ଭାରତର ମନିଷୀ ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୩ ମିଶନ ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଷ୍ଠରେ ପୁଣି ଏକ ଐତିହାସିକ ତଥା ଚାଞ୍ଚଲ୍ୟକର ତଥ୍ୟ ଆବିଷ୍କାର କରିଛି। ଚନ୍ଦ୍ରର ଦକ୍ଷିଣ ମେରୁର ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୩ର ଲ୍ୟାଣ୍ଡର ଅବତରଣ କରିଥିଲା ଏବଂ ଯାହାକୁ ‘ଶିବ ଶକ୍ତି’ ପଏଣ୍ଟ ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଇଥିଲା, ସେଠାକାର ମାଟିରୁ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ରହସ୍ୟ ପଦାକୁ ଆସିଛି। ଏକ ନୂତନ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ, ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୩ର ‘ପ୍ରଜ୍ଞାନ’ ରୋଭର ଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ଳେଷଣ କରାଯାଇଥିବା ଚନ୍ଦ୍ର ମାଟିର ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ବା ରାସାୟନିକ ସଂରଚନା, ପୃଥିବୀରେ ମିଳିଥିବା ଚନ୍ଦ୍ରର ସର୍ବପ୍ରଥମ ଜ୍ଞାତ ଉଲ୍କାପିଣ୍ଡ ସହିତ ବହୁ ପରିମାଣରେ ସମାନ। ଏହି ଆବିଷ୍କାର ଚନ୍ଦ୍ରର ପ୍ରାଚୀନ ଉତ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ଏହାର ପୃଷ୍ଠଭାଗ ଗଠନର ଅନେକ ଅନାଲୋଚିତ ରହସ୍ୟ ଉପରୁ ପରଦା ହଟାଇବାରେ ସହାୟକ ହେବ।
ଭାରତୀୟ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗଭୀର ଅନୁସନ୍ଧାନ
ଅହମଦାବାଦସ୍ଥିତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ‘ଭୌତିକ ଅନୁସନ୍ଧାନ ପ୍ରୟୋଗଶାଳା’ ର ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଏହି ବିଶେଷ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଛନ୍ତି। ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ‘ALHA 81005’ ନାମକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଚନ୍ଦ୍ର ଉଲ୍କାପିଣ୍ଡ ଏବଂ ‘ଶିବ ଶକ୍ତି’ ଅଞ୍ଚଳର ମାଟିରେ ଆଲୁମିନିୟମ୍ ଅକ୍ସାଇଡ୍, ଆଇରନ୍ ଅକ୍ସାଇଡ୍ ଏବଂ ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍ ଅକ୍ସାଇଡ୍ର ମିଶ୍ରଣ ପ୍ରାୟ ସମାନ ପରିମାଣରେ ରହିଛି। ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଅନୁସନ୍ଧାନ ସଂଗଠନ ପକ୍ଷରୁ ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ଏକ ବିବୃତିରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧ୍ୟୟନ ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପତ୍ରିକା ‘NPJ Space Exploration’ ରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି।
ଏହାର ବୈଜ୍ଞାନିକ ମହତ୍ତ୍ୱ
ତେବେ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ସମାନତାର ଅର୍ଥ ଏହା ନୁହେଁ ଯେ ପୃଥିବୀକୁ ଆସିଥିବା ସେହି ଉଲ୍କାପିଣ୍ଡଟି ସିଧାସଳଖ ‘ଶିବ ଶକ୍ତି’ ପଏଣ୍ଟରୁ ହିଁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। ବରଂ ଏହା ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ, ଉଭୟ ସ୍ଥାନର ମାଟି ଓ ପଦାର୍ଥ ଚନ୍ଦ୍ରର ପ୍ରାଚୀନ ଉପର ସ୍ତର ବା କ୍ରଷ୍ଟ ଏବଂ ରେଗୋଲିଥ୍ (ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଷ୍ଠରେ ଥିବା ଆଲଗା ଗୁଣ୍ଡ ମାଟି) ର ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରକାରକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଛନ୍ତି, ଯାହା ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍ରେ ସମୃଦ୍ଧ।
ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ‘ଏଲ୍ଏଚ୍ଏ ୮୧୦୦୫’ ଉଲ୍କାପିଣ୍ଡଟି ୧୯୧-୧୯୮୨ ମସିହାରେ ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକାର ଏଲନ୍ ହିଲ୍ସ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଆବିଷ୍କାର କରାଯାଇଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ପରୀକ୍ଷଣରୁ ଏହା ଚନ୍ଦ୍ରରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ ପୃଥିବୀକୁ ଆସିଥିବା ପ୍ରଥମ ପଥର ବୋଲି ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଥିଲା।
ଚନ୍ଦ୍ରର ଇତିହାସ ବୁଝିବାରେ ନୂଆ ଦିଗ
ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୩ର ପ୍ରଜ୍ଞାନ ରୋଭରରେ ଲାଗିଥିବା APXS ଯନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ମାଟିର ରାସାୟନିକ ବିଶ୍ଳେଷଣରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ, ‘ଶିବ ଶକ୍ତି ଷ୍ଟେସନରେ ଥିବା ମାଟି କେବଳ ଉପର ସ୍ତରର ନୁହେଁ, ବରଂ ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ଉଲ୍କାପିଣ୍ଡ ମାଡ଼ ଯୋଗୁଁ ଚନ୍ଦ୍ରର ଭିତର ସ୍ତରରୁ ବାହାରିଥିବା ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକର ଏକ ମିଶ୍ରଣ।’
ଇସ୍ରୋ କହିଛି ଯେ, “ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୩ ମିଶନ ‘ଶିବ ଶକ୍ତି’ ଷ୍ଟେସନର ମାଟିକୁ ଚନ୍ଦ୍ରର ଏହି ପ୍ରଥମ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିବା ଉଲ୍କାପିଣ୍ଡ ସହିତ ଯୋଡ଼ି ବିଜ୍ଞାନ ଜଗତ ପାଇଁ ଏକ ନୂଆ ଦ୍ୱାର ଖୋଲିଦେଇଛି। ଏହାଦ୍ୱାରା ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଚନ୍ଦ୍ରର ପ୍ରାଚୀନ ପୃଷ୍ଠଭାଗ ଏବଂ ଏହାର ବିବର୍ତ୍ତନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଅଧିକ ସହଜରେ ବୁଝିହେବ। ଭାରତର ଏହି ଅଦ୍ଭୁତପୂର୍ବ ସଫଳତା ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ମହାକାଶ ବିଜ୍ଞାନକୁ ଏକ ନୂଆ ଦିଶା ଦେଖାଇଛି।”
Also read : https://purvapaksa.com/indias-strategic-interests-lie-in-a-strong-russia-god-opposes-american-dominance/
