ଭୟଙ୍କର ମରୁଡ଼ି ସଦୃଶ ସ୍ଥିତି ଉପୁଜିଛି। ଅପରପକ୍ଷରେ, ଅନ୍ୟ ୮୬ଟି ଜିଲ୍ଲାରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଓ ପ୍ରଳୟଙ୍କରୀ ବର୍ଷା ଯୋଗୁଁ ବନ୍ୟା ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ଜନଜୀବନ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇପଡ଼ିଛି। ଏହି ରିପୋର୍ଟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରୁଛି ଯେ ବର୍ଷାର ବଣ୍ଟନ ସନ୍ତୁଳିତ ନହୋଇ ଦୁଇଟି ଚରମ ସୀମା ଆଡ଼କୁ ଗତି କରୁଛି।
ଷ୍ଟାଣ୍ଡାର୍ଡାଇଜ୍ଡ ପ୍ରେସିପିଟେସନ୍ ଇଣ୍ଡେକ୍ସ ରିପୋର୍ଟରୁ ବଡ଼ ଖୁଲାସା
ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ‘ଷ୍ଟାଣ୍ଡାର୍ଡାଇଜ୍ଡ ପ୍ରେସିପିଟେସନ୍ ଇଣ୍ଡେକ୍ସ’ ଆଧାରରେ ବିଗତ ଚାରି ସପ୍ତାହର ବର୍ଷା ସ୍ଥିତି ସମୀକ୍ଷା କରାଯାଇଛି:
୨୧୮ ଜିଲ୍ଲାରେ ମରୁଡ଼ି ଆଶଙ୍କା :
ଦେଶର ମୋଟ ଜିଲ୍ଲାର ୨୫ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ଅଞ୍ଚଳ (୨୧୮ଟି ଜିଲ୍ଲା) ମଧ୍ୟମ, ଗମ୍ଭୀର କିମ୍ବା ଅତ୍ୟଧିକ ଶୁଷ୍କ ବର୍ଗରେ ପହଞ୍ଚିଛି।
ପୂର୍ବ ବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ଗମ୍ଭୀର ସ୍ଥିତି :
୨୦୨୩ ମସିହାର ସମାନ ଚାରି ସପ୍ତାହର ଅବଧିରେ ଏଭଳି ଶୁଷ୍କ ଜିଲ୍ଲାର ସଂଖ୍ୟା ୧୮୮ ଥିବା ବେଳେ ଏଥର ଏହା ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୨୧୮ରେ ପହଞ୍ଚିଛି, ଅର୍ଥାତ୍ ଆଉ ୩୦ଟି ଜିଲ୍ଲା ନୂଆ କରି ମରୁଡ଼ି କବଳକୁ ଠେଲି ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି।
ମରୁଡ଼ିର ତୀବ୍ରତା ବୃଦ୍ଧି :
ସାମାନ୍ୟ ଶୁଷ୍କ ଥିବା ଜିଲ୍ଲାର ସଂଖ୍ୟା କମି ଏବେ ଗମ୍ଭୀର ଏବଂ ଅତି ଗମ୍ଭୀର ମରୁଡ଼ି ବର୍ଗରେ ଜିଲ୍ଲା ସଂଖ୍ୟା ଯଥେଷ୍ଟ ବଢ଼ିଛି। ମଧ୍ୟମ ଶୁଷ୍କ ଜିଲ୍ଲା ସଂଖ୍ୟା ୯୭ରୁ ୧୨୦କୁ ଏବଂ ଗମ୍ଭୀର ଶୁଷ୍କ ଜିଲ୍ଲା ସଂଖ୍ୟା ୫୦ରୁ ୬୫କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।
କେଉଁ ରାଜ୍ୟରେ ମରୁଡ଼ିର କରାଳ ରୂପ?
ଆଇଏମ୍ଡିର ମ୍ୟାପ୍ ଅନୁସାରେ, ଦେଶର କେତେକ ପ୍ରମୁଖ କୃଷିପ୍ରଧାନ ରାଜ୍ୟରେ ଏହି ଅଭାବୀ ବର୍ଷାର ପ୍ରଭାବ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି:
1. ମହାରାଷ୍ଟ୍ର :
ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ମରାଠୱାଡ଼ା ଏବଂ ବିଦର୍ଭ ଅଞ୍ଚଳ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତର ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ବର୍ଷା ନହେବା କାରଣରୁ ଫସଲ ନଷ୍ଟ ହେବା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି।
2. ଗୁଜରାଟ ଓ ରାଜସ୍ଥାନ :
ଏହି ଦୁଇ ପଶ୍ଚିମାଞ୍ଚଳ ରାଜ୍ୟର ଏକାଧିକ ଜିଲ୍ଲାରେ ବର୍ଷା ଅଭାବରୁ ଭୂତଳ ଜଳସ୍ତର ହ୍ରାସ ପାଇବା ସହ ପାନୀୟ ଜଳର ସଂକଟ ଘନେଇଛି।
3. ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ଓ ମେଘାଳୟ :
ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବର ମେଘାଳୟ ସମେତ ପଞ୍ଜାବ ଓ ହରିୟାଣାର କେତେକାଂଶରେ ମଧ୍ୟ ବର୍ଷା ଅଭାବ ଦେଖାଦେଇଛି।
ଅନ୍ୟପଟେ ୮୬ ଜିଲ୍ଲାରେ ପ୍ରଳୟଙ୍କରୀ ବର୍ଷା: ଜଳବାୟୁର ଦୁଇଟି ବିପରୀତ ରୂପ
- ଯେଉଁଠି ଦେଶର ୨୧୮ ଜିଲ୍ଲା ବୁନ୍ଦାଏ ପାଣି ପାଇଁ ଡହଳବିକଳ ହେଉଛନ୍ତି, ସେହି ସମୟରେ ୮୬ଟି ଜିଲ୍ଲାରେ ଅତ୍ୟଧିକ ବର୍ଷା ଯୋଗୁଁ ଜଳପ୍ରଳୟ ଦେଖାଦେଇଛି।
- ୨୦୨୩ ମସିହାରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଆର୍ଦ୍ର ବା ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ହୋଇଥିବା ଜିଲ୍ଲା ସଂଖ୍ୟା ମାତ୍ର ୫୮ ଥିବା ବେଳେ ଚଳିତ ବର୍ଷ ତାହା ବଢ଼ି ୮୬ରେ ପହଞ୍ଚିଛି।
- ଗମ୍ଭୀର ଆର୍ଦ୍ର ଜିଲ୍ଲା ସଂଖ୍ୟା ୧୧ରୁ ୨୬କୁ ଏବଂ ଚରମ ବର୍ଷା ଜିଲ୍ଲା ସଂଖ୍ୟା ୧୪ରୁ ୧୬କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।
- ଅଳ୍ପ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ମେଘଭଙ୍ଗା ବର୍ଷା ହେବା ଫଳରେ ସହରାଞ୍ଚଳ ବୁଡ଼ିବା ସହ ନଦୀଗୁଡ଼ିକରେ ବନ୍ୟା ଆସି ଧନଜୀବନ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ହୋଇଛି।
ପାଣିପାଗ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତ ଓ କୃଷି ପ୍ରତି ସତର୍କତା
ଆଇଏମ୍ଡି ପୁଣେର ଜଳବାୟୁ ବିଭାଗ ମୁଖ୍ୟ ଡାକ୍ତର ସତ୍ୟବାନ ବିଶୋଇ ରତ୍ନ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏସପିଆଇ ଇଣ୍ଡେକ୍ସ ସିଧାସଳଖ ବର୍ଷାର ଅଭାବକୁ ମାପିଥାଏ। ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ସବୁଠାରୁ ଭୟଙ୍କର ହେବ, କାରଣ ସେଠାରେ କୃଷିକାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବର୍ଷା ଜଳ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ। ସହରାଞ୍ଚଳରେ ଟ୍ୟାଙ୍କର ପାଣି ଜରିଆରେ କିଛି ମାତ୍ରାରେ ଚଳିହେବ, କିନ୍ତୁ ଚାଷୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଖରିଫ ଫସଲ ବଞ୍ଚାଇବା ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହୋଇପଡ଼ିବ।
ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରଭାବିତ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ଉପରେ ଜୋର ଦେବାକୁ ଏବଂ ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ଆବଶ୍ୟକ କୃଷି ସହାୟତା ଯୋଗାଇଦେବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଛି। ‘ଅଲ୍ ନିନୋ’ର ଏହି ତାଣ୍ଡବ ଭାରତର ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଗ୍ରାମୀଣ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ଗୁରୁତର ଆଘାତ ଦେଇପାରେ ବୋଲି ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞମାନେ ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।
