ଆଜି ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିର ଏପରି ଏକ ଘଟଣା ଶୁଣାଇବାକୁ ଯାଉଛୁ, ଯାହା ଶୁଣିଲେ ଆପଣ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଯିବେ। ଏହା କୌଣସି କାଳ୍ପନିକ କାହାଣୀ ନୁହେଁ, ବରଂ ଦେଶର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମହିଳା ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ ସହ ଜଡ଼ିତ ଏକ କଳା ଅଧ୍ୟାୟ।
କଥାଟି ହେଉଛି ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ‘୧ ସଫଦରଜଙ୍ଗ ରୋଡ୍’ର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଆବାସର। ଗୋଟିଏ ନିସ୍ତବ୍ଧ
ଅପରାହ୍ନ। ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଶୋଇବା ଘର ବା ବେଡ୍ରୁମ୍ ଭିତରକୁ ଜଣେ ମୌଲାନା ପ୍ରବେଶ
କରୁଛନ୍ତି। ଛାତର ସିଲିଂରେ ସେ ଏକ ବିଶେଷ ତାବିଜ୍ ବାନ୍ଧୁଛନ୍ତି। ଆଉ ସେଠାରୁ ବାହାରିବା ବେଳେ
ଗୋଟିଏ ଚେତାବନୀ ଦେଉଛନ୍ତି— “ନିର୍ବାଚନ ଜିତିବା ମାତ୍ରେ ହିଁ ମୋତେ ତୁରନ୍ତ ଡାକିବେ।”
ନିର୍ବାଚନ ହେଲା, କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ବହୁମତରେ ବିଜୟୀ ହୋଇ କ୍ଷମତାକୁ ଫେରିଲା। କିନ୍ତୁ କ୍ଷମତାର ନିଶାରେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ସେହି ମୌଲାନା ଓ ତାଙ୍କ ତାବିଜ୍ କଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୁଲିଗଲେ। ଆଉ ଠିକ୍ ୬ ମାସ ପରେ ଏପରି କିଛି ଘଟିଲା, ଯାହା ଇନ୍ଦିରାଙ୍କୁ ଭିତରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାଙ୍ଗି ଚୁରମାର୍ କରିଦେଲା। ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପୁଅ ତଥା ତାଙ୍କର ରାଜନୈତିକ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ସଞ୍ଜୟ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କର ଏକ ବିମାନ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ଅକାଳ ବିୟୋଗ ଘଟିଲା।
ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି— ସେହି ମୌଲାନା ଜଣକ କିଏ ଥିଲେ? ସେହି ତାବିଜ୍ ପଛର ପ୍ରକୃତ ରହସ୍ୟ କ’ଣ ଥିଲା? ଏବଂ ସଞ୍ଜୟଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବେଡ୍ରୁମ୍ରେ କ’ଣ ଘଟିଥିଲା?
କାହାଣୀ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି ୧୯୭୭ ମସିହାରୁ। ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ବା ଇମରଜେନ୍ସି ଉଠିବା
ପରେ ଦେଶରେ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଲା। କଂଗ୍ରେସ ଏବଂ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ଶୋଚନୀୟ ଭାବେ
ପରାଜିତ ହେଲେ। କ୍ଷମତାକୁ ଆସିଲା ମୋରାରଜୀ ଦେଶାଇଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ‘ଜନତା ପାର୍ଟି’।
ସେହି ସମୟଟି ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଜୀବନର ସବୁଠାରୁ ଅନ୍ଧକାରମୟ ସମୟ ଥିଲା। ସେ ନିଜ ପରାଜୟ
ଯୋଗୁଁ ଯେତିକି ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିନଥିଲେ, ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ ଭୟଭୀତ ଥିଲେ ନିଜ ସାନପୁଅ ସଞ୍ଜୟ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତକୁ ନେଇ। ଜନତା ପାର୍ଟି ସରକାର ସଞ୍ଜୟ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ କଡ଼ା କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରୁଥିଲା, ଯାହା ଇନ୍ଦିରାଙ୍କ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ାଇ ଦେଇଥିଲା।
କୁହାଯାଏ, ମଣିଷ ଯେତେବେଳେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରୁ ସଙ୍କଟରେ ଘେରିଯାଏ, ସେତେବେଳେ ସେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା ଏବଂ ଅଦୃଶ୍ୟ ଶକ୍ତି ଆଡ଼କୁ ଢଳିପଡ଼େ। ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଠିକ୍ ତାହା ହିଁ ଘଟିଥିଲା। ମାନସିକ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ପୁଅର ସୁରକ୍ଷା ଖୋଜିବା ପାଇଁ ସେ ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମଗୁରୁ, ଜ୍ୟୋତିଷ, ତାନ୍ତ୍ରିକ ଏବଂ ସାଧୁସନ୍ଥଙ୍କ ଶରଣାପନ୍ନ ହେବାକୁ
ଲାଗିଲେ।
ସମୟ ଗଡ଼ିଚାଲିଲା। ଜନତା ପାର୍ଟିର ସରକାର ନିଜ ଭିତରର କନ୍ଦଳ ଯୋଗୁଁ ବେଶୀ ଦିନ ତିଷ୍ଠି ପାରିଲା ନାହିଁ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ପୂରଣ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ଭାଙ୍ଗିଗଲା। ଫଳସ୍ୱରୂପ, ୧୯୮୦ ମସିହା ଜାନୁଆରୀରେ ପୁଣିଥରେ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନ ହେବା ସ୍ଥିର ହେଲା।
ଏହି ସମୟରେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ସହଯୋଗୀ ତଥା ତାଙ୍କର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସଚିବ ଥିଲେ ଆର୍.କେ. ଧୱନ୍। ଇନ୍ଦିରାଙ୍କ ଚିନ୍ତା ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଧୱନ୍ ବିଭିନ୍ନ ବାବା, ସାଧୁ ଏବଂ ମୌଲାନାମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆଣୁଥିଲେ।
ଏହିପରି ଏକ ଦିନ, ଧୱନ୍ ଜଣେ ମୌଲାନାଙ୍କୁ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସହିତ ସାକ୍ଷାତ କରାଇଲେ। ତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ମୌଲାନା ଜମିଲ୍ ଇଲିୟାସୀ। ସେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର କସ୍ତୁରବା ଗାନ୍ଧୀ ମାର୍ଗ (KG Marg) ରେ ଥିବା ଏକ ମସଜିଦ୍ର
ଇମାମ୍ ଥିଲେ।
ମୌଲାନା ଇଲିୟାସୀ ଇନ୍ଦିରାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦୃଢ଼ତାର ସହ ଏକ ଭବିଷ୍ୟବାଣୀ କଲେ। ସେ କହିଲେ— “ଆପଣ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଆଗାମୀ ନିର୍ବାଚନରେ କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ବହୁମତ ପାଇବ ଏବଂ ଆପଣ ପୁଣିଥରେ ଦେଶର
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେବେ। କିନ୍ତୁ ଏଥିପାଇଁ ଏକ ବିଶେଷ ପ୍ରକ୍ରିୟା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ମୋତେ ଆପଣଙ୍କ ଶୋଇବା ଘର ବା ବେଡ୍ରୁମ୍ ଭିତରକୁ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ।”
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଶୟନକକ୍ଷ ଭିତରକୁ ଜଣେ ଅପରିଚିତ ଧର୍ମଗୁରୁଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିବା କୌଣସି ସାଧାରଣ କଥା ନଥିଲା। ସମସ୍ତେ ସ୍ତବ୍ଧ ହୋଇଗଲେ। କିନ୍ତୁ ନିର୍ବାଚନ ଜିତିବାର ଉତ୍କଣ୍ଠା ଏବଂ ସଞ୍ଜୟଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତର ଚିନ୍ତା ଯୋଗୁଁ, ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ଶେଷରେ ରାଜି ହେଲେ।
ଆର୍.କେ. ଧୱନ୍ଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ମୌଲାନା ଇଲିୟାସୀଙ୍କୁ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବେଡ୍ରୁମ୍ ଭିତରକୁ ନିଆଗଲା। ମୌଲାନା ସେଠାରେ ଛାତର ସିଲିଂରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତାବିଜ୍ ବାନ୍ଧିଦେଲେ। ଆଉ ଫେରିବା ସମୟରେ ଇନ୍ଦିରାଙ୍କୁ ସତର୍କ କରାଇ କହିଲେ— “ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ ଆସିବା ମାତ୍ରେ, ଆପଣ ଜିତିବା କ୍ଷଣି ହିଁ ମୋତେ ତୁରନ୍ତ ଖବର ଦେବେ। ଏହି ତାବିଜ୍କୁ ଖୋଲିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ, ନଚେତ୍ ଏହାର ପରିଣାମ ଓଲଟା ହୋଇପାରେ।”
୧୯୮୦ ଜାନୁଆରୀ ନିର୍ବାଚନ ହେଲା। ମୌଲାନାଙ୍କ କଥା ସତ ହେଲା— କଂଗ୍ରେସ ବିରାଟ ବିଜୟ ହାସଲ
କଲା ଏବଂ ଇନ୍ଦିରା ପୁଣି କ୍ଷମତାସୀନ ହେଲେ।
କିନ୍ତୁ ବିଜୟର ଉତ୍ସବ, ଦେଶର ରାଜନୀତି ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଇନ୍ଦିରା ଏତେ ବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇପଡ଼ିଲେ ଯେ, ସେ ସେହି ମୌଲାନା ଏବଂ ସିଲିଂରେ ଝୁଲୁଥିବା ସେହି ତାବିଜ୍ କଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଭୁଲିଗଲେ। ମୌଲାନାଙ୍କୁ ଆଉ ଡକାଗଲା ନାହିଁ।
ଏବଂ ଠିକ୍ ୬ ମାସ ପରେ ଆସିଲା ସେହି ଅଭିଶପ୍ତ ଦିନ— ୨୩ ଜୁନ୍ ୧୯୮୦। ସକାଳ ସମୟ। ଦିଲ୍ଲୀ ଫ୍ଲାଇଙ୍ଗ୍ କ୍ଲବ୍ରୁ ଏକ ନୂଆ ବିମାନ ଉଡ଼ାଉଥିବା ବେଳେ ସଞ୍ଜୟ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବିମାନ ଦୁର୍ଘଟଣାଗ୍ରସ୍ତ ହେଲା। ଘଟଣାସ୍ଥଳରେ ହିଁ
ସଞ୍ଜୟଙ୍କର ପ୍ରାଣବାୟୁ ଉଡ଼ିଗଲା। ଯେଉଁ ପୁଅ ପାଇଁ ଇନ୍ଦିରା ସବୁକିଛି ବାଜି ଲଗାଇ ଦେଇଥିଲେ, ସେହି ପୁଅ ତାଙ୍କୁ ସବୁଦିନ ପାଇଁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲା। ଇନ୍ଦିରା ମାନସିକ ଓ ଭାବନାତ୍ମକ ଭାବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାଙ୍ଗିପଡ଼ିଲେ।
ସଞ୍ଜୟଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ପୁଣିଥରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ବାସଭବନରେ ପହଞ୍ଚିଲେ ମୌଲାନା ଜମିଲ୍
ଇଲିୟାସୀ। ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚି ସେ କ୍ଷୋଭ ପ୍ରକାଶ କରି କହିଲେ— “ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ସତର୍କ କରାଇଥିଲି। ନିର୍ବାଚନ ଜିତିବା ପରେ ମୋତେ ନ ଡାକି ଆପଣ ବଡ଼ ଭୁଲ୍ କଲେ। ତାବିଜ୍ ଠିକ୍ ସମୟରେ ନ ଖୋଲାଯିବାରୁ ଏହା ଓଲଟା ପ୍ରଭାବ ପକାଇବା ଆରମ୍ଭ କରିଦେଇଥିଲା, ଯାହାର ଏପରି ଭୟଙ୍କର ମୂଲ୍ୟ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିଲା।”
ପୁତ୍ରଶୋକରେ ମ୍ରିୟମାଣ ଇନ୍ଦିରା ସେତେବେଳେ ପ୍ରତିବାଦ କରିବା ଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ନଥିଲେ। ମୌଲାନା ତାଙ୍କୁ କହିଲେ ଯେ ଏହି ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ ଏବଂ ତାବିଜ୍ ଖୋଲିବା ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କୁ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଆଗରେ ପ୍ରାର୍ଥନା ବା ନମାଜ୍ ପଢ଼ିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ଇନ୍ଦିରା କହିଲେ— “ମୁଁ ତ ନମାଜ୍ କିପରି ପଢ଼ାଯାଏ ଜାଣିନାହିଁ।” ମୌଲାନା ଉତ୍ତର ଦେଲେ— “ମୁଁ ଯେମିତି କହୁଛି, ଆପଣ କେବଳ ସେମିତି କରନ୍ତୁ।”
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଶୟନକକ୍ଷରେ ଆର୍.କେ. ଧୱନ୍ଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ମୌଲାନାଙ୍କ ସହିତ ବସି ନମାଜ୍ ପଢ଼ିଲେ। ପ୍ରାର୍ଥନା ଶେଷ ହେବା ପରେ ମୌଲାନା ଛାତରୁ ସେହି ତାବିଜ୍କୁ ଖୋଲିଲେ ଏବଂ ତାହାକୁ ସାଙ୍ଗରେ ନେଇ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଆବାସରୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଏହି ସମଗ୍ର ଘଟଣାଟି ଶୁଣିବାକୁ କୌଣସି ସିନେମାର କାହାଣୀ ଭଳି ଲାଗିପାରେ। କିନ୍ତୁ ଏହା ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିର ଏକ ଏପରି ଅଧ୍ୟାୟ, ଯାହା ଅନେକ ବରିଷ୍ଠ ସାମ୍ବାଦିକ ଏବଂ ତତ୍କାଳୀନ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସ୍ମୃତିଚାରଣରେ ବାରମ୍ବାର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି।
ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି— ସଞ୍ଜୟ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ କ’ଣ ପ୍ରକୃତରେ ସେହି ତାବିଜ୍ର ଓଲଟା ପ୍ରଭାବ ଥିଲା, ନା ଏହା କେବଳ ଏକ ଦୁଃଖଦ ଦୁର୍ଘଟଣା ଓ ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସର ସଂଯୋଗ ମାତ୍ର ଥିଲା?
କିନ୍ତୁ ଗୋଟିଏ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ— ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଅସହାୟ ଅନୁଭବ କରେ, ସେତେବେଳେ ସେ ଲୌକିକ ଓ ଅଲୌକିକ ସୀମାରେଖା ଭୁଲିଯାଏ। ଦେଶକୁ ଶକ୍ତ ହାତରେ ଶାସନ କରିଥିବା ‘ଲୁହା ମହିଳା’ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ମଧ୍ୟ ମାତୃସ୍ନେହ ଓ ଭୟ ଆଗରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିରୁପାୟ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲେ।
