ରାଜନୀତିରେ ନେତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଆପଣ ଅନେକ ଦେଖିଥିବେ, କିନ୍ତୁ ଆଜି ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିର ଇତିହାସରୁ ଏମିତି ଏକ ସତ୍ୟ କହିବୁ, ଯାହା ଶୁଣିଲେ ଆପଣଙ୍କ ପାଦତଳୁ ମାଟି ଖସିଯିବ। ଆଜିର ସମୟରେ ଯଦି କେହି ବିମାନଟିଏ ଅପହରଣ ବା ହାଇଜାକ୍ କରେ, ତେବେ ତାକୁ ଆତଙ୍କବାଦୀ କୁହାଯାଏ, ଦେଶଦ୍ରୋହୀ କୁହାଯାଏ ଏବଂ ଜୀବନସାରା ଜେଲ୍ କିମ୍ବା ଫାଶୀ ଦଣ୍ଡ ମିଳେ।
କିନ୍ତୁ କଳ୍ପନା କରନ୍ତୁ, ଯଦି ଦେଶରେ ଦୁଇଜଣ ଯୁବକ ଶତାଧିକ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ଜୀବନକୁ ବାଜି ଲଗାଇ ଏକ ଯାତ୍ରୀବାହୀ ବିମାନକୁ ହାଇଜାକ୍ କରିନିଅନ୍ତି ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଜେଲ୍ ପଠାଇବା ବଦଳରେ ଦେଶର ଶାସକ ଦଳ ତାଙ୍କୁ ବିଧାୟକ ଟିକେଟ୍ ଦେଇ ସମ୍ମାନିତ କରେ?
ହଁ, ଏହା କୌଣସି ସିନେମାର କାହାଣୀ ନୁହେଁ, ବରଂ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତର ଇତିହାସରେ ଘଟିଥିବା ଏକ ଅତି ନିଷ୍ଠୁର ଏବଂ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ସତ୍ୟ।
ଆଜି ଆମେ କଥା ହେବା୧୯୭୮ ମସିହାର IC-410 ବିମାନ ଅପହରଣ ମାମଲା ବିଷୟରେ। କେମିତି କଂଗ୍ରେସର ଦୁଇଜଣ ଯୁବ କର୍ମୀ ନିଜର ପ୍ରିୟ ନେତ୍ରୀ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଜେଲରୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ପୂରା ଦେଶକୁ ପଣବନ୍ଦୀ କରିଦେଇଥିଲେ? ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କଥା ହେଉଛି, ଯେତେବେଳେ କଂଗ୍ରେସ ପୁଣିଥରେ କ୍ଷମତାକୁ ଫେରିଲା, ସେତେବେଳେ ସେହି ଦୁଇ ଅପହରଣକାରୀଙ୍କୁ କେଉଁଭଳି ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ପୁରସ୍କାର ମିଳିଲା।
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟଣାକୁ ବୁଝିବା ପାଇଁ ଇତିହାସର ପଛକୁ ଯିବାକୁ ହେବ। ମସିହା ଥିଲା ୧୯୭୭। ଦେଶରୁ ସେତେବେଳେ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ବା ଇମରଜେନ୍ସି ହଟିଥାଏ। ଇମରଜେନ୍ସି ସମୟରେ ହୋଇଥିବା ଅତ୍ୟାଚାର ଓ ଜନଅସନ୍ତୋଷ ଯୋଗୁଁ ସେହି ବର୍ଷ ହୋଇଥିବା ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ କଂଗ୍ରେସ ଦଳକୁ ଏକ ଶୋଚନୀୟ ପରାଜୟର ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା। ଭାରତର ଇତିହାସରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ରରେ ଏକ ଅଣ-କଂଗ୍ରେସ ସରକାର ଗଠନ ହେଲା, ଯାହାର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ ମୋରାରଜୀ ଦେଶାଇ ଏବଂ ଦଳର ନାଁ ଥିଲା ଜନତା ପାର୍ଟି।
ଜନତା ପାର୍ଟି ସରକାର କ୍ଷମତାକୁ ଆସିବା ମାତ୍ରେ ଇମରଜେନ୍ସି ସମୟରେ ହୋଇଥିବା ବେଆଇନ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ସୀମା ପାର୍ ଅତ୍ୟାଚାର ପାଇଁ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଆଇନଗତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲା। ପ୍ରତିଦିନ ନୂଆ ନୂଆ ମାମଲା ଏବଂ କମିଶନ ଗଠନ କରାଯାଉଥିଲା। ଘଟଣା ଉଗ୍ର ରୂପ ନେଲା ୧୯୭୮ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୧୯ ତାରିଖରେ। ସଂସଦର ସ୍ୱିଶେଷାଧିକାର ଭଙ୍ଗ ଅଭିଯୋଗରେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଲୋକସଭାରୁ ବହିଷ୍କାର କରାଗଲା ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଗିରଫ କରି ଦିଲ୍ଲୀର ତିହାର ଜେଲକୁ ପଠାଇ ଦିଆଗଲା।
ଏହି ଖବର ପ୍ରସାରିତ ହେବା ମାତ୍ରେ ସାରା ଦେଶରେ ଥିବା କଂଗ୍ରେସ କର୍ମୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୀବ୍ର ଅସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ ପାଇଲା। ସେମାନେ ରାସ୍ତାକୁ ଓହ୍ଲାଇଲେ, ବିକ୍ଷୋଭ କଲେ। କିନ୍ତୁ ଏହି ଆକ୍ରୋଶ ଏବଂ ନେତା-ଭକ୍ତିକୁ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ପାଇଁ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଦୁଇଜଣ ଯୁବ କଂଗ୍ରେସ କର୍ମୀ ଏମିତି ଏକ ବିପଜ୍ଜନକ ରାସ୍ତା ବାଛିଲେ, ଯାହା ପୂରା ଦେଶକୁ ସ୍ତବ୍ଧ କରିଦେଲା।
ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଗିରଫଦାରୀର ଠିକ୍ ପରଦିନ, ଅର୍ଥାତ୍ ୨୦ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୭୮। ଲକ୍ଷ୍ନୌ ବିମାନବନ୍ଦରରୁ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏୟାରଲାଇନ୍ସର ବିମାନ IC-410 ଦିଲ୍ଲୀ ଅଭିମୁଖେ ଉଡ଼ାଣ ଭରିଲା। ସେହି ବିମାନରେ ୧୨୬ ଜଣ ନିରୀହ ଯାତ୍ରୀ ସବାର ଥିଲେ। ଯାତ୍ରୀମାନେ ଭାବିଥିଲେ ସେମାନେ ଖୁବଶୀଘ୍ର ନିଜ ଗନ୍ତବ୍ୟ ସ୍ଥଳରେ ପହଞ୍ଚିଯିବେ। କିନ୍ତୁ ବିମାନଟି ଆକାଶକୁ ଯିବାର କିଛି ସମୟ ପରେ, ହଠାତ୍ ଦୁଇଜଣ ଯୁବକ ନିଜ ସିଟ୍ରୁ ଠିଆ ହେଲେ। ସେମାନଙ୍କ ନାଁ ଥିଲା ଭୋଲାନାଥ ପାଣ୍ଡେ ଏବଂ ଦେବେନ୍ଦ୍ର ପାଣ୍ଡେ।
ସେମାନେ ଚିତ୍କାର କରି ଘୋଷଣା କଲେ ଯେ ବିମାନଟି ବର୍ତ୍ତମାନ ସେମାନଙ୍କ କବ୍ଜାରେ ଅଛି, ଅର୍ଥାତ୍ ବିମାନଟି ହାଇଜାକ୍ ହୋଇସାରିଛି। ସେମାନେ ପାଇଲଟ୍ଙ୍କୁ ବନ୍ଧୁକ ଦେଖାଇ ବିମାନକୁ ବାରାଣସୀ ଆଡ଼କୁ ନେଇଯିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କଲେ। ବିମାନ ଭିତରେ ଥିବା ୧୨୬ ଜଣ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ଶ୍ୱାସ ରୁଦ୍ଧ ହୋଇଗଲା, ଚାରିଆଡ଼େ କାନ୍ଦବୋବାଳି ଏବଂ ଆତଙ୍କର ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା।
ଏହି ଦୁଇ ଅପହରଣକାରୀ ସରକାରଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କିଛି ସର୍ତ୍ତ ରଖିଲେ।
ସେମାନଙ୍କ ଦାବି ଥିଲା:
୧. ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ତିହାର ଜେଲରୁ ସସମ୍ମାନ ମୁକ୍ତ କରାଯାଉ।
୨. ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ କୋର୍ଟରେ ଚାଲିଥିବା ସମସ୍ତ ମାମଲାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରାଯାଉ।
୩. ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନର ଜନତା ପାର୍ଟି ସରକାର ତୁରନ୍ତ ନିଜ ପଦରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଉ।
ପୂରା ଦେଶର ନଜର ସେତେବେଳେ ବାରାଣସୀ ବିମାନବନ୍ଦର ଉପରେ ଥିଲା। ସୁରକ୍ଷା ଏଜେନ୍ସି ଏବଂ କମାଣ୍ଡୋମାନେ ଆଲର୍ଟ ହୋଇଗଲେ। ସରକାର ଅପହରଣକାରୀଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ କଲେ। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଏହି ଅପହରଣର ପର୍ଦ୍ଦାଫାଶ ହେଲା, ସେତେବେଳେ ଯେଉଁ ସତ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଲା, ତାହା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରିଦେଇଥିଲା।
ଆପଣ ଜାଣିଲେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେବେ, ସେହି ଦୁଇ ଅପହରଣକାରୀ ଭୋଲାନାଥ ଏବଂ ଦେବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖରେ କୌଣସି ଅସଲି ବନ୍ଧୁକ, ବମ୍ କିମ୍ବା ଆଧୁନିକ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ନଥିଲା। ସେମାନେ କେବଳ ଏକ ଖେଳନା ପିସ୍ତଲ ଏବଂ ଏକ କ୍ରିକେଟ୍ ବଲ୍କୁ କପଡ଼ାରେ ଗୁଡ଼ାଇ ତାହାକୁ ବମ୍ ବୋଲି କହି ପୂରା ବିମାନ ଏବଂ ୧୨୬ ଜଣ ଯାତ୍ରୀଙ୍କୁ ବନ୍ଧକ ବନାଇ ଦେଇଥିଲେ। ଶେଷରେ ସମସ୍ତ ଯାତ୍ରୀଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଉଦ୍ଧାର କରାଗଲା ଏବଂ ଦୁଇ ଅପହରଣକାରୀ ପୋଲିସ ଆଗରେ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କଲେ।
ସାଧାରଣତଃ ଯେକୌଣସି ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଦେଶରେ ଏଭଳି ସଂଗୀନ ଅପରାଧ ପାଇଁ ଆଜୀବନ କାରାଦଣ୍ଡ କିମ୍ବା ଫାଶୀ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିର ଗତିପଥ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ଥିଲା। ୧୯୮୦ ମସିହା ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ପାସା ଓଲଟିଗଲା। ଜନତା ପାର୍ଟିର ସରକାର ନିଜ ଭିତରେ ଥିବା କନ୍ଦଳ ଯୋଗୁଁ ଭାଙ୍ଗିଗଲା ଏବଂ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ବିପୁଳ ବହୁମତ ସହ ଦେଶର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ପୁଣିଥରେ କ୍ଷମତାକୁ ଫେରିଲେ।
ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ କ୍ଷମତାକୁ ଆସିବା ମାତ୍ରେ ଯେଉଁ ପ୍ରଥମ କିଛି କାମ କରାଗଲା, ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଥିଲା— ବିମାନ ଅପହରଣ କରିଥିବା ଭୋଲାନାଥ ପାଣ୍ଡେ ଏବଂ ଦେବେନ୍ଦ୍ର ପାଣ୍ଡେଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଅପରାଧିକ ମାମଲାକୁ ସରକାରୀ ସ୍ତରରେ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିନେବା। ଆଇନକୁ ଗୋଟିଏ ଝଟକାରେ ବଦଳାଇ ଦିଆଗଲା।
କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ନେତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଏହି ହିଂସ୍ର ଏବଂ ଅପରାଧିକ ଅନ୍ଧଭକ୍ତି ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କୁ କଂଗ୍ରେସ ଦଳ ତରଫରୁ ଏକ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ପୁରସ୍କାର ଦିଆଗଲା।
• ଭୋଲାନାଥ ପାଣ୍ଡେଙ୍କୁ କଂଗ୍ରେସ ଦଳ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ବାଲିଆ ଜିଲ୍ଲାରୁ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ଟିକେଟ୍ ଦେଲା। ସେ ୧୯୦ ଏବଂ ପରେ ୧୯୫ ମସିହାରେ କଂଗ୍ରେସ ଟିକେଟ୍ରୁ ଜିତି ବିଧାୟକ (MLA) ବନିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ଥର ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଟିକେଟ୍ ମିଳିଲା ଏବଂ ସେ ଦଳର ବହୁ ବଡ଼ ପଦବୀରେ ରହିଲେ।
• ଦେବେନ୍ଦ୍ର ପାଣ୍ଡେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କଂଗ୍ରେସ ପକ୍ଷରୁ ପୁରସ୍କାର ସ୍ୱରୂପ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ‘ଜାଏସ’ ଆସନରୁ ବିଧାନସଭା ଟିକେଟ୍ ମିଳିଲା ଏବଂ ସେ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ମାନ୍ୟବର ବିଧାୟକ ସାଜି ବିଧାନସଭାରେ ବସିଲେ। ଦୀର୍ଘ ବର୍ଷ ଧରି ସେ କଂଗ୍ରେସର ଜଣେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ନେତା ଭାବେ ପରିଗଣିତ ହେଲେ।
ଏହି ଘଟଣାକୁ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିର ଇତିହାସରେ ‘ଅପରାଧୀକରଣର ଆରମ୍ଭ’ ଏବଂ ନୈତିକତାର ପତନର ଏକ ବଡ଼ ମୋଡ଼ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏମିତି ଏକ କାର୍ଯ୍ୟ, ଯାହା ଶତାଧିକ ନିରୀହ ନାଗରିକଙ୍କ ଜୀବନକୁ ବିପଦରେ ପକାଇଥିଲା, ତାହାକୁ ବୀରତ୍ୱ ଏବଂ ଦଳ ପ୍ରତି ବିଶ୍ୱସ୍ତତା ମାନି ପୁରସ୍କୃତ କରାଗଲା। ବିରୋଧୀ ଦଳ ସେତେବେଳେ ଏହାକୁ ନେଇ କଂଗ୍ରେସକୁ ତୀବ୍ର ସମାଲୋଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହାକୁ ‘ଆଇନର ଶାସନ’ ବା Rule of Law ର ପରିହାସ ବୋଲି କହିଥିଲେ।
ଏହି ଘଟଣା ଆଜି ମଧ୍ୟ ଏକ ଉଦାହରଣ ହୋଇ ରହିଛି ଯେ, କେମିତି ନିଜର ରାଜନୈତିକ ଫାଇଦା ପାଇଁ ଦେଶର ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ନ୍ୟାୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହିତ ସାଲିସ୍ କରାଯାଇପାରେ। ଇତିହାସର ପୃଷ୍ଠାରେ ଭୋଲାନାଥ ଏବଂ ଦେବେନ୍ଦ୍ର ପାଣ୍ଡେଙ୍କ ନାଁ କୌଣସି ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଭାବରେ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇନାହିଁ, ବରଂ ସେହିଭଳି ବ୍ୟକ୍ତି ଭାବରେ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇଛି, ଯେଉଁମାନେ ଆଇନର ଦୁର୍ବଳତାର ସୁଯୋଗ ନେଇ କ୍ଷମତାର ଶୀର୍ଷରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ। ଏହି ଘଟଣା ଆମକୁ ମନେ ପକାଇଦିଏ ଯେ, ଯେତେବେଳେ ରାଜନୀତିରେ ନୈତିକତା ଏବଂ ନୀତି ଆଦର୍ଶ ଜାଗାରେ ଅନ୍ଧଭକ୍ତି ନେଇଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଦେଶର ନ୍ୟାୟ ଏବଂ ଆଇନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପରାଜୟ ସୁନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଥାଏ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/bloodshed-in-pok-the-fire-of-rebellion-against-pakistan/
