ଆଜିକାଲି ଖବରକାଗଜ କିମ୍ବା ଟିଭି ଖୋଲିଲେ ଗୋଟିଏ କଥା ଚର୍ଚ୍ଚାରେ— “ଦଳବଦଳ ହେଉଛି, ବିଧାୟକ ବିକ୍ରି ହେଉଛନ୍ତି, ସରକାର ଭାଙ୍ଗିଯାଉଛି।” ଅନେକ ଲୋକ ଭାବୁଛନ୍ତି ଯେ ଏସବୁ ବୋଧହୁଏ ୨୦୧୪ ମସିହା ପରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। କିନ୍ତୁ ଆପଣ ଜାଣିଛନ୍ତି କି? ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ଦଳବଦଳ ଏବଂ ସରକାର ଭାଙ୍ଗିବାର ଏହି କଳା ଖେଳ ଆଜିର ନୁହେଁ, ଏହା ଦଶନ୍ଧି ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଚାଲିଆସିଛି!
ଏହି ସମୟସୀମା— ୧୯୬୭ ରୁ ୧୯୭୧। ମାତ୍ର ୪ ବର୍ଷର ସମୟ! ଏହି ମାତ୍ର ୪ ବର୍ଷ ଭିତରେ ଦେଶରେ କେତେଟି ସରକାର ଭଙ୍ଗାଯାଇଥିଲା ଜାଣନ୍ତି? ୪୫ଟି ସରକାର! ଏହା କୌଣସି ସାଧାରଣ ସଂଖ୍ୟା ନୁହେଁ। ମାତ୍ର ୪ ବର୍ଷରେ ୪୫ଟି ସରକାର ଭାଙ୍ଗିଗଲା! ଆଉ ଏହି ୪ ବର୍ଷ ଭିତରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଶାସନ (President’s Rule) କେତେଥର ଲାଗୁ ହୋଇଥିଲା? ଗୋଟିଏ କି ଦୁଇଥର ନୁହେଁ… ୧୬ ଥର!
ଏବେ ଆସନ୍ତୁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟା ଉପରକୁ। ଏହି ୪ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ କେତେଜଣ ବିଧାୟକ (MLA) ଦଳ ବଦଳାଇଥିଲେ କିମ୍ବା ଦଳ ଭାଙ୍ଗିଥିଲେ? ଶୁଣିଲେ ଆପଣଙ୍କ ପାଦ ତଳୁ ମାଟି ଖସିଯିବ— ୧୮୦୦ ବିଧାୟକ! (1800 MLAs!)
ଆଜି ଯେତେବେଳେ ୪-୫ ଜଣ କିମ୍ବା ୧୦-୧୨ ଜଣ ବିଧାୟକ ଏପଟ ସେପଟ ହୁଅନ୍ତି, ସାରା ଦେଶରେ ହଲଚଲ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। କିନ୍ତୁ ସେହି ସମୟରେ, ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଶାସନ କାଳରେ, ପ୍ରତିବର୍ଷ ହାରାହାରି ୪୦୦ ରୁ ଅଧିକ ବିଧାୟକ ଦଳ ବଦଳାଉଥିଲେ!
ଆଉ ଏହି ବିଧାୟକମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଆଡ଼କୁ ଆଣିବା ପାଇଁ କ’ଣ କରାଯାଉଥିଲା? ସେତେବେଳେ କେବଳ ପଇସା ନୁହେଁ, ମନ୍ତ୍ରୀ ପଦର ଲୋଭ ଦିଆଯାଉଥିଲା। ଏହି ୪ ବର୍ଷ ଭିତରେ ୧୧୫ ଜଣଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ରୀ ପଦ ବାଣ୍ଟି ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଯେପରି ସେମାନେ ଦଳ ଛାଡ଼ି ଆସିବେ!
ଆପଣ ଭାବୁଥିବେ ଏହା କେବଳ ଏହି ୪ ବର୍ଷର କଥା? ନା! ଏହି ଦଳବଦଳ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ଭାଙ୍ଗଗଢ଼ର DNA ନେହେରୁଙ୍କ ଜମାନାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇସାରିଥିଲା।
ଆସନ୍ତୁ ଆଉ ଟିକେ ପଛକୁ ଯିବା— ୧୯୫୭ ରୁ ୧୯୬୭ (୧୦ ବର୍ଷର ସମୟ)। ଏହି ୧୦ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ, ଯେତେବେଳେ କଂଗ୍ରେସର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଧିପତ୍ୟ ଥିଲା ଏବଂ ବିରୋଧୀ ଦଳ ନାମମାତ୍ର ଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ବି ଅନ୍ୟ ଦଳରୁ ୪୧୯ ଜଣ ନେତା କଂଗ୍ରେସରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ! ଆଉ କଂଗ୍ରେସ ଛାଡ଼ି ଯାଇଥିଲେ କେତେ? ମାତ୍ର ୯୮ ଜଣ। ଅର୍ଥାତ୍ ଆସିବା ଲୋକଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଛାଡ଼ିଯାଉଥିବା ଲୋକଙ୍କଠାରୁ ୪ ଗୁଣ ଅଧିକ ଥିଲା!
ଯେତେବେଳେ ଦେଶରେ କୌଣସି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିରୋଧୀ ଦଳ ନଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ବି ଅନ୍ୟ ଦଳକୁ ଭାଙ୍ଗି ନିଜ ଦଳକୁ ବଡ଼ କରିବାର ଅଭ୍ୟାସ ଚାଲିଥିଲା।
ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି— ୧୯୬୭ ରେ ପ୍ରକୃତରେ କ’ଣ ହୋଇଥିଲା?
ସେତେବେଳର ଲୋକସଭା ସଚିବ ସୁଭାଷ କଶ୍ୟପଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁସ୍ତକ ‘The Politics of Power: Defections and State Politics in India’ ର ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ— ୧୯୬୭ ଫେବୃଆରୀ ମାସରେ ଦେଶର ୧୬ଟି ରାଜ୍ୟରେ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ କଂଗ୍ରେସ ୮ଟି ରାଜ୍ୟରେ ହାରିଗଲା। ଏହି ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ଗୈର-କଂଗ୍ରେସ (Non-Congress) ସରକାର ଗଠନ ହେଲା।
ସେତେବେଳେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଥିବା ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ଦେଶସାରା ନିଜର ଦବଦବା କମୁଥିବାର ଦେଖିଲେ। ତା’ପରେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ବିରୋଧୀ ସରକାରଗୁଡ଼ିକୁ ଭାଙ୍ଗିବାର ଅଭିଯାନ!
• ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ (UP)
• ବିହାର
• ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ
• ହରିୟାଣା
• ପଞ୍ଜାବ
• ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ
ଏହି ସବୁ ବଡ଼ ବଡ଼ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ନିର୍ବାଚିତ ସରକାରଗୁଡ଼ିକୁ ଗୋଟିଏ ପରେ ଗୋଟିଏ ଭାଙ୍ଗି ଦିଆଗଲା।
ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରେ ବିଦ୍ରୋହୀ (Rebel) ନେତାଙ୍କୁ ସାଥୀରେ ନେଇ କଂଗ୍ରେସ ନିଜର ସରକାର ଗଢ଼ିଲା। ବିହାର, ବଙ୍ଗଳା, ଏବଂ ପଞ୍ଜାବରେ କଂଗ୍ରେସ ସମର୍ଥିତ ବାଗୀ ସରକାର ତିଆରି କରାଗଲା।
ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ଦିନରେ ନେତାମାନେ ୨ ରୁ ୩ ଥର ପାର୍ଟି ବଦଳାଉଥିଲେ! ଏହି ସମୟରୁ ହିଁ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ “ଆୟାରାମ-ଗୟାରାମ” (Aaya Ram, Gaya Ram) ଶବ୍ଦର ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା। ଲୋକେ ଲୁଗା ବଦଳାଇଲା ପରି ଦଳ ବଦଳାଉଥିଲେ।
ତେଣୁ, ଆଜି ଯେତେବେଳେ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଦୁହାଇ ଦିଆଯାଉଛି, ସେତେବେଳେ ଇତିହାସର ଏହି ପୃଷ୍ଠାଗୁଡ଼ିକୁ ଓଲଟାଇ ଦେଖିବା ନିହାତି ଜରୁରୀ। ସତ୍ତା ହାସଲ କରିବା ଏବଂ ବିରୋଧୀଙ୍କୁ ଭାଙ୍ଗିବାର ଏହି ଖେଳ କୌଣସି ନୂଆ କଥା ନୁହେଁ। ଯେତେବେଳେ ଶାସକ ଦଳ ନିଜକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମନେକରେ, ସେତେବେଳେ ସେ ବିରୋଧୀଙ୍କୁ ଦୁର୍ବଳ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ। ଆଉ ଯେତେବେଳେ ସେ ନିଜେ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇପଡ଼େ, ସେତେବେଳେ ନିଜ ଚେୟାର ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ସରକାରଗୁଡ଼ିକୁ ଗୁରୁମୁହାଁ କରିଦିଏ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/former-student-leader-bows-before-students/
ଛାତ୍ରଙ୍କ ଆଗରେ ନଇଁଲେ ପୂର୍ବତନ ଛାତ୍ରନେତା || Former student leader bows before students
