ଏମିତି ଏକ ବିଷୟ, ଯାହା କେବଳ ଶିକ୍ଷାର ପ୍ରଶ୍ନ ନୁହେଁ—ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ଭାଷା, ସଂସ୍କୃତି ଓ ଆଗାମୀ ପିଢ଼ିର ଭବିଷ୍ୟତ ସହ ଜଡ଼ିତ। ଗୋଟିଏ ପଟେ ଅନେକ ଅଭିଭାବକ ନିଜ ପିଲାଙ୍କୁ CBSE କିମ୍ବା ଇଂରାଜୀ ମାଧ୍ୟମ ସ୍କୁଲ୍ରେ ପଢ଼ାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟପଟେ, ଓଡ଼ିଆ ମାଧ୍ୟମ ସ୍କୁଲ୍ରେ ପଢ଼ୁଥିବା ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ନେଇ ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି।
କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକର ତ୍ରୁଟିକୁ ନେଇ ଅଭିଯୋଗ ଆସୁଛି। କେଉଁଠି ଶିକ୍ଷକ ଅଭାବର କଥା ଶୁଣିବାକୁ ମିଳୁଛି। କେଉଁଠି ଭିତ୍ତିଭୂମି ସୁଧାରର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି।
ତେବେ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—
ଓଡ଼ିଆ ମାଧ୍ୟମ ସ୍କୁଲ୍ଗୁଡ଼ିକ ସତରେ ପଛରେ ପଡ଼ୁଛନ୍ତି କି? ନା କି ଏହା ଏକ ଜଟିଳ ଶିକ୍ଷାଗତ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ, ଯାହାକୁ ଅଧିକ ଗଭୀରତାରେ ବୁଝିବା ଦରକାର?
ଓଡ଼ିଆ ମାଧ୍ୟମ ଓ CBSE—ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା। CBSE ଏକ ଜାତୀୟ ବୋର୍ଡ, ଯେତେବେଳେ ଓଡ଼ିଆ ମାଧ୍ୟମ ସ୍କୁଲ୍ଗୁଡ଼ିକ ରାଜ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଅଂଶ। ତେଣୁ ଦୁଇଟିର ପାଠ୍ୟକ୍ରମ, ପ୍ରଶାସନିକ ଢାଞ୍ଚା ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅଲଗା।
କିନ୍ତୁ ଗୋଟିଏ କଥା ଦୁଇଟି ପାଇଁ ସମାନ—
ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା ଗୁଣାତ୍ମକ ଶିକ୍ଷା ପାଇବାର ଅଧିକାରୀ।
ଯଦି କୌଣସି ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକରେ ତ୍ରୁଟି ଥାଏ, ତେବେ ସେହି ତ୍ରୁଟି ଶୀଘ୍ର ସୁଧାରିବା ଉଚିତ। କାରଣ ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ଭୁଲ ମଧ୍ୟ ହଜାର ହଜାର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ।
ଏଠାରେ ପ୍ରଶ୍ନ କୌଣସି ଗୋଟିଏ ପୁସ୍ତକର ନୁହେଁ। ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ପ୍ରସ୍ତୁତି, ସମ୍ପାଦନା, ଯାଞ୍ଚ ଓ ସଂଶୋଧନର ବ୍ୟବସ୍ଥା କେତେ ଦୃଢ଼?
ଯଦି ତ୍ରୁଟି ଧରାପଡ଼େ, ତାହା କେତେ ଶୀଘ୍ର ସୁଧାର ହୁଏ?
ଆଜିର ଡିଜିଟାଲ୍ ଯୁଗରେ ଏହା ଅଧିକ ଜରୁରୀ ହୋଇପଡ଼ିଛି।
ଆଉ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ—
କାହିଁକି ଅନେକ ଅଭିଭାବକ ଓଡ଼ିଆ ମାଧ୍ୟମ ବଦଳରେ CBSEକୁ ପସନ୍ଦ କରୁଛନ୍ତି?
ଏହାର ଉତ୍ତର କେବଳ ଭାଷାରେ ନାହିଁ।
ଅନେକ ପରିବାର ଭାବନ୍ତି ଯେ ଜାତୀୟ ସ୍ତରର ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକ ପରୀକ୍ଷା, ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ଓ ଚାକିରିରେ ଇଂରାଜୀ ମାଧ୍ୟମ କିମ୍ବା CBSE ଶିକ୍ଷା କିଛି ଅତିରିକ୍ତ ସୁବିଧା ଦେଇପାରେ। ଏହା ଏକ ସାମାଜିକ ଧାରଣା, ଯାହାକୁ ତଥ୍ୟ ଓ ଶିକ୍ଷାନୀତି ଆଧାରରେ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିବା ଦରକାର।
ସେହି ସମୟରେ ଅନେକ ଶିକ୍ଷାବିତ୍ କହନ୍ତି ଯେ ମାତୃଭାଷାରେ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ପିଲାଙ୍କ ବୁଝିବା କ୍ଷମତା, ସୃଜନଶୀଳତା ଓ ମୌଳିକ ଶିକ୍ଷାକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରେ। ଏହି ମତକୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଂସ୍ଥାମାନେ ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ସମର୍ଥନ କରିଛନ୍ତି।
ତେଣୁ ପ୍ରଶ୍ନ ଏହା ନୁହେଁ ଯେ କେଉଁ ବୋର୍ଡ ଭଲ।
ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—
ଓଡ଼ିଆ ମାଧ୍ୟମରେ ପଢ଼ୁଥିବା ପିଲାମାନେ କି ସମାନ ଗୁଣବତ୍ତାର ଶିକ୍ଷା, ଶିକ୍ଷକ, ପୁସ୍ତକ ଓ ସୁବିଧା ପାଉଛନ୍ତି?
ଯଦି ଉତ୍ତର ‘ହଁ’, ତେବେ ଭଲ କଥା।
ଯଦି କେଉଁଠି ଅଭାବ ଅଛି, ତେବେ ସେହି ଅଭାବ ଦୂର କରିବା ହିଁ ପ୍ରାଥମିକତା ହେବା ଉଚିତ।
ଏବେ ଗ୍ରାମୀଣ ସ୍କୁଲ୍ର କଥା।
ଗାଁର ସ୍କୁଲ୍ରେ ଭିତ୍ତିଭୂମି, ଇଣ୍ଟରନେଟ୍, ବିଜ୍ଞାନ ଲ୍ୟାବ୍, ପୁସ୍ତକାଳୟ ଓ ଶିକ୍ଷକ ଉପଲବ୍ଧତା ପରି ବିଷୟରେ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଥାଇପାରେ। ଏହି ସମସ୍ୟା କେବଳ ଓଡ଼ିଶାର ନୁହେଁ; ଦେଶର ଅନେକ ରାଜ୍ୟର ଗ୍ରାମୀଣ ଅଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ରହିଛି।
ଅନ୍ୟପଟେ, ରାଜ୍ୟ ସରକାର ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ସ୍କୁଲ୍ ରୂପାନ୍ତରଣ, ସ୍ମାର୍ଟ କ୍ଲାସ୍, ନୂଆ ଭବନ, ଡିଜିଟାଲ୍ ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ଶିକ୍ଷକ ନିଯୁକ୍ତି ଭଳି ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି। ପ୍ରକୃତ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ସମସ୍ତ ସ୍କୁଲ୍ରେ ସମାନ ଭାବରେ ପହଞ୍ଚିଛି କି?
- ଏଠାରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ।
- କେଉଁ ଜିଲ୍ଲାରେ କେତେ ସ୍କୁଲ୍ରେ ଭିତ୍ତିଭୂମି ସୁଧାର ହୋଇଛି?
- କେତେ ପଦବୀ ଖାଲି ଅଛି?
- କେତେ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇଛି?
- ଏହି ସୂଚନା ସାର୍ବଜନୀନ ହେଲେ ଆଲୋଚନା ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ତଥ୍ୟଭିତ୍ତିକ ହେବ।
- ବନ୍ଧୁଗଣ, ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା କେବଳ ଏକ ପାଠ୍ୟ ବିଷୟ ନୁହେଁ।
- ଏହା ଆମର ପରିଚୟ।
- ଏହା ଆମର ସାହିତ୍ୟ।
- ଏହା ଆମର ଇତିହାସ।
- ଏବଂ ଏହା ଆମର ସଂସ୍କୃତି।
ସେଥିପାଇଁ ଓଡ଼ିଆ ମାଧ୍ୟମ ସ୍କୁଲ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବା ମାନେ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବା ନୁହେଁ—ଏହା ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ିକୁ ନିଜ ମୂଳ ସହ ଯୋଡ଼ି ରଖିବା।
କିନ୍ତୁ ସେହି ସହିତ ଆମକୁ ଏହା ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ଯେ ଓଡ଼ିଆ ମାଧ୍ୟମର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଆଧୁନିକ ବିଜ୍ଞାନ, ପ୍ରଯୁକ୍ତି, ଇଂରାଜୀ ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ଜାତୀୟ ସ୍ତରର ପ୍ରତିଯୋଗିତା ପାଇଁ ସମାନ ଭାବରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇପାରନ୍ତୁ।
ଶେଷରେ ଗୋଟିଏ କଥା—
ଏହି ଆଲୋଚନାକୁ “CBSE ବନାମ ଓଡ଼ିଆ ମାଧ୍ୟମ”ର ବିତର୍କରେ ସୀମିତ ରଖିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ପ୍ରକୃତ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—
ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା, ସେ କେଉଁ ବୋର୍ଡରେ ପଢ଼ୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସମାନ ଗୁଣବତ୍ତାର ଶିକ୍ଷା ପାଉଛି କି?
ଯଦି ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର “ହଁ” ହୁଏ, ତାହା ହିଁ ହେବ ପ୍ରକୃତ ସଫଳତା।
