ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମର ଅମର ନାୟକ ତଥା ଆଜାଦ ହିନ୍ଦ୍ ଫୌଜ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ନେତାଜୀ ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ଦ୍ଧାନ ଓ ମୃତ୍ୟୁକୁ ନେଇ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ରହସ୍ୟ ଆଜି ବି ଦେଶର ଇତିହାସରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଅସମାହିତ ପ୍ରଶ୍ନ ହୋଇ ରହିଛି। ଆଜି ଅଗଷ୍ଟ ୧୮ ତାରିଖ— ଠିକ୍ ୮ ଦଶନ୍ଧି ପୂର୍ବେ ୧୯୪୫ ମସିହାର ଏହି ଦିନରେ ତାଇୱାନ୍ର ତାଇହୋକୁ (ବର୍ତ୍ତମାନର ତାଇପେଇ) ବିମାନବନ୍ଦରରେ ଘଟିଥିବା ଏକ ବିମାନ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ନେତାଜୀ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ ବୋଲି ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଦାବି କରାଯାଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନେତାଜୀଙ୍କ ପରିବାରର ଏକ ବଡ଼ ବର୍ଗ, ଐତିହାସିକ, ଗବେଷକ ଏବଂ କୋଟି କୋଟି ସମର୍ଥକ ଏହି ବିମାନ ଦୁର୍ଘଟଣା ତଥ୍ୟକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନୁହନ୍ତି। ନେତାଜୀଙ୍କ ଜୀବନ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ସମ୍ପର୍କିତ ସତ୍ୟତାକୁ ସାର୍ବଜନୀନ କରିବା ପାଇଁ ଆଜି ବି ଦେଶବ୍ୟାପୀ ଦାବି ଜାରି ରହିଛି।
ଅଗଷ୍ଟ ୧୮, ୧୯୪୫: କ’ଣ ଘଟିଥିଲା ସେହି ଦିନ?
ଆଧିକାରିକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ୧୯୪୫ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୧୮ ତାରିଖରେ ନେତାଜୀ ଏକ ଜାପାନୀ ସାମରିକ ବିମାନ (ମିତ୍ସୁବିସି କି-୨୧) ଯୋଗେ ଟୋକିଓ ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା କରୁଥିଲେ।
- ଦୁର୍ଘଟଣା : ତାଇହୋକୁ ବିମାନବନ୍ଦରରୁ ଉଡ଼ାଣ ଭରିବାର କିଛି କ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରେ ବିମାନର ଇଞ୍ଜିନ ବିକଳ ହୋଇ ଖସିପଡ଼ିଥିଲା ଏବଂ ସେଥିରେ ନିଆଁ ଲାଗିଯାଇଥିଲା।
- ଦାହ ତଥ୍ୟ : ଏହି ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ନେତାଜୀ ଗୁରୁତର ଭାବେ ପୋଡ଼ି ହୋଇ ସେନା ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ଶେଷ ନିଃଶ୍ୱାସ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ ବୋଲି ଜାପାନୀ ପ୍ରଶାସନ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା। ପରେ ତାଙ୍କ ପାଉଁଶ (ଅସ୍ଥି) ଜାପାନର ଟୋକିଓସ୍ଥିତ ‘ରେନକୋଜି ମନ୍ଦିର’ ରେ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖାଯାଇଥିବା କୁହାଯାଏ।
ସମର୍ଥକ ଓ ପରିବାରବର୍ଗ କାହିଁକି ମାନିବାକୁ ନାରାଜ?
ଏହି ଦୁର୍ଘଟଣା ତଥ୍ୟକୁ ନେଇ ପ୍ରାରମ୍ଭରୁ ହିଁ ଅନେକ ସନ୍ଦେହ ରହିଆସିଛି:
1. ମୃତଦେହ କିମ୍ବା ଫଟୋଗ୍ରାଫ୍ ନମିଳିବା : ନେତାଜୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ କିମ୍ବା ଶେଷକୃତ୍ୟର କୌଣସି ପ୍ରାମାଣିକ ଫଟୋ ବା ଭିଡିଓ ସାର୍ବଜନୀନ କରାଯାଇ ନାହିଁ।
2. ତାଇୱାନ୍ ସରକାରଙ୍କ ରେକର୍ଡ : ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ତାଇୱାନ୍ ପ୍ରଶାସନର କେତେକ ପୁରୁଣା ରେକର୍ଡରୁ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ଯେ ଉକ୍ତ ତାରିଖରେ ତାଇହୋକୁରେ କୌଣସି ବଡ଼ ବିମାନ ଦୁର୍ଘଟଣାର ସ୍ପଷ୍ଟ ସରକାରୀ ପ୍ରମାଣ ନାହିଁ।
3. ଋଷିଆ ଯାତ୍ରା ତତ୍ତ୍ୱ : ଅନେକ ଗବେଷକଙ୍କ ମତରେ, ବ୍ରିଟିଶ ସେନାର ଆଖିରେ ଧୂଳି ଦେଇ ନିରାପଦରେ ସୋଭିଏତ୍ ଋଷିଆରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ବିମାନ ଦୁର୍ଘଟଣା ଏକ ସୁଚିନ୍ତିତ ଯୋଜନା ଥିଲା।
ତଦନ୍ତ କମିଶନ୍ ଏବଂ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ମତ
ନେତାଜୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ରହସ୍ୟ ଉନ୍ମୋଚନ ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ସମୟ ସମୟରେ ତିନୋଟି ପ୍ରମୁଖ ତଦନ୍ତ କମିଟି ଓ କମିଶନ୍ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା:
- ଶାହନୱାଜ୍ କମିଟି (୧୯୫୬) ଓ ଖୋସଲା କମିଶନ୍ (୧୯୭୦) : ଏହି ଦୁଇଟି ତଦନ୍ତ କମିଟି ବିମାନ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ହିଁ ନେତାଜୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିବା ତଥ୍ୟକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ।
- ମୁଖାର୍ଜୀ କମିଶନ୍ (୧୯୯୯-୨୦୦୫) : ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ବିଚାରପତି ମନୋଜ କୁମାର ମୁଖାର୍ଜୀଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଗଠିତ ଏହି କମିଶନ୍ ବିସ୍ତୃତ ତଦନ୍ତ ପରେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲେ ଯେ ୧୯୪୫ରେ ତାଇହୋକୁରେ ଏପରି କୌଣସି ବିମାନ ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟିନଥିଲା ଏବଂ ରେନକୋଜି ମନ୍ଦିରରେ ରଖାଯାଇଥିବା ଚିତାଭସ୍ମ ନେତାଜୀଙ୍କର ନୁହେଁ। ତେବେ ତତ୍କାଳୀନ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏହି ରିପୋର୍ଟକୁ ଗ୍ରହଣ କରିନଥିଲେ।
‘ଗୁମନାମୀ ବାବା’ ଏବଂ ଡିଏନ୍ଏ ଟେଷ୍ଟ ଦାବି
ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର ଫୈଜାବାଦରେ ଦୀର୍ଘ ବର୍ଷ ଧରି ଗୋପନରେ ରହି ୧୯୮୫ରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ‘ଭଗୱାନଜୀ’ ବା ‘ଗୁମନାମୀ ବାବା’ଙ୍କୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜାରି ରହିଛି। ତାଙ୍କ କୋଠରୀରୁ ନେତାଜୀଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଚିଠିପତ୍ର, ଟାଇମ୍ ମାଗାଜିନ୍, ଗୋଲ୍ଡ-ରିମ୍ ଚଷମା ଓ ଆଜାଦ ହିନ୍ଦ୍ ଫୌଜ୍ ସମ୍ପର୍କିତ ବହୁ ଦୁର୍ଲଭ ସାମଗ୍ରୀ ଜବତ ହୋଇଥିଲା।
ନେତାଜୀଙ୍କ ପରିବାର ଏବଂ ସମର୍ଥକମାନେ ଦାବି କରୁଛନ୍ତି ଯେ:
- ଜାପାନର ରେନକୋଜି ମନ୍ଦିରରେ ଥିବା ଚିତାଭସ୍ମର ତୁରନ୍ତ ଉନ୍ନତ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ଡିଏନ୍ଏ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଉ।
- ବିଦେଶୀ ଗୁଇନ୍ଦା ସଂସ୍ଥା (ବ୍ରିଟିଶ, ଋଷିଆ ଓ ଆମେରିକା) ନିକଟରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଅବର୍ଗୀକୃତ ଗୋପନୀୟ ଦସ୍ତାବିଜ୍କୁ ସାର୍ବଜନୀନ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର କୂଟନୈତିକ ସ୍ତରରେ ପଦକ୍ଷେପ ନିଅନ୍ତୁ।
୮ ଦଶନ୍ଧି ବିତିଯାଇଥିଲେ ସୁଦ୍ଧା ନେତାଜୀଙ୍କ ଅଦମ୍ୟ ଦେଶପ୍ରେମ ଏବଂ ତାଙ୍କ ରହସ୍ୟମୟ ଅନ୍ତର୍ଦ୍ଧାନ ଭାରତବାସୀଙ୍କ ହୃଦୟରେ ସର୍ବଦା ଜୀବନ୍ତ ରହିଛି। ସତ୍ୟର ଉନ୍ମୋଚନ ହିଁ ଏହି ମହାନ ଦେଶନାୟକଙ୍କ ପ୍ରତି ଦେଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ହେବ।
